[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ]

«ΜΑ ΤΙ θέλετε δηλαδή, να πάρει ο Σημίτης τη μάνικα να σβήσει τις φωτιές;».
Αυτή ­ και με τα ίδια περίπου λόγια ­ ήταν η αυθόρμητη αντίδραση κυβερνητικών
στελεχών στους δημοσιογράφους όταν τους ρωτούσαν ­ τους παρότρυναν μάλλον ­ σε
κατ’ ιδίαν συζητήσεις να πάρουν κάποια πρωτοβουλία. Ήταν η στιγμή ­ λίγο μετά
το ξέσπασμα των μεγάλων πυρκαγιών της προηγούμενης εβδομάδας ­ που η κυβέρνηση
παρουσίαζε τα ίδια γνωστά συμπτώματα του συνδρόμου του «αυτόματου πιλότου»: ο
Πρωθυπουργός διαμηνύει ότι υπάρχει αρμόδιος υπουργός, ο υπουργός κηρύσσει
εαυτόν αναρμόδιο και οι υπόλοιποι υπουργοί εξαφανίζονται. Ό, τι δηλαδή έχει
γίνει ξανά και ξανά είτε με τις αγροτικές κινητοποιήσεις είτε με τις
ιδιωτικοποιήσεις και την Ιονική. Μία εικόνα παραλυτική που βέβαια προκαλεί ένα
έντονο αίσθημα ανασφάλειας στον μέσο πολίτη. Ως ένα βαθμό αυτό οφείλεται στον
χαμηλό βαθμό ενδοκυβερνητικής αλληλεγγύης: ελάχιστοι υπουργοί θα έβαζαν το
κεφάλι τους στον ντορβά ακόμα και για να προστατέψουν την καλή εικόνα του κ.
Σημίτη. Οφείλεται όμως και σε μία συγκεκριμένη αντίληψη για τον ρόλο της
κυβέρνησης που κατά τα φαινόμενα εκπορεύεται από τον ίδιο τον Πρωθυπουργό.
Στην απλή της εκδοχή είναι απλώς μία πίστη στους θεσμούς, ότι δηλαδή στη
στιγμή της κρίσης θα μπορέσουν να λειτουργήσουν. Μία πίστη που αγγίζει όμως τα
όρια της ασύγγνωστης πλάνης, όπως φάνηκε και στις τελευταίες πυρκαγιές. Στην
πιο σύνθετη εκδοχή της αντανακλά μία νοοτροπία που διαπερνά πολλούς
εκσυγχρονιστές: εδώ ήρθαμε για να κάνουμε δουλειά, όχι για να λέμε λόγια και
να κάνουμε εμφανίσεις στην τηλεόραση. Αυτό βέβαια θα μπορούσε να αμφισβητηθεί.
Ένας (συντηρητικός) φιλόσοφος έγραφε κάποτε πως όταν οι άνθρωποι ­ και οι
κυβερνήσεις ­ παρεμβαίνουν στην κοινωνία για να κάνουν καλό, συνήθως
καταλήγουν να κάνουν περισσότερο κακό. Που σημαίνει βέβαια ότι μία καλή
κυβέρνηση δεν είναι αυτή που κάνει έργο, αλλά αυτή που κάνει… τα λιγότερα
λάθη. Υπερβολή; Όχι και τόσο αν αναλογιστούμε ότι το «έργο» όλων των
κυβερνήσεων τα τελευταία χρόνια παραμένει ουσιαστικά το ίδιο ­ και θα
παραμείνει το ίδιο ακόμα και αν υποθέσουμε ότι θα αλλάξει η κυβέρνηση στις
εκλογές του 2000.

Εκείνο που αλλάζει είναι η ικανότητα κάθε κυβέρνησης σε κάθε δεδομένη στιγμή
να κινητοποιεί και να πείθει τους πολίτες ότι μπορεί να εκφράζει τις ανησυχίες
και τις επιδιώξεις τους. Ένας ρόλος δηλαδή κατεξοχήν επικοινωνιακός που η
κυβέρνηση Σημίτη υποτιμά προς κακού της…