ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ Η Περιφερειακή

Περιττό και άχρηστο θεωρούν το έργο της Περιφερειακής Υμηττού αρκετοί
συγκοινωνιολόγοι, αλλά και όσοι έχουν κάποια επιστημονική σχέση με τον αστικό σχεδιασμό.

ΣΕ ΜΙΑ πρόσφατη μελέτη που εκπόνησε ο κατ’ εξοχήν αρμόδιος φορέας για τα
συγκοινωνιακά μας πράγματα, το υπουργείο Μεταφορών, υιοθετεί τη θέση ότι οι
νέοι αυτοκινητόδρομοι δεν αποτελούν λύση για το κυκλοφοριακό. Τα νέα οδικά
έργα γίνονται πόλος έλξης και άλλων αυτοκινήτων, τα οποία με τη σειρά τους
απαιτούν και νέα έργα υποδομής κ.ο.κ. Παράλληλα, η συνεχής επέκταση του
ιδιωτικού αυτοκινήτου και η κατάληψη του χώρου που συνεπάγεται η υπερβολική
του χρήση απαξιώνουν τα δημόσια μεταφορικά μέσα και ιδιαίτερα τα λεωφορεία, τα
οποία καθίστανται όλο και πιο βραδυκίνητα, άρα και λιγότερο ελκυστικά για τους
επιβάτες.

Οι τελευταίοι στρέφονται και πάλι στο Ι.Χ. και στο ταξί, τα οποία βέβαια
απαιτούν νέους αυτοκινητόδρομους καθώς ο αριθμός τους μεγαλώνει. Ο φαύλος
κύκλος σε όλη του τη μεγαλοπρέπεια.

Από την άλλη μεριά, οι νέοι αυτοκινητόδρομοι είναι φυσικό να κλέβουν χώρο από
το περιαστικό περιβάλλον. Είναι η πιο πρόσφορη λύση και η προφανής διέξοδος
για την επέκταση των πόλεων.

Η επιστημονικοφάνεια με την οποία ορισμένοι «ειδικοί» επενδύουν αυτήν την
επιλογή, μοιάζει με την πονηριά του «Μικρού Πρίγκηπα» που παρουσίαζε τα
τετελεσμένα σαν δικές του αποφάσεις. Οι πόλεις δεν επεκτείνονται από μόνες
τους, αλλά είναι οι άνθρωποι και οι πολιτικές που ευνοούν την επέκτασή τους.
Οι νέες οικιστικές περιοχές για παράδειγμα, που δημιουργούνται με το
δικαιολογητικό της απόδρασης από το κέντρο, δεν θα ήταν απαραίτητες αν το
κέντρο δεν γινόταν αβίωτο, ιδιαίτερα εξαιτίας του αυτοκινήτου.

Αυτό λοιπόν το οποίο εδημιούργησε το πρόβλημα, προβάλλεται στη συνέχεια σαν
αδήριτη ανάγκη και το αυτοκίνητο αναγορεύεται σε λύση για τις διαρκώς
αυξανόμενες ανάγκες των μετακινήσεων: σε αριθμό και σε χιλιομετρικές
αποστάσεις. Οι στατιστικές και οι μετρήσεις το αποδεικνύουν.

Οι ανάγκες των μετακινήσεων δεν δημιουργούνται από τη διάθεση των ανθρώπων να
αντικαταστήσουν τα πόδια τους με τους τέσσερις τροχούς, αλλά από την συνεχώς
αυξανόμενη απόσταση των τόπων κατοικίας από τους τόπους εργασίας και από τη
συνεχή απομάκρυνση της «εξοχής» από το αστικό κέντρο. Κάποτε οι κάτοικοι της
Αθήνας πήγαιναν για μπάνιο στο Φάληρο και στη Ραφήνα, σήμερα ψάχνουν για μια
θέση στα βραχάκια του Σουνίου ή στις απόμακρες παραλίες του Ραμνούντα. Για να
το κάνουν αυτό χρειάζονται το αυτοκίνητο, και φυσικά νέους αυτοκινητόδρομους
αφού τόσο η Παραλιακή του Σουνίου όσο και ο βασικός άξονας της Μεσογείων
συνεχώς φρακάρουν.

Ποιος αμφιβάλλει ότι το νέο σχέδιο κυκλοφοριακής αποσυμφόρησης δεν θα
περιλαμβάνει νέες λεωφόρους «ταχείας πρόσβασης» στην ολοένα απομακρυνόμενη
περιαστική φύση;

Δεν χρειάζεται ιδιαίτερη φιλοσοφία για να συνειδητοποιήσουμε ότι οι λεγόμενοι
περιφερειακοί άξονες δεν είναι τίποτα άλλο από τα προσωρινά μέτωπα στην
επέκταση της πόλης. Στην αρχή ήταν η Κηφισίας, στη συνέχεια η Μεσογείων και
τώρα ήρθε η σειρά της Υμηττού. Στις δύο πρώτες περιπτώσεις η μετατόπιση των
ορίων δεν συνάντησε αντιστάσεις, άλλωστε η αναμενόμενη κερδοσκοπία ευνοούσε
την αλλαγή των χρήσεων της γης.

Στην περίπτωση όμως της Υμηττού τα πράγματα είναι διαφορετικά. Οι όμοροι δήμοι
βλέπουν με κακό μάτι τη μετατροπή των προαστίων τους σε ζώνες εξυπηρέτησης των
υπερτοπικών μετακινήσεων, οι δε οικολογικά ευαίσθητοι πολίτες ανησυχούν για
την προϊούσα συρρίκνωση των δασικών εκτάσεων που περιβάλλουν την πόλη. Γιατί
είναι βέβαιο πως και αρκετά δέντρα θα θυσιαστούν και πως το δάσος θα υποστεί
βαρύ πλήγμα, παρά τα αντιθέτως προβαλλόμενα.

Να υποθέσουμε άραγε πως και στην περίπτωση αυτή θα κληθεί και πάλι το
Συμβούλιο της Επικρατείας ­ του οποίου η απόφαση αναμένεται τον Νοέμβριο ­ να
βγάλει τα κάστανα από τη φωτιά;

Να αποφανθεί δηλαδή το αυτονόητο, ότι η προστασία του δάσους είναι
συνταγματική επιταγή και ότι εν πάση περιπτώσει το Σύνταγμα δεν μπορούμε να το
ερμηνεύουμε κατά το δοκούν και να βαφτίζουμε διαρκώς ως εθνικό συμφέρον την
καταστροφή του περιβάλλοντος;