ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ Φρένο στον πληθωρισμό

Στη δημοπρασία κρατικών ομολόγων 10ετούς διάρκειας, που έγινε την περασμένη
Δευτέρα, σημειώθηκαν ικανοποιητικά αποτελέσματα.

Απορροφήθηκαν τίτλοι αξίας 200 δισ. δρχ. με μέσο επιτόκιο 7,85%, κυρίως με την
εισαγωγή κεφαλαίων από το εξωτερικό. Το γεγονός υπογραμμίζει την εμπιστοσύνη
των ξένων επενδυτών στη σταθερότητα του εθνικού μας νομίσματος και την
εκτίμησή τους ότι μεσοπρόθεσμα αλλά και μακροπρόθεσμα ο πληθωρισμός στην
Ελλάδα θα πέσει αρκετά, ώστε να κερδίζουν από την τοποθέτησή τους σε δραχμές.

Να σημειωθεί εδώ ότι οι δύο προηγούμενες δημοπρασίες δεκαετών κρατικών
ομολόγων (στις 26 Μαρτίου και στις 11 Μαΐου) είχαν δώσει αντιστοίχως επιτόκιο
7,9% και 7,8%, πράγμα που σημαίνει ότι παρά την υποτίμηση και την άνοδο του
πληθωρισμού οι επενδυτές δεν επηρεάσθηκαν και σε αντίθεση με ό,τι συμβαίνει
στα βραχυπρόθεσμα επιτόκια (που διατηρούνται στο υψηλό επίπεδο του 13%) οι
μεσοπρόθεσμες προοπτικές παραμένουν ευνοϊκές. Αξίζει να σημειωθεί ότι το
επιτόκιο των δεκαετών ομολόγων είναι ένα από τα πέντε κριτήρια του Μάαστριχτ
και το οποίο ήδη το εκπληρώνει η χώρα μας, αφού το απαιτούμενο ύψος είναι
ακριβώς 7,8%.

Αποτελεί ακόμη γεγονός ιδιαίτερης σημασίας ότι η κάλυψη αυτών των ομολόγων
γίνεται με κεφάλαια που έρχονται από το εξωτερικό, διότι υποδηλώνει την
αυξημένη εμπιστοσύνη των ξένων επενδυτών και στο μέλλον της οικονομίας και
προπαντός αποδεικνύει ότι εκτιμούν ως βεβαία τη σύγκλιση με την ΟΝΕ. Από την
υποτίμηση της 14ης Μαρτίου και μέχρι σήμερα έχουν εισρεύσει στη χώρα γύρω στα
12 και πλέον δισεκατομμύρια δολάρια, τα οποία και έχουν τοποθετηθεί σε αγορές
κρατικών ομολόγων, μετοχών, ενώ ένα μεγάλο μέρος τους αγοράσθηκε από Έλληνες
αποταμιευτές που μετέτρεψαν δραχμικές τους καταθέσεις σε συνάλλαγμα, ύστερα
από την απελευθέρωση των σχετικών συναλλαγών.

Η μεγάλη αυτή εισροή συναλλάγματος που μετατρέπεται σε δραχμές, σε συνδυασμό
με το γεγονός ότι η Τράπεζα δεν αγοράζει όλες τις προσφερόμενες ποσότητες (δεν
το μετατρέπει δηλαδή σε δραχμές για να μην αυξηθεί η ρευστότητα), έχει ως
αποτέλεσμα την προοδευτική ανατίμηση της δραχμής. Από την υποτίμηση μέχρι
προχθές η δραχμή είχε ανατιμηθεί κατά 7,3% έναντι του ECU και κατά το ίδιο
περίπου ποσοστό έναντι του μάρκου. Συγκεκριμένα στο fixing το μάρκο έκλεισε
στις 167 δρχ. έναντι 180 της κεντρικής ισοτιμίας την ημέρα της υποτίμησης και
το ECU στις 330 έναντι 357 δρχ.

Η ανατίμηση αυτή της δραχμής εξουδετερώνει βέβαια σε σημαντικό βαθμό τα
ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα που δημιούργησε η υποτίμηση, από την άλλη πλευρά
όμως είναι ισχυρό ανάχωμα κατά του πληθωρισμού και ακριβώς γι’ αυτό η Τράπεζα
της Ελλάδος τηρεί αυτή την πολιτική. Αν, π.χ., η Τράπεζα της Ελλάδος αγόραζε
όλο το συνάλλαγμα που έρχεται από το εξωτερικό, η δραχμή δεν θα ανετιμάτο και
ταυτόχρονα η αγορά θα πλημμύριζε από δραχμές, αφού θα αυξάνετο η νομισματική
κυκλοφορία για να απορροφήσει το εισαγόμενο συνάλλαγμα. Έτσι όμως και οι τιμές
των εισαγομένων προϊόντων θα επιβαρύνονταν με όλη την υποτίμηση (12% ως
γνωστόν) και από την άλλη, η αυξημένη ρευστότητα θα πίεζε τις τιμές στην
κατανάλωση, οι οποίες και θα ανέβαιναν.

Η νομισματική πολιτική λοιπόν την οποία ασκεί η Τράπεζα της Ελλάδος είναι
εναρμονισμένη με τον ρόλο που της έχει ανατεθεί μετά την ανεξαρτητοποίησή της,
δηλαδή τη συγκράτηση των πληθωριστικών πιέσεων με στόχο να πέσει στο 2% ο
πληθωρισμός στο τέλος του 1999 έτσι ώστε να εκπληρωθεί το σχετικό κριτήριο του
Μάαστριχτ. Αν η Τράπεζα της Ελλάδος δεν ασκούσε αυτή την πολιτική, τότε είναι
βέβαιο ότι η επίπτωση της υποτίμησης επί του πληθωρισμού δεν θα ήταν μόνο μία
ποσοστιαία μονάδα αλλά πολύ μεγαλύτερη.

Όσοι λοιπόν επικρίνουν την πολιτική της Τραπέζης της Ελλάδος, αξιώνοντας μία
λιγότερο αυστηρή νομισματική πολιτική, κάνουν μεγάλο λάθος και πολύ σωστά ο κ.
Κων. Σημίτης έχει συστήσει στο ΥΠΕΘΟ να μην πιέζει την Τράπεζα της Ελλάδος για
μείωση επιτοκίων.

Η πίεση θα αφορούσε φυσικά τα βραχυπρόθεσμα επιτόκια της Τραπέζης (13,75%
είναι το επιτόκιο με το οποίο κάθε Τετάρτη απορροφά η Τράπεζα της Ελλάδος την
πλεονάζουσα ρευστότητα και 11,5% το επιτόκιο με το οποίο δέχεται καταθέσεις σε
δραχμές κάθε ημέρα), τα οποία το Συμβούλιο Νομισματικής Πολιτικής μειώνει ήδη,
αλλά δεν μπορεί να τα ρίξει όσο θα επιθυμούσαν από το υπουργείο Οικονομικών,
για να δανείζονται φθηνότερα με τα έντοκα γραμμάτια. Και δεν μπορεί, πρώτον
γιατί αν μειωθούν πολύ τα επιτόκια θα συνεχισθεί η μετατροπή δραχμικών
καταθέσεων σε συνάλλαγμα και από την άλλη πλευρά θα επιταχυνθεί η πιστωτική
επέκταση με άμεση συνέπεια αναζωπύρωση του πληθωρισμού.