ΣΗΜΑΤΑ

… που όλοι ήθελαν να έχουν ένα ωραίο σερβίτσιο για το φοντύ και ένα σπορ
αυτοκίνητο να το οδηγούν μέσα στην πόλη. Εποχή με τις στενές γραβάτες και τα
ριχτά μπολερό. Το βράδυ, ο ένας έριχνε σε μιάν άκρη την τσάντα του
επιτυχημένου, η άλλη έφερνε τα σνάκς, και στρώνονταν στο «Ντάλλας». Ο Ρόναλντ
Ρήγκαν και η Μάργκαρετ Θάτσερ περνούσαν και αυτοί σχεδόν κάθε βράδυ απ’ την
οθόνη. Το παιδί, στο δίπλα δωμάτιο, έπαιζε Ατάρι. Κάπως έτσι ήταν εκείνα τα
χρόνια. Τα eighties: Η δεκαετία του ’80, που είχε αρχίσει με τον γάμο της
Νταϊάνας (’81) και τέλειωσε εκεί γύρω στο ’89, μαζί με το Τείχος του
Βερολίνου, και με το Τσερνόμπυλ ενδιαμέσως (’86). Ήταν τα χρόνια όπου όλοι
πάσχιζαν να «φτιαχτούν», και πολλοί μάλιστα φτιάχτηκαν. «Ήταν η Δεκαετία του Εγώ».

… ολόκληρης εκείνης της εποχής ανασυνθέτει η Λύν Φράνκς στο βιβλίο της
«Εντελώς Τώρα», που κυκλοφόρησε στο Λονδίνο. Είναι ­ όπως λέει ­ η ανατομία
μιάς εποχής της οποίας χαρακτηριστικό, περισσότερο και απ’ ό,τι του σήμερα,
υπήρξε η ανυπομονησία και η επιπολαιότητα. Όχι πως και τότε δεν γίνονταν
σημαντικά πράγματα. Ίσα ίσα, τα ’80s ήταν μιά σπουδαία δεκαετία. «Τη βιώσαμε
όμως τόσο σπασμωδικά, με τόσο άγχος, και δουλεύαμε τόσο σκληρά ­ για να
παίζουμε επίσης σκληρά ­ που από ανθρώπινα πλάσματα είχαμε γίνει θαρρείς
ανθρώπινα τέρατα». Χωρίς να το καταλάβουμε, βρεθήκαμε εκτός θέματος. Εκείνη η
δεκαετία, κατά τη συγγραφέα, έκλεινε μέσα της απίστευτη ενέργεια αλλά και
απίστευτη ρηχότητα. Δεν είχε ούτε τον ιδεαλισμό των ’60s ούτε τις ανησυχίες
των ’70s. Ήταν χρόνια του «εδώ και τώρα». Και αν η Φ. τα θεωρεί άξια
μνημόνευσης, είναι γιατί ξαφνικά της φάνηκαν πολύ, μα πάρα πολύ μακρυνά.
(Lynne Franks: «Absolutely Now», Arrow Books).

… αλλά όχι βάθος, γράφει η στοχαστική Αγγλίδα στον απολογισμό της. «Τόσο
ολοκληρωτικά μάς είχε κυριέψει η ιδέα της “ανόδου” ­ κοινωνικής και
οικονομικής ­ που μας ξέφευγαν ολόκληρα κομμάτια ζωής. Εξακολουθούσαμε βέβαια
να θέλουμε να αλλάξουμε τον κόσμο. Μόνο που και αυτό προσπαθούσαμε να το
κάνουμε τερπνό. Να μη στενοχωρηθούμε». Εκατομμύρια άνθρωποι είχαν πιστέψει ότι
η Αφρική θα σωζόταν με τις συναυλίες Live Aid του Μπόμπ Γκέλντοφ. Άρρωστοι και
ανάπηροι έκαναν στους δρόμους πορείες μετά μουσικής, γιατί ήξεραν ότι αλλοιώς
δεν θα τους πρόσεχε κανείς. Και συνέβαινε επίσης κάτι άλλο, που μπορεί και να
ήταν το πιό τρομερό σ’ εκείνη την εποχή. «Ζούσαμε όσο πιο έντονα μπορούσαμε
γιατί, ήδη, είχαμε αρχίσει να μην πιστεύουμε στο αύριο». Και ούτε υπήρχε
χρόνος να μιλήσει ο ένας στον άλλο για οτιδήποτε εκτός από δουλειά, λέει η Φ.
«Ακόμη και τις διακοπές μας τις περνούσαμε με φίλους όμοια ξεθεωμένους».

… στον δρόμο προς την επιτυχία, πιστεύει η χρονογράφος. Η ουσία των
πραγμάτων, ίσως; Των ανθρώπων; Χάθηκε η «συνέχεια»; Η ευαισθησία; Δύσκολο να
το ορίσεις. Όμως, σίγουρα ήταν κάτι πολύτιμο. Και μας έφερε μεν η δεκαετία του
’80 τα CD και τους κομπιούτερ Σίνκλαιρ, τον κύβο του Ρούμπικ (φωτ.) και τα
ξυστά αρώματα πάνω σε γλασέ χαρτί. Αλλά μας πήρε και ανθρώπους. Όχι μόνο τον
Τζαίυ Αρ. Σκότωσε και τον Τζών Λέννον το ’80 και την Ίντιρα Γκάντι το ’84 και
τα παιδιά της Τιέν Ανμέν το ’89, και τόσους ακόμη. Ίσως γι’ αυτό, για τη
μάταιη σκληράδα των χρόνων εκείνων, να έχει μεγαλώσει τελευταία το αίτημα για
πράγματα πιό ουσιαστικά. «Καλά ήταν τα eighties ­ γράφει η Φ. ­ Αλλά ευτυχώς
που πέρασαν».