Έρχονται τα παιχνίδια του μέλλοντος

Το αγαπημένο χνουδωτό αρκουδάκι των παιδιών σε λίγα χρόνια θα έχει φωνή. Θα
μπορεί να μιλά αλλά και να ακούει. Θα μπορεί να λέει παραμύθια, να απαντά στις
ερωτήσεις του μικρού του φίλου, να συμμετέχει στις κουβέντες της παιδικής
παρέας. Και να ‘ταν μόνο αυτό…

Ένα μαλακό – έξυπνο χαλί με παιχνίδια, που καταγράφει και αναπαράγει τις ιστορίες που φτιάχνουν τα παιδιά

ΟΛΟΚΛΗΡΟΣ ο παιχνιδόκοσμος του μέλλοντος θα είναι ψηφιακός, γεμάτος από
μηχανήματα τελευταίας τεχνολογίας, ρομπότ, ανθρωποειδή, «εικονικούς» φίλους,
δικτυακά παραμύθια και μουσικές ορχήστρες που θα τις… διευθύνουν οι κινήσεις
του σώματος.

Η πραγματικότητα έχει προ πολλού ξεπεράσει την επιστημονική φαντασία. Αυτά τα
μικρά, ψηφιακά και με μοντέρνο σχεδιασμό αντικείμενα έχουν τη δυνατότητα να
αντικαταστήσουν τα παραδοσιακά κινούμενα σχέδια, το κρυφτό, τα «μήλα», τις
κούκλες, ακόμη κι αυτά τα παραμύθια της γιαγιάς. Είναι τα παιχνίδια του
μέλλοντος, κι έρχονται από το Τεχνολογικό Ίδρυμα Μασαχουσέτης, στα εργαστήρια
του οποίου σχεδιάζονται και δοκιμάζονται ήδη.

Χρησιμοποιώντας τα γνωστά lego, το παιδί δημιουργεί μικρές συνθέσεις μιας και κάθε τούβλο παράγει και μια διαφορετική νότα

Το πιο πρόσφατο ερευνητικό πρόγραμμα, που έχει αναλάβει το Media Lab, του ΜΙΤ,
ονομάζεται «Παιχνίδια του Μέλλοντος» και αναμένεται να έχει ολοκληρωθεί μέσα
σε πέντε χρόνια. Στόχος του προγράμματος, που ξεκίνησε στα τέλη Απριλίου,
είναι να εξερευνήσει όλους τους πιθανούς τρόπους με τους οποίους η ψηφιακή
επανάσταση θα μεταμορφώσει τον κόσμο του παιχνιδιού και των παιχνιδιών. Με
επικεφαλής κορυφαίους επιστήμονες του ΜΙΤ, με την ενθάρρυνση του ιδρυτή τού
Media Lab, Νικόλα Νεγρεπόντε, με δεκάδες νέες ιδέες, πολλές από τις οποίες
ξεπερνούν τα όρια του… τρελού, και με χορηγούς μεγάλες κατασκευάστριες
εταιρείες παιχνιδιών, η ομάδα έχει ήδη εφεύρει τα πρώτα παιχνίδια της ψηφιακής εποχής.

Τα μουσικά παιχνίδια τού αύριο είναι σχεδόν μαγικά. «Οι τεχνολογικές εξελίξεις
επιτρέπουν την αναπαραγωγή μιας συμφωνίας μέσα από ένα… κουτί παπουτσιών»,
αναφέρει ο καθηγητής Tod Machover, ο ενορχηστρωτής των συγχορδιών του
μέλλοντος. Η ψηφιακή τεχνολογία θα αλλάξει ριζικά και τα παιχνίδια του δρόμου.
Τα παπούτσια που… μαθαίνουν στα παιδιά να χορεύουν είναι ένα μικρό πρώτο
δείγμα. Η μεγαλύτερη όμως έμφαση δίνεται από τους επιστήμονες στο θέμα της
δημιουργικής απασχόλησης, της κίνησης και της έκφρασης.

Ο Gandalt είναι ένα πρωτότυπο ανθρωποειδές, που έχει τη δυνατότητα να συμμετέχει σε αληθινούς διαλόγους με ανθρώπους. Μιλά, χειρονομεί, μορφάζει και εκφράζεται όπως και οι άνθρωποι

Η Justine Cassel, ο Nick Montfort και η παρέα τους έχουν στα σκαριά μια σειρά
από ηλεκτρονικά συστήματα, ρομπότ, δίκτυα στο Internet και «μεταμοντέρνα»
παιχνίδια που θα αλλάξουν ριζικά τον τρόπο με τον οποίο τα παιδιά μαθαίνουν να
επικοινωνούν και να εκφράζονται. Ο Gandalf, ένα ανθρωποειδές που μπορεί να
αισθάνεται και να επικοινωνεί, με ανάλογες εκφράσεις, χειρονομίες και
γκριμάτσες, και ο Eddie Edit, ένας ψηφιακός χαρακτήρας σε ηλεκτρονικό
υπολογιστή, ο οποίος βοηθά τα παιδιά να γράψουν τις δικές τους ιστορίες,
αναμένεται να έχουν πρωταγωνιστικό ρόλο στα παιχνίδια του μέλλοντος.

Το ηλεκτρονικό σύστημα που ακούει στο όνομα Renga και δεν είναι παρά μια
παιδική εκδοχή του Internet, δίνει τη δυνατότητα σε παιδιά από ολόκληρο τον
κόσμο να συνεργασθούν και να φτιάξουν από κοινού μια ιστορία, προσθέτοντας
φράσεις, εικόνες και σκηνές. Στο «Λογοτεχνικό Σαλόνι» («Literary Salon»), τα
παιδιά θα μπορούν να συναντηθούν σε έναν «εικονικά πραγματικό» χώρο, για να
συζητήσουν ή να ανταλλάξουν εμπειρίες.

Ένα μηχάνημα ενσωματώνεται στα χνουδωτά ζωάκια, μετατρέποντάς τα σε παραμυθάδες – Το ψηφιακό τραπέζι επιτρέπει σε παρέες παιδιών να συναντιούνται στο δίκτυο και να ανταλλάσσουν μηνύματα

Για τα μικρότερα σε ηλικία παιδιά, ένα ηλεκτρονικό στρώμα, που καταγράφει και
αναπαράγει τις ομιλίες και τις κινήσεις τους, εκτιμάται πως θα είναι σημαντικό
βοήθημα και για τους γονείς, οι οποίοι θα μπορούν να παρακολουθούν με κάθε
λεπτομέρεια τα διάφορα στάδια εξέλιξης του παιδιού τους. Η εφεύρεση αυτή
ονομάζεται ­ μέχρι στιγμής ­ «Story Mat» και μπορεί να αναγνωρίσει τα διάφορα
παιχνίδια από τις κινήσεις τους, να καταγράψει τις ιστορίες που φτιάχνουν μόνα
τους τα παιδιά και να απαντήσει με δικές του εκδοχές για την ίδια ιστορία.

ΒΑΣΙΚΟ αντικείμενο μελέτης στην ομάδα που διευθύνει η Justine Cassell, είναι
το πώς μπορούν να σχεδιαστούν τα παιχνίδια, έτσι ώστε να έχουν τη δυνατότητα
να βοηθήσουν στην ψυχολογία των παιδιών. Η έρευνά της στηρίζεται στην εις
βάθος κατανόηση των γλωσσικών, γνωστικών και κοινωνικών δυνατοτήτων του
ανθρώπου και ιδιαίτερα των παιδιών.

Ο ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Mithcel Resnick διευθύνει την ομάδα του Media Lab στο ΜΙΤ, που
μελετά τον ρόλο των τεχνολογικών εργαλείων στη σκέψη και τη μάθηση. Ένας από
τους βασικούς στόχους της ομάδας του είναι να κατασκευάσουν παιχνίδια, με τα
οποία τα παιδιά θα σκέφτονται. Έτσι έφτασαν στη δημιουργία των
«προγραμματιζόμενων τούβλων», που δεν είναι άλλα από τα γνωστά τουβλάκια Lego,
τα οποία όμως έχουν ενσωματωμένα μάικροτσιπ. Χρησιμοποιώντας τα, τα παιδιά
μπορούν να φτιάξουν τα δικά τους όργανα για τις πρώτες τους επιστημονικές έρευνες.

Η ΜΕΛΑΝΙ, ο Beaver ο κάστορας, ο Vanzetti το ρακούν και η σαλαμάνδρα Sal
Amander είναι οι βασικοί πρωταγωνιστές, στην ομάδα του Media Lab, στο
Τεχνολογικό Ινστιτούτο Μασαχουσέτης (ΜΙΤ), που εργάζεται πάνω στη δημιουργία
«συνθετικών» χαρακτήρων.

Στόχος τους είναι να σχεδιάσουν τους ήρωες των ηλεκτρονικών παιχνιδιών του
μέλλοντος, οι οποίοι δεν θα έχουν τίποτε να ζηλέψουν από το πιο τέλειο ρομπότ.

Τα πρώτα ψηφιακά κινούμενα σχέδια είναι σχεδιασμένα έτσι ώστε να συνδυάζουν
την εκφραστικότητα των διάσημων σήμερα καρτούν με τη δυνατότητα να δρουν και
να αντιδρούν αυτόνομα, να απαντούν στον χρήστη, ως ανεξάρτητα άτομα. Όμως, η
αμφίδρομη σχέση μεταξύ του «τεχνητού» ήρωα και του παιδιού δεν είναι εύκολο να επιτευχθεί.

Η σαλαμάνδρα Sal Amander έχει φωνή και δική της προσωπικότητα, αν και… συνθετική

Όπως αναφέρει ο καθηγητής στο Media Lab, Bruce Blumberg, στόχος της ομάδας που
έχει αναλάβει τη δημιουργία συνθετικών χαρακτήρων είναι να συνδυάσει ιδέες από
μια σειρά εφαρμοσμένων πρακτικών: από τη συμπεριφορά των ζώων, τους
παραδοσιακούς ήρωες κινουμένων σχεδίων, την τεχνητή νοημοσύνη και τη
ρομποτική, τον μοντελισμό και τα γραφικά κομπιούτερ. Μέσα από τη δημιουργική
σύνθεση αυτών των ιδεών θα μπορέσουμε να φτιάξουμε «τρελά υπέροχους χαρακτήρες».

Το Baby Sense μετατρέπει τις κινήσεις του μωρού σε μουσική και φως και επιτρέπει στους γονείς να παρακολουθούν την ανάπτυξη των αισθήσεών του

ΤΑ ΜΟΥΣΙΚΑ όργανα του μέλλοντος θα μοιάζουν περισσότερο με παιχνίδια. Και με
αυτά θα δημιουργούν μουσική όχι μόνο ταλαντούχοι καλλιτέχνες αλλά ακόμη και τα
μικρά παιδιά. Είναι ακόμη ένα από τα προγράμματα του ΜΙΤ, με τα οποία οι
ερευνητές του διάσημου ινστιτούτου σχεδιάζουν το μέλλον της καθημερινής μας ζωής.

Ο καθηγητής Τοντ Μακόβερ στο Media Lab, υπό την καθοδήγηση του Νίκολας
Νεγκροπόντε, διευθύνει την ομάδα των «υπεροργάνων», που ασχολείται με τα νέα
μουσικά όργανα, από το 1986. Οι επιστήμονες ξεκίνησαν τότε τη συνεργασία με
γνωστούς μουσικούς, όπως τον Πολ Μακάρτνεϊ και τη Γιο Γιο Μα. Αρχικός τους
στόχος ήταν να σχεδιάσουν τα μουσικά όργανα του μέλλοντος, τα οποία θα έδιναν
ακόμη περισσότερες δυνατότητες έκφρασης στους βιρτουόζους. Ένα από αυτά, το
«υπερτσέλο», χρησιμοποιήθηκε από τον Πίτερ Γκάμπριελ και τη Φιλαρμονική του
Λος Άντζελες.

Από το 1991 και έπειτα, οι επιστήμονες αποφάσισαν να σχεδιάσουν όργανα με τα
οποία ο καθένας θα μπορούσε να παίξει και να δημιουργήσει μουσική. Ένα από
αυτά ονομάστηκε «Καρέκλα-Αισθητήρας». Όποιος κάθεται στην καρέκλα παίζει νότες
απλώς κουνώντας τα χέρια του… Ακολούθησαν μια σειρά από όργανα, όπως η
«Ψηφιακή Μπαγκέτα».

Σε μια έκθεση του ΜΙΤ, με τον τίτλο «Όπερα του Εγκεφάλου», οι επισκέπτες
δημιουργούσαν μουσικά κομμάτια παίζοντας κάποιο από τα καινούργια όργανα. Η
μεγάλη απήχηση της έκθεσης στα παιδιά έστρεψε το ενδιαφέρον των επιστημόνων
στη δημιουργία μουσικών παιχνιδιών για τις μικρές ηλικίες.

Η ορχήστρα της αρμονίας. Τη μουσική συνθέτουν οι χρήστες ηλεκτρονικών υπολογιστών μέσω δικτύου

Έτσι, με τη βοήθεια νέων τεχνολογιών, κατασκεύασαν συσκευές που παίζουν νότες,
όταν ο χρήστης μετακινεί πολύχρωμα αντικείμενα στην οθόνη του υπολογιστή,
πλαστικά ή υφασμάτινα μουσικά μπαλάκια με τα οποία το παιδί παίζει μουσική
όταν τα πιέζει, μουσικά «ρούχα» που παίζουν νότες όταν φοριούνται, καθώς και
ένα κρεβάτι για μωρά το οποίο βγάζει μουσικούς ήχους ανάλογα με τις κινήσεις
του βρέφους.

Βασικός στόχος της έρευνας των επιστημόνων του ΜΙΤ είναι να ενθαρρύνουν
τα παιδιά να σχεδιάσουν τα δικά τους παιχνίδια: «Αναπτύσσοντας καινούργια
τεχνολογικά εργαλεία προωθούμε τον ρόλο των παιδιών ως σχεδιαστών ­ για
παράδειγμα τα βοηθούμε να δημιουργήσουν τα δικά τους ηλεκτρονικά παιχνίδια,
ρομπότ και εξομοιωτές».

«Τα ερευνητικά μας προγράμματα εξερευνούν πώς οι νέες τεχνολογίες και
τα νέα μέσα μπορούν να αλλάξουν τις ανθρώπινες σχέσεις μέσα σε ήδη υπάρχουσες
κοινότητες, όπως μια αστική γειτονιά, ενθαρρύνοντας παράλληλα την ανάπτυξη
νέων μορφών “εικονικών” κοινοτήτων μέσω υπολογιστικών δικτύων».

Το πρώτο «Ψηφιακό Όσκαρ» (DigiGlobe Prize) απονεμήθηκε σε έναν από τους
πρωτεργάτες των παιχνιδιών του μέλλοντος: τον καθηγητή Τοντ Μακόβερ του ΜΙΤ,
που σχεδιάζει τα νέα μουσικά παιχνίδια. Ανάμεσα στα «υπερόργανα» που έχει
κατασκευάσει η ομάδα του, είναι η «ψηφιακή μπαγκέτα», η «καρέκλα-αισθητήρας»
και η «όπερα του εγκεφάλου».

Ανάμεσα σε αυτούς που έχουν δοκιμάσει τα μουσικά παιχνίδια του ΜΙΤ είναι οι
φιλαρμονικές ορχήστρες του Λος Άντζελες και της Βοστώνης, η Γιο Γιο Μα, ο
Πίτερ Γκάμπριελ και ο Πολ Μακάρτνεϊ.

Παρακολουθήστε από κοντά την εξέλιξη των «Παιχνιδιών του Αύριο» μέσα από το
Ίντερνετ, στη διεύθυνση http: //toys. media. mit. edu. Αν πάλι θέλετε
περισσότερες πληροφορίες, στείλτε μήνυμα στους υπεύθυνους του ΜΙΤ με το
ηλεκτρονικό ταχυδρομείο στη διεύθυνση toys@media. mit. edu.