Τις φωτιές τις βάζουν οι οικοπεδοφάγοι

Η αγανάκτηση, η δυσαρέσκεια και η απαίτηση της κοινής γνώμης να βρεθούν και
να τιμωρηθούν αυστηρά εκείνοι που βάζουν τις φωτιές, αντανακλάται σε νούμερα
και ποσοστά στη δημοσκόπηση που πραγματοποίησε η εταιρεία Global Link, για
λογαριασμό των «ΝΕΩΝ». Η έρευνα διεξήχθη την περασμένη εβδομάδα, λίγες ώρες
αφότου είχαν κοπάσει τα μεγάλα μέτωπα της φωτιάς που κατέστρεψαν εκατοντάδες
χιλιάδες στρέμματα δασικής έκτασης στην Αττική και σε ολόκληρη την Ελλάδα. Και
σχεδόν κανείς δεν δέχεται πως η καταστροφή ήταν τυχαία. Η κοινή γνώμη, κατά
συντριπτική πλειοψηφία (98%), θεωρεί πως πρόκειται για ένα προμελετημένο και
καλά οργανωμένο σχέδιο εμπρησμών. Υπ’ αριθμόν ένα υπόπτους θεωρεί τους
οικοπεδοφάγους (σε ποσοστό 88%) και τους ξένους πράκτορες (σε ποσοστό 50%), οι
οποίοι, σύμφωνα με το 88%, θα πρέπει να τιμωρηθούν παραδειγματικά με τη
μέγιστη δυνατή ποινή. Έξι στους δέκα θεωρούν πως στους εμπρηστές θα πρέπει να
επιβάλλεται η ποινή της ισόβιας κάθειρξης, ενώ υπό το κράτος της οργής ένα 27%
απαντά αυθόρμητα πως αρμόζουσα θα ήταν η θανατική ποινή! Κατά συντριπτική
πλειοψηφία (99%) η κοινή γνώμη ζητά να γίνουν αυστηρότερες οι ποινές για
εμπρηστές και ηθικούς αυτουργούς, να απαγορευθεί η οικοπεδοποίηση και η
μεταβίβαση ακινήτων στα καμένα (ποσοστό 98%), να γκρεμισθούν τα αυθαίρετα στα
δάση (ποσοστό 82%) και να αποσυρθεί το νομοσχέδιο του υπουργού Γεωργίας που
προβλέπει την ένταξη στο σχέδιο πόλεως δασικών εκτάσεων που χτίστηκαν πριν από
το 1975 (ποσοστό 81%).

Οργανωμένο σχέδιο. Όλοι συμφωνούν πως οι πυρκαγιές των τελευταίων ημερών κάθε άλλο παρά τυχαίες ήταν

ΕΡΓΟ εμπρηστών ήταν, σύμφωνα με το 98% των Αθηναίων, οι φωτιές που τις
τελευταίες ημέρες κατέστρεψαν τους εναπομείναντες πνεύμονες πρασίνου στην
Αττική. Σύμφωνα με τη δημοσκόπηση που ανέθεσαν «ΤΑ ΝΕΑ» στην εταιρεία «Global
Link», σχεδόν κανείς δεν μπορεί να δεχθεί πως οι τελευταίες πυρκαγιές ήταν «τυχαίες».

Στο σύνολό τους οι Αθηναίοι θεωρούν πως τα χιλιάδες στρέμματα δασικής έκτασης
ανά την χώρα κάηκαν βάσει προμελετημένου και καλά οργανωμένου σχεδίου. Και
αυτό, σύμφωνα με τα συμπεράσματα της έρευνας, αποτελεί κοινή πεποίθηση των
ανθρώπων όλων των ηλικιών, χωρίς διαφορές ανά φύλο ή κοινωνικοοικονομικό επίπεδο.

Βασικοί ύποπτοι για τις πυρκαγιές κρίνονται οι οικοπεδοφάγοι και οι ξένοι
πράκτορες. Τους οικοπεδοφάγους ενοχοποιούν σχεδόν όλοι οι συμμετέχοντες στην
έρευνα (ποσοστό 98%). Οι περισσότεροι (88%) δηλώνουν πως οι οικοπεδοφάγοι
φέρουν το μεγαλύτερο μέρος της ευθύνης για τις πυρκαγιές και ένα 10% απαντά
πως «ευθύνονται λίγο»..

Εκείνοι που επιρρίπτουν μεγάλες ευθύνες στους οικοπεδοφάγους είναι κατά
πλειοψηφία γυναίκες (ποσοστό 90%), άτομα με ανώτερη και ανώτατη μόρφωση
(ποσοστό 91%), ηλικίας 45-54 ετών (ποσοστό 90%) και βρίσκονται σε ένα μέσο
κοινωνικοοικονομικό επίπεδο (ποσοστό 91%).

Την ίδια στιγμή, οι μισοί (το 50%) από όσους απάντησαν στις ερωτήσεις της
«Global Link» θεωρούν πως η ευθύνη για τις φωτιές βαρύνει κατά πολύ και τους
ξένους πράκτορες. Μικρότερες είναι οι ευθύνες που αποδίδονται από τους
ερωτωμένους στη ΔΕΗ, τους βοσκούς, τις χωματερές ή τους εργολάβους. Αναφορικά
με τον ρόλο των εργολάβων, το 40% του δείγματος απαντά πως «ευθύνονται λίγο»,
ενώ το 31% τους καταλογίζει «μεγάλη ευθύνη». Σε ό,τι αφορά τους βοσκούς, οι
περισσότεροι (ποσοστό 53%) θεωρούν πως δεν φέρουν ευθύνες, ενώ το 36% του
δείγματος απαντά πως «ευθύνονται λίγο.

Ωστόσο, σχεδόν όλοι (ποσοστό 99%) συμφωνούν πως οι ποινές για τους εμπρηστές
και τους ηθικούς αυτουργούς θα πρέπει να γίνουν πιο αυστηρές. Επιχειρώντας να
αναλύσει την τοποθέτηση αυτή, ο καθηγητής Εγκληματολογίας στο Πανεπιστήμιο
Αθηνών κ. Γιάννης Πανούσης σημειώνει πως «το ανακλαστικό της κοινής γνώμης για
αυστηρότερες ποινές το συναντάμε πάντοτε όταν ο απόηχος των γεγονότων είναι
έντονος. Ωστόσο, τα άρθρα 264 και 265 του Ποινικού Κώδικα προβλέπουν ήδη
αυστηρές ποινές για τον εμπρησμό. Παρά ταύτα, οι συλλαμβανόμενοι και τελικώς
καταδικαζόμενοι για εμπρησμό είναι ελάχιστοι, ενώ η αποκατάσταση της βλάβης
σπανίως επιτυγχάνεται».

ΟΧΙ ΜΕΤΑΒΙΒΑΣΕΙΣ

Σύμφωνα με τη δημοσκόπηση της «Global Link», πάρα πολλοί είναι επίσης εκείνοι
που ζητούν να απαγορευθεί η οικοπεδοποίηση και η μεταβίβαση ακινήτων στα
καμένα (ποσοστό 98%). Τα υψηλά αυτά ποσοστά συμφωνίας μειώνονται κάπως όταν η
συζήτηση φθάνει στο νομοσχέδιο για τις δασικές εκτάσεις, το οποίο κατέθεσε στη
Βουλή ο υπουργός Γεωργίας, και στην τύχη που θα πρέπει να έχουν τα αυθαίρετα
κτίσματα που έχουν χτισθεί στα δάση.

Έτσι, το 82% του δείγματος συμφωνεί πως πρέπει να γκρεμισθούν τα αυθαίρετα στα
δάση, όμως ένα μεγάλο (συγκριτικά με τις απαντήσεις στις άλλες θέσεις)
ποσοστό, της τάξεως του 16%, δείχνει να διαφωνεί με το γκρέμισμα των
αυθαιρέτων. Παράλληλα, πολλοί είναι εκείνοι που συμφωνούν πως «πρέπει να
αποσυρθεί το νομοσχέδιο Τζουμάκα που προβλέπει την ένταξη στο σχέδιο πόλεως
δασικών περιοχών που χτίστηκαν πριν από το 1975» (81%), ενώ αρκετοί (11%)
είναι εκείνοι που «δεν γνωρίζουν» ποια θέση θα πρέπει να πάρουν απέναντι στο
νομοσχέδιο για τα δάση. Όπως χαρακτηριστικά λέει ο κ. Πανούσης, η μείωση των
ποσοστών συμφωνίας σε αυτές τις δύο ερωτήσεις καταδεικνύει πως «η
πραγματικότητα (η ύπαρξη δηλαδή παλαιών συμφερόντων ή διαμορφωμένων
καταστάσεων) υπερισχύει της ηθικής. Ενδέχεται, ορισμένοι από τους ερωτηθέντες
να διαθέτουν αυθαίρετα ή να περιμένουν κάποιον αποχαρακτηρισμό. Άλλωστε οι
Έλληνες μπορεί να είναι ταυτόχρονα και οικολόγοι και ιδιοκτήτες αυθαιρέτων».

Οι απαιτήσεις. Να γκρεμισθούν τα αυθαίρετα στα δάση και να σταματήσει η οικοπεδοποίηση στα καμένα, ζητά η κοινή γνώμη

«ΝΑ ΤΙΜΩΡΗΘΟΥΝ και μάλιστα με τον αυστηρότερο τρόπο οι εμπρηστές και οι ηθικοί
αυτουργοί της μεγάλης καταστροφής» ζητούν περίπου εννέα στους δέκα Αθηναίους
(ποσοστό 88%), σύμφωνα με την έρευνα που πραγματοποίησε η εταιρεία Global
Link, για λογαριασμό των «ΝΕΩΝ».

Η αγανάκτηση της κοινής γνώμης είναι εμφανής στα αποτελέσματα της δημοσκόπησης
αυτής, μιας και η συντριπτική πλειοψηφία επιθυμεί να επιβληθεί η μέγιστη
δυνατή ποινή σε εκείνους που φέρουν ευθύνες για τις μεγάλες καταστροφικές
πυρκαγιές των τελευταίων ημερών. Το 61% όσων απάντησαν στα ερωτήματα της
έρευνας πιστεύει πως η ποινή που αρμόζει στους εμπρηστές θα πρέπει να είναι
ισόβια κάθειρξη, ενώ ένα σημαντικά μεγάλο ποσοστό (27%) ζητά την επιβολή της
θανατικής ποινής!.

Το ποσοστό όσων ζητούν την εσχάτη των ποινών κρίνεται από τους ερευνητές ως
ιδιαίτερα υψηλό, μιας και η θανατική ποινή αναφέρθηκε αυθόρμητα από τους
συμμετέχοντες στην έρευνα. Το 27% του δείγματος δήλωσε πως η ποινή που αρμόζει
στους εμπρηστές είναι ο θάνατος, χωρίς όμως η απάντηση αυτή να
συμπεριλαμβάνεται σε εκείνες που είχαν τεθεί ως πιθανές στο ερωτηματολόγιο της
έρευνας, δεδομένου πως η θανατική ποινή έχει καταργηθεί στη χώρα μας.
Εντονότερα υπέρ της θανατικής ποινής τοποθετούνται οι άντρες (ποσοστό 34%), τα
άτομα ηλικίας 45 – 54 ετών (ποσοστό 39%), όσοι δηλώνουν πως ανήκουν σε μια
κατώτερη κοινωνικοοικονομική τάξη (ποσοστό 39%) και οι λιγότερο μορφωμένοι,
εκείνοι δηλαδή που έχουν τελειώσει δημοτικό (ποσοστό 39%).

«Η σκληρότητα είναι χαρακτηριστικό αυτών των κατηγοριών», σχολιάζει ο
καθηγητής εγκληματολογίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, κ. Γιάννης Πανούσης.
Σύμφωνα με τον ίδιο, «τα υψηλά ποσοστά υπέρ της ποινής του θανάτου δεν
εκπλήσσουν, διότι ο εμπρησμός, ως κατεξοχήν “κοινώς επικίνδυνο έγκλημα”,
βρισκόταν πάντοτε μέσα στη λίστα των εγκλημάτων τα οποία τιμωρούνταν (ή θα
έπρεπε να τιμωρούνται) με την εσχάτη των ποινών». Ο κ. Πανούσης θεωρεί
«αισιόδοξο το ότι στο θέμα αυτό η μέση τάξη, οι νέοι και οι γυναίκες, φαίνεται
να διατηρούν την ψυχραιμία τους». Ωστόσο, ενδεικτικό της συναισθηματικής
φόρτισης της κοινής γνώμης είναι επίσης το γεγονός ότι στην ερώτηση που αφορά
τις ποινές που θα πρέπει να επιβληθούν στους εμπρηστές, όλοι οι ερωτώμενοι
είχαν κάτι να πουν. Ουδείς δήλωσε άγνοια, κανείς δεν απάντησε «δεν γνωρίζω» ή
«δεν απαντώ».

ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ πραγματοποίησε η εταιρεία Global Link International Marketing
Research Ltd, κατ’ ανάθεση της εφημερίδας «ΤΑ ΝΕΑ».

Η έρευνα έγινε το απόγευμα της 6ης Αυγούστου και τηλεφωνικά, σε δείγμα 300
ατόμων ηλικίας 15-65 ετών, που διαμένουν στην ευρύτερη περιοχή Αθηνών. Το
δείγμα επελέγη τυχαία από τους τηλεφωνικούς καταλόγους.

Το ερωτηματολόγιο ήταν σύντομο, περιείχε τέσσερις πρωκοδικοποιημένες ερωτήσεις
και τα δημογραφικά.

Τις συνεντεύξεις έλαβε ομάδα 11 ερευνητών που εργάστηκαν υπό την εποπτεία της
Field Director και ενός βοηθού της.