Είδαν Θεού πρόσωπο…

Εδώ και λίγο καιρό, οι πολίτες των άλλοτε φτωχότερων χωρών της Ευρωπαϊκης
Ένωσης έχουν την αίσθηση ότι τα πράγματα πηγαίνουν αρκετά καλύτερα. Ο Χοσέ
Σανταμαρία λόγου χάρη, ένας νεαρός Ισπανός που απέκτησε πρόσφατα καινούργιο
διαμέρισμα για την οικογένειά του, όχι μόνο θα έχει χρήση δορυφορικής
τηλεόρασης, πισίνας και κήπου, αλλά θα ανακουφισθεί και οικονομικά.

Ο μέσος όρος ανάπτυξης στην Ευρωπαϊκή Ένωση είναι 3%, αλλά στην Ιρλανδία φτάνει το 8%.

ΚΑΙ ΑΥΤΟ γιατί τα επιτόκια στην Ισπανία πέφτουν συνεχώς αφ’ ότου η χώρα
αποφάσισε οριστικά να μπει στην οικογένεια του ευρώ (την 1η Ιανουαρίου) και
έχουν φτάσει σχεδόν στο επίπεδο των γερμανικών.

Αυτό έχει συνέπεια τη βελτίωση των όρων αποπληρωμής για όσους έχουν πάρει
στεγαστικά δάνεια ορισμένων κατηγοριών.

Ανάλογα φαινόμενα παρατηρούνται και σε άλλες τέως φτωχές χώρες, όπως η
Πορτογαλία και η Ιρλανδία. Όλες οι χώρες αυτές έχουν σήμερα ρυθμούς ανάπτυξης
υψηλότερους από εκείνους λόγου χάρη της Γερμανίας ή της Γαλλίας.

ΕΠΙΤΟΚΙΑ 6%

Νέες θέσεις εργασίας δημιουργούνται γοργά και στην Πορτογαλία και την Ιρλανδία

Το 1995, τα επιτόκια στην Ισπανία και την Πορτογαλία ήταν γύρω στο 11%. Τώρα
έχουν κατεβεί πολύ κοντά στο 6%. Και αυτό γιατί οι χώρες αυτές αγωνίζονται να
πετύχουν τους όρους σύγκλισης ­ και να πλησιάσουν ουσιαστικά τις
χρηματοπιστωτικές συνθήκες που επικρατούν στη Γερμανία.

Η Ιρλανδία, πάλι, διαθέτει εξαιρετικά καταρτισμένο προσωπικό για τις
βιομηχανίες αιχμής, όπως η ηλεκτρονική και τα κομπιούτερ. Για τον λόγο αυτό,
πολλές αμερικανικές εταιρείες την έχουν επιλέξει ως βάση για τα παραρτήματά
τους στην Ευρώπη και τα έσοδα των Ιρλανδών από τον κλάδο αυτό έχουν αυξηθεί αισθητά.

ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ

Στις περισσότερες χώρες της ηπειρωτικής Ευρώπης, παραμένει εξαιρετικά δύσκολο
για ένα άνεργο να βρει δουλειά. Στις φτωχότερες χώρες όμως, απροσδόκητα, η
αγορά εργασίας παρουσιάζει βελτίωση. Στην Ισπανία λόγου χάρη, τα πράγματα δεν
είναι τώρα τόσο τραγικά όσο ήταν άλλοτε.

Μέσα στο 1997, στην Ισπανία δημιουργήθηκαν 400.000 νέες θέσεις εργασίας. Παρ’
όλα αυτά πάντως, η ανεργία της εξακολουθεί να είναι η ψηλότερη στην Ευρώπη,
γύρω στο 19%.

Νέες θέσεις εργασίας δημιουργούνται γοργά και στην Πορτογαλία και την
Ιρλανδία. Στην πρώτη, η ανεργία ήταν πρόπερσι 7,3%. Πέρυσι έπεσε στο 6,3%. Η
Γαλλία και η Γερμανία έχουν κάθε λόγο να ζηλεύουν: σ’ αυτές η ανεργία είναι σε
διπλάσια ποσοστά.

ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΙΣΜΟΣ

Το ίδιο συμβαίνει και με την κατανάλωση. Οι Γερμανοί είναι σφιχτοί, αποφεύγουν
τα πολλά ψώνια. Αντίθετα, οι Νότιοι παραέχουν γίνει καταναλωτικοί. Κατά τον
Ροδρίγο Ράτο, τον υπουργό Οικονομικών της Ισπανίας, η έμφαση δίνεται στην ανταγωνιστικότητα.

Οι ρυθμοί ανάπτυξης είναι και αυτοί ψηλοί. Η Ιρλανδία ήταν το 1990 τόσο φτωχή
που οι άλλοι εταίροι τη λυπούνταν. Σήμερα, ο μέσος όρος ανάπτυξης στην
Ευρωπαϊκή Ένωση είναι 3%, αλλά στην Ιρλανδία φτάνει το 8%.

ΠΡΟΣΕΚΤΙΚΑ ΒΗΜΑΤΑ

Όλες αυτές οι αλλαγές είναι εν μέρει αποτέλεσμα διαρθρωτικών μέτρων που
ελήφθησαν στις χώρες και εν μέρει επιβράβευση του πείσματος που επέδειξαν οι
ενδιαφερόμενοι σε πολλούς τομείς στην προσπάθεια να κερδίσουν έδαφος εν όψει
της προσχώρησής τους στο κοινό νόμισμα.

Πολλά από τα κέρδη των ανερχόμενων «μικρών» είναι ακόμη αβέβαια: θα χρειαστεί
χρόνος για να σταθεροποιηθούν. Προς το παρόν, υπάρχουν διακυμάνσεις και
οπισθοδρομήσεις. Η αγορά είναι αρκετά νευρική. Είναι μεν σε άνοδο, γενικά,
αλλά οι κίνδυνοι ελλοχεύουν και οι επενδυτές ξέρουν ότι πρέπει να προχωρούν με
μικρά προσεκτικά βήματα αν θέλουν να αποφύγουν δυσάρεστες εκπλήξεις.

Η συνολική πορεία πάντως είναι ανοδική. Η εισαγωγή τού ευρώ θα προσφέρει στους
«μικρούς» μια πρόσθετη διασφάλιση από τον πληθωρισμό και τον κίνδυνο
υποτίμησης. Ίσως, λοιπόν, τα πράγματα να γίνουν λίγο ευκολότερα μετά την 1η
Ιανουαρίου 1999.