ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ Άγρια Δύση, άγρια λύση

Ώρες ώρες πιστεύεις πως αυτός δεν (μπορεί να) είναι ο πραγματικός κόσμος. Πως
ονειρεύεσαι. Πως όταν ξυπνήσεις δεν θα δεις τα ίδια πρόσωπα να διηγούνται τις
ίδιες (αν)αλήθειες. Κι όμως. Η ελαφρότητα των «ούχων» δεν έχει τελειωμό.

Όταν οι άγριοι κυνηγοί καρφώνουνε τους άγριους αετούς
ξαναζείς, και φωνάζεις και δέρνεσαι. Κι είσαι ο ίδιος εσύ το
σφυρί, το καρφί κι ο αητός

Ν. Εγγονόπουλου, Μπολιβάρ

Κοινωνιολογίας (και κοινωνίας) παθήματα. Όλοι μιλάνε για την κοινωνική
αλληλεγγύη, αλλά το ΥΠΕΠΘ (παρά την αντίθετη γνώμη του Παιδαγωγικού
Ινστιτούτου) θέλει να αφαιρέσει από την ύλη τού Ενιαίου Λυκείου υποχρεωτικά
μαθήματα που θα μπορούσαν να διδάξουν κοινωνιολόγοι. Η εκπαίδευσή μας βρίθει
φιλολόγων, θεολόγων, οικονομολόγων, παραλόγων, αλλά θέση για την
κοινωνιογνωσία, για την ενημέρωση / ευαισθητοποίηση και εξοικείωση των παιδιών
μας με τα μεγάλα κοινωνικά ζητήματα, για τις διαδικασίες και δυσκολίες
κοινωνικοποίησης και χειρισμού κοινωνικών κρίσεων, δεν φαίνεται να υπάρχει
(τουλάχιστον στο μυαλό των συμβούλων του υπουργού Παιδείας). Οι διάσημοι
κοινωνιολόγοι της χώρας μας συνομιλούν με το μέλλον αρνούμενοι να δουν στα
μάτια τη σημερινή κατάσταση του κλάδου και την αντιμετώπιση της επιστήμης από
την Πολιτεία, νέα Τμήματα Κοινωνιολογίας ιδρύονται (και ορθώς) στα
Πανεπιστήμια, Σχολή Κοινωνικών Επιστημών και Κοινωνικό Επιμελητήριο
μελετώνται, αλλά από τον χώρο της εκπαίδευσης η Κοινωνιολογία εξοβελίζεται
(αντικαθιστώμενη από περίεργα μαθήματα ραμμένα στα μέτρα αποφοίτων ορισμένου
νεοσύστατου τμήματος).

Μια κοινωνία που εξορ(κ)ίζει τους καθρέφτες της (ή τους σπάει) είναι άξια να
γεμίσει αποκλεισμένους. Μια κυβέρνηση που καλλιεργεί τέτοιες αντιλήψεις και
πρακτικές μπορεί να (αυτο)χαρακτηρίζεται σύγχρονη, ευρωπαϊκή, τεχνοκρατική,
αλλά σοσιαλιστική δεν είναι. Διότι το σοσιαλ-(κοινωνικό) πρόσωπο της Ελλάδας
δεν το παρουσιάζουν τα διαπλεκόμενα ΜΜΕ, αλλά οι «ελεύθεροι κοινωνικοί επιστήμονες».

* Πανεπιστημίου (και πανεπιστημιακών) μαθήματα. Πολλοί το Πανεπιστήμιο το
(δια)χειρίζονται ως οικογενειακή επιχείρηση. Πέραν των δικτύων διακίνησης
γκρίζου χρήματος (εργολαβίες, εταιρείες κ.λπ.), του εκμαυλισμού των φοιτητών
(με υψηλές βαθμολογίες, αδικαιολόγητα ερευνητικά κονδύλια, υποσχέσεις
διδακτορικών κ.λπ.), της πολιτικής εκμετάλλευσης (εξυπηρετήσεις «αναγκών»
διαφόρων κομμάτων και κομματαρχών), έχει δημιουργηθεί και μια πρακτική που
θέλει τα παιδιά και οι σύζυγοι των πρυτάνεων, αντιπρυτάνεων, κοσμητόρων να
γίνονται «σώνει και ντε» διδάκτορες και μετέπειτα καθηγητές. Θα ‘χει
ενδιαφέρον να ερευνήσει κανείς πόσοι εν ενεργεία αξιωματούχοι του ελληνικού
Πανεμιστημίου προώθησαν τους (μη άξιους) συγγενείς τους, με ποιες διαδικασίες
συναλλαγών και πιέσεων απέσπασαν τις ψήφους των εκλεκτόρων κ.ο.κ.

Έτσι λοιπόν «το πανεπιστήμιο των ομάδων» εκφυλίστηκε σε «πανεπιστήμιο των
κουνιάδων» (αφού εκ πλαγίου εισέρχονται και οι γαμπροί) και σε λίγο θα ‘χουμε
ιδρύματα όπου τα περισσότερα ονόματα των υπηρετούντων θα είναι τα ίδια. (Και
μετά σου λένε πως η πολιτική δεν επηρεάζει την Ανώτατη Εκπαίδευση).

Εκτός από συμπτώματα αχαριστίας, προδοσίας και ευκαμψίας το ελληνικό
Πανεπιστήμιο ταλαιπωρείται και από το «σύνδρομο της αγχιστείας», συγγένειας
πλάγιας, επιστημονικώς και ακαδημαϊκώς.

* Πολιτικής (και πολιτικών) ολισθήματα. Η δήλωση του Πρωθυπουργού μετά τις
καταστροφικές πυρκαγιές «Πιάστε μου έναν» ερμηνεύτηκε λάθος από τα ΜΜΕ και
τους αναλυτές. Δεν εννοούσε ο primus inter par(ti)es να του πιάσουν έναν
εμπρηστή, αλλά να του πιάσουν έναν υπουργό. Επειδή όμως από ιδρύσεως του
ελληνικού κράτους δεν υπήρξε υπουργός υπεύθυνος για τίποτα, δηλαδή είναι στην
ουσία όλοι άνευ χαρτοφυλακίου, αναμένεται να δικασθούν και να καταδικασθούν
ένα ρολόι, ένα βαμβάκι, ένα γυαλί και μία πατσαβούρα.

Το μεσαιωνικό ποινικό σύστημα επέτρεπε την τιμωρία των ζώων και των πραγμάτων.
Δεν μένει ­ ελλείψει τσίπας ­ ν’ αρχίσουν στον παγκοσμιοποιημένο και
internetoποιημένο 21ο αιώνα οι εκσυγχρονισμένοι πολιτικοί μας να φυλακίζουν
τις πέτρες σε περίπτωση κατολισθήσεων, τους αγωγούς σε περίπτωση πλημμυρών και
τα κουκουνάρια σε περίπτωση πυρκαγιών.

Έτσι οι ίδιοι δεν θα υπέχουν καμιάς ευθύνης, δεν θα βιώνουν (που σπανίως
βιώνουν) αισθήματα ενοχής και ο τόπος θα πηγαίνει μπροστά (ή πίσω, ανάλογα από
ποια μεριά τον κοιτάς).

* Τα παραπάνω ενδεικτικά «εξ-ανθή-ματα κακού» δεν έχουν γιατρειά. Όχι διότι
τελείωσαν τα φάρμακα (και τα θαύματα). Απλά και μόνον η θεραπεία προϋποθέτει
κάποιον που να μην τρέμει το χέρι του όταν κρατάει το νυστέρι. Και τέτοιον
«γιατρό» δεν διαθέτουμε σήμερα (ή ακόμα).

ΥΓ: Στη στήλη των αναγνωστών, κάποια φίλη από την Ιστιαία Ευβοίας με εγκάλεσε
γιατί δεν δίνω λύσεις. Μαγικές συνταγές δεν υπάρχουν. Ας ψάξει κατ’ αρχήν ο
καθένας αν παίζει σωστά τον ρόλο του, ας αφουγκραστεί τον πλαϊνό του και η
αρχή «της νέας κίνησης της ιστορίας» θα ‘χει τότε γίνει.

Ο Γιάννης Πανούσης είναι καθηγητής Επικοινωνίας και ΜΜΕ στο Πανεπιστήμιο Αθηνών.