Μια απεργία από τα παλιά

Οι απεργοί απέκλεισαν το εργοστάσιο στο Φλιντ με ημιφορτηγά της Τζένεραλ Μότορς

Σαράντα πέντε ημέρες έκλεισε χθες η απεργία των εργαζομένων στην Τζένεραλ
Μότορς. Και θυμίζει παλιές εποχές. Τότε που οι εργατικές κινητοποιήσεις
μπορούσαν να παραλύσουν την Αμερική.

ΑΠΟ ΠΟΛΛΕΣ απόψεις, η απεργία στην Τζένεραλ Μότορς δεν μοιάζει να ανήκει στη
δεκαετία του 1990. Θυμίζει περισσότερο παλιές εποχές, όταν τα πανίσχυρα
εργατικά συνδικάτα γονάτιζαν τους αμερικανικούς βιομηχανικούς γίγαντες.

Εκείνη την εποχή, οι πρόεδροι πίεζαν παρασκηνιακά τις αντιμαχόμενες πλευρές να
καταλήξουν σε ένα συμβιβασμό για να μην τρωθεί σοβαρά η οικονομία της χώρας.
Και οι πολιτικοί, τα στελέχη επιχειρήσεων και τα εκατομμύρια των Αμερικανών
παρακολουθούσαν με ενδιαφέρον την αναμέτρηση, γιατί η έκβασή της καθόριζε τους
όρους του παιχνιδιού στην αμερικανική βιομηχανία.

Ήταν μία εποχή που οι κινητοποιήσεις εναντίον γιγάντων όπως η Τζένεραλ Μότορς
έφερναν ευεργετικά αποτελέσματα: εργοδοτική εισφορά στα ασφαλιστικά ταμεία και
μισθολογικές αναπροσαρμογές ανάλογα με το κόστος ζωής, κατακτήσεις που
αργότερα έγιναν κτήμα εκατομμυρίων άλλων εργαζομένων.

ΣΤΗ ΔΙΑΙΤΗΣΙΑ

Η απεργία που κήρυξε στις 5 Ιουνίου η Ένωση Εργαζομένων στην
Αυτοκινητοβιομηχανία (UAW) ξαναφέρνει στη μνήμη τις ένδοξες ημέρες του 1950
και του 1960, μόνο και μόνο γιατί η Ένωση κάνει μία επίδειξη δυνάμεως που
σπάνια συναντάμε στις ημέρες μας: ουσιαστικά έκλεισε μία ολόκληρη εταιρεία,
ακρωτηριάζοντας έναν κολοσσό που συμβόλιζε πάντα την αμερικανική βιομηχανική ισχύ.

Οι διαπραγματεύσεις που έγιναν το Σαββατοκύριακο ανάμεσα στους απεργούς και
την εργοδοσία απέβησαν άκαρπες, ενώ αύριο η Τζένεραλ Μότορς θα υποστηρίξει
στην επιτροπή διαιτησίας ότι η απεργία είναι παράνομη.

Η ΙΣΧΥΣ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΛΗ

Το ότι το εργατικό κίνημα μπορεί ακόμη να δείχνει τα δόντια του προκαλεί
έκπληξη. Εδώ και πολλά χρόνια, η συμμετοχή των εργαζομένων στα συνδικάτα
ακολουθεί φθίνουσα πορεία. Ο περιορισμός των απασχολουμένων, η απελευθέρωση
της αγοράς και οι ανταγωνιστικές εισαγωγές έχουν υποχρεώσει τα εργατικά
συνδικάτα σε στάση άμυνας.

Παρά την υποχώρηση, τα εργατικά συνδικάτα σε μερικές βιομηχανίες-κλειδιά, όπως
η αυτοκινητοβιομηχανία, οι αερομεταφορές, η αεροναυπηγική και οι σιδηρόδρομοι,
είναι ακόμη σε θέση να παραλύσουν ακόμη και τη μεγαλύτερη εταιρεία.

«Όταν ήμουν πρόεδρος, είχαμε 1,5 εκατομμύριο μέλη και σήμερα έχουμε μόνο
700.000. Έτσι, ο κόσμος πιστεύει ότι έχουμε χάσει τη μισή δύναμή μας», λέει ο
Ντάγκλας Φρέιζερ, επικεφαλής της Ένωσης Εργαζομένων Αυτοκινητοβιομηχανίας από
το 1977 έως το 1983. «Όμως, η δύναμη δεν μετράται έτσι. Δεν βρίσκεται στους
αριθμούς, αλλά στην ικανότητα να κάνεις μια πετυχημένη απεργία. Σήμερα
μπορούμε να απεργήσουμε με επιτυχία, ακριβώς όπως και στο παρελθόν».

Τα πράγματα είναι σήμερα πολύ πιο διαφορετικά από το 1980, όταν η υψηλή
ανεργία, οι απεργοσπάστες και οι αθρόες εισροές φτηνών εισαγόμενων προϊόντων
έκαναν τα συνδικάτα απρόθυμα να απεργήσουν. Σήμερα, με την ανεργία στα
χαμηλότερα επίπεδα εδώ και δεκαετίες, οι εργαζόμενοι στην αυτοκινητοβιομηχανία
τολμούν.

Με την αύξηση των πωλήσεων αυτοκινήτων, οι εισαγωγές δίνουν στους απεργούς τη
δυνατότητα να πιέζουν την Τζένεραλ Μότορς να υποχωρήσει, αν δεν θέλει να χάσει
το μερίδιο που έχει στην αγορά.

Την απεργία άρχισαν μόνο 9.200 εργαζόμενοι σε ένα εργοστάσιο στο Φλιντ, στις 5
Ιουνίου. Σήμερα, ενάμιση μήνα αργότερα, 26 από τα 29 εργοστάσια συναρμολόγησης
της Τζένεραλ Μότορς, στα οποία απασχολούνταν 186.400 εργαζόμενοι, έχουν βάλει
λουκέτο στις ΗΠΑ, τον Καναδά και το Μεξικό. Η απεργία κοστίζει στην εταιρεία
75 εκατομμύρια δολάρια την ημέρα. Ποτέ άλλοτε μία τοπική απεργία δεν κόστισε
τόσα πολλά.

«Οι εργαζόμενοι στην αυτοκινητοβιομηχανία ξέρουν ποιο κουμπί πρέπει να
πατήσουν για να σταματήσουν τα πάντα», λέει ο Τζον Ντάνλοπ, υπουργός Εργασίας
επί προεδρίας Τζέραλντ Φορντ.

ΓΙΑΤΙ ΠΙΕΖΟΥΝ

Άλλοτε, τα αιτήματα των απεργών ήταν κυρίως μισθολογικά. Σήμερα που οι
εργαζόμενοι πληρώνονται καλά, τα αιτήματα επικεντρώνονται στην εξασφάλιση των
θέσεων εργασίας: οι απεργοί πιέζουν την Τζένεραλ Μότορς να μη μετακινήσει
εργοστάσιό της στο Μεξικό. Η Τζένεραλ Μότορς θέλει να αλλάξει το ισχύον
καθεστώς εργασίας, σύμφωνα με το οποίο είναι κατοχυρωμένο τους δικαίωμα να
πληρώνονται για 8 ώρες και να εργάζονται 4-5 ώρες, υπό τον όρο ότι σε αυτό το
διάστημα παράγουν τη νόρμα τους. Η εταιρεία θεωρεί αυτό το σύστημα αντιπαραγωγικό.

Σήμερα, που οι απεργίες ξεσπούν σαν πυρκαγιές σε εντοπισμένες εστίες, όπως στο
Φλιντ, η κυβέρνηση αποφεύγει να αναμειχθεί από την αρχή. Όμως, στην περίπτωση
της Τζένεραλ Μότορς, που η πυρκαγιά εξαπλώνεται σε πολλά μέτωπα, πολλοί έχουν
αρχίσει να αναρωτιούνται πότε άραγε θα αποφασίσει η κυβέρνηση Κλίντον να
πιέσει και τις δύο πλευρές, ώστε να περιοριστεί το οικονομικό κόστος.

Η μεγαλύτερη απεργία που γνώρισε εδώ και τρεις δεκαετίες πλήττει την Τζένεραλ
Μότορς σε μία περίοδο που χάνει κατά μέσο όρο 104 δολάρια για κάθε αυτοκίνητο
που παράγει στη Βόρεια Αμερική. Την ίδια ώρα, από τις υπόλοιπες «δύο μεγάλες»
του Ντιτρόιτ, η Φορντ κερδίζει 1.520 δολάρια και η Κράισλερ 1.336 δολάρια,
σύμφωνα με την ετήσια έκθεση της εταιρείας αναλύσεων Harbour & Associates.

Όμως, τα πράγματα δεν είναι καλύτερα για την Τζένεραλ Μότορς ούτε όσον αφορά
τον δείκτη παραγωγής ανά εργαζόμενο. Η Τζένεραλ Μότορς έχει τον χαμηλότερο
δείκτη με 174 τεμάχια ανά εργαζόμενο, έναντι 215 της Φορντ, 238 της Κράισλερ,
228 της Νισάν και 467 της Τογιότα.