Και ελαστικό ωράριο εργασίας

Νέο τοπίο στις εργασιακές σχέσεις στη χώρα μας εισάγει το νομοσχέδιο που
δόθηκε χθες στους κοινωνικούς εταίρους.

ΚΑΘΙΕΡΩΝΕΤΑΙ το ελαστικό ωράριο απασχόλησης μέχρι και 10 ώρες ημερησίως (αλλά
μόνο με τη σύμφωνη γνώμη των εργαζομένων), καθιερώνονται μέτρα για την
προστασία των εργαζομένων με μερική απασχόληση, παρέχεται η δυνατότητα
προσλήψεων νέων ανέργων σε περιοχές με υψηλή ανεργία με χαμηλότερους μισθούς
και προβλέπεται η επιβολή προστίμων και αυστηρών κυρώσεων στους εργοδότες που
δεν τηρούν την εργατική νομοθεσία. Επίσης παρέχεται η δυνατότητα λειτουργίας
ιδιωτικών γραφείων εργασίας, η σύσταση σώματος επιθεωρητών εργασίας και η
επέκταση της μερικής απασχόλησης στον ευρύτερο δημόσιο τομέα.

Το νομοσχέδιο δόθηκε χθες στους κοινωνικούς εταίρους από τον υπουργό
Εργασίας-Κοινωνικών Ασφαλίσεων κ. Μ. Παπαϊωάννου και τον υφυπουργό κ. Χρ.
Πρωτόπαπα και πρόκειται να κατατεθεί μέσα στο καλοκαίρι στη Βουλή.

Τα βασικά σημεία του νομοσχεδίου προβλέπουν τα εξής:

Διευθέτηση χρόνου εργασίας. Επιτρέπεται με επιχειρησιακές συλλογικές
συμβάσεις εργασίας ή με συμφωνίες του εργοδότη και του συμβουλίου των
εργαζομένων να καθορίζεται για χρονικό διάστημα μέχρι τρεις (3) μήνες
αυξημένος αριθμός ωρών εργασίας μέχρι εννέα (9) ώρες ημερησίως και σε
περιπτώσεις που συντρέχουν λόγοι αντικειμενικοί ή τεχνικοί ή λόγοι οργάνωσης
της εργασίας για χρονικό διάστημα μέχρι έξι (6) μήνες αυξημένος αριθμός ωρών
εργασίας μέχρι δέκα (10) ώρες ημερησίως και μέχρι σαράντα οκτώ (48)
εβδομαδιαίως και μειωμένος αριθμός ωρών εργασίας κατά το επόμενο αντίστοιχο
διάστημα, εφόσον ο μέσος όρος των ωρών εργασίας για το συνολικό διάστημα, το
οποίο δεν επιτρέπεται να υπερβαίνει τους έξι (6) ή τους δώδεκα (12) μήνες
αντίστοιχα, ανέρχεται σε σαράντα (40) ώρες την εβδομάδα.

Ο έλεγχος της εφαρμογής της διευθέτησης διασφαλίζεται από την αναγραφή των
όρων της στη συναπτόμενη επιχειρησιακή συλλογική σύμβαση εργασίας.

* Με συμφωνίες μεταξύ εργοδότη και του σωματείου ή των ενώσεων προσώπων
επιτρέπεται, ανάλογα με τις ανάγκες της επιχείρησης ή εκμετάλλευσης, να
καθορίζεται για χρονικό διάστημα μέχρι δύο μήνες αυξημένος αριθμός ωρών
εργασίας μέχρι εννέα (9) ώρες ημερησίως και μέχρι σαράντα οκτώ (48)
εβδομαδιαίως και μειωμένος αριθμός ωρών εργασίας κατά το επόμενο αντίστοιχο
διάστημα, με την προϋπόθεση ότι ο μέσος όρος των ωρών εργασίας για το συνολικό
χρονικό διάστημα, το οποίο απαγορεύεται να υπερβαίνει του τέσσερις (4) μήνες,
ανέρχεται σε 40 ώρες την εβδομάδα.

* Η καταβαλλόμενη αμοιβή για το συνολικό χρονικό διάστημα είναι ίση με την
αντίστοιχη αμοιβή για εργασία οκτώ (8) ωρών ημερησίως και σαράντα (40) ωρών
εβδομαδιαίως, χωρίς να επιτρέπεται αυξομείωση αυτής.

ΜΕΓΑΛΕΣ – ΜΙΚΡΕΣ

Θα πρέπει να διευκρινιστεί ότι η διευθέτηση του χρόνου εργασίας ­ όπως
προβλέπεται στο σχέδιο νόμου ­ έχει δύο παραμέτρους. Η πρώτη αφορά τις μεγάλες
επιχειρήσεις και προβλέπει τη διευθέτηση εντός 6 μηνών και μέχρι 10 ώρες και η
δεύτερη αφορά μικρές επιχειρήσεις και προβλέπει δίμηνο και 9 ώρες ημερησίως.
Ειδικά για τις μικρές επιχειρήσεις η συμφωνία μπορεί να γίνεται και με ενώσεις
προσώπων, δηλαδή με 10 άτομα και άνω. Όσες επιχειρήσεις έχουν προσωπικό κάτω
των 10 ατόμων δεν έχουν τη δυνατότητα σύναψης συμφωνίας για τη διευθέτηση.
Στόχος της ρύθμισης είναι η μείωση του κόστους εργασίας.

* Η συμφωνία μεταξύ εργοδότη και εργαζομένου για μερική απασχόληση, εφόσον
μέσα σε 8 ημέρες από την κατάρτισή της δεν γνωστοποιηθεί στην οικεία
επιθεώρηση εργασίας, θεωρείται ότι καλύπτει σχέση εργασίας με πλήρη
απασχόληση. Η ίδια γνωστοποίηση πρέπει να γίνεται στο ίδιο διάστημα και για
συμφωνία για περιοδική απασχόληση.

* Καταγγελία της σχέσης εργασίας λόγω μη αποδοχής από τον μισθωτό εργοδοτικής
πρότασης για μερική απασχόληση είναι άκυρη.

* Η μεταξύ εργοδότη και αυτοαπασχολούμενου συναπτόμενη ατομική συμφωνία για
παροχή υπηρεσιών ή έργου, ιδία στις περιπτώσεις αμοιβής με το κομμάτι (φασόν),
τηλεργασίας, κατ’ οίκον απασχόλησης, τεκμαίρεται ότι δεν υποκρύπτει σύμβαση
εξαρτημένης εργασίας, εφόσον η συμφωνία αυτή καταρτίζεται εγγράφως και
γνωστοποιείται μέσα σε οκτώ (8) ημέρες στην οικεία Επιθεώρηση Εργασίας.

Το τεκμήριο αυτό δεν ισχύει αν ο αυτοαπασχολούμενος προσφέρει την εργασία του
αποκλειστικά ή κατά κύριο λόγο στον ίδιο εργοδότη (οικονομική εξάρτηση).

ΤΑ ΣΥΜΦΩΝΑ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ

Σχετικά με τα Τοπικά Σύμφωνα Απασχόλησης (ΤΣΑ) και τις ειδικές συμφωνίες που
μπορούν να γίνουν, προβλέπεται ότι από την ημέρα δημοσίευσης του νέου νόμου
(σ.σ. αναμένεται να είναι το φθινόπωρο) μέχρι την 31.12.2001, σε επιχειρήσεις
που λειτουργούν σε περιοχές με υψηλή ανεργία, επιτρέπεται να καθορίζονται με
επιχειρησιακές συλλογικές συμβάσεις εργασίας ή με ατομικές συμβάσεις εργασίας,
ως προς τους προσλαμβανομένους για πρώτη φορά, επίπεδα αμοιβών εργασίας ίσα με
εκείνα που προβλέπει η εκάστοτε ισχύουσα Εθνική Γενική Συλλογική Σύμβαση
Εργασίας και για χρονικό διάστημα ενός έτους κατ’ ανώτατο όριο.

* Επιτρέπεται η σύσταση ιδιωτικών γραφείων συμβούλων εργοδοτών, με αντικείμενο
την εξεύρεση ορισμένων κατηγοριών θέσεων εργασίας σε ημεδαπούς ή αλλοδαπούς.
Τα γραφεία αυτά θα μεσολαβούν για την εξεύρεση εργασίας που αφορά κυρίως τους
καλλιτέχνες ακροάματος και θεάματος, τα πρόσωπα εποπτείας ή διεύθυνσης ή
εμπιστοσύνης, τους λογιστές ή φοροτεχνικούς, το προσωπικό καθαριότητας χώρων.

* Προβλέπεται η σύσταση νέας υπηρεσίας με τον τίτλο «Σώμα Επιθεώρησης
Εργασίας» (ΣΕΠΕ) η οποία θα έχει ως κύριο έργο την επίβλεψη και τον έλεγχο της
εφαρμογής της εργατικής νομοθεσίας. Οι επιθεωρητές εργασίας θα έχουν το
δικαίωμα ακόμα και να διακόπτουν τη λειτουργία της επιχείρησης (υπό
προϋποθέσεις), καθώς και να έχουν πρόσβαση στα αρχεία και έγγραφα της επιχείρησης.

* Καθιερώνονται αυστηρά πρόστιμα στους εργοδότες που παραβαίνουν την κείμενη
εργατική νομοθεσία. Ανεξάρτητα από τις ποινικές κυρώσεις θα επιβάλλεται στον
παραβάτη εργοδότη:

1. Πρόστιμο για καθεμία παράβαση, από πενήντα χιλιάδες (50.000) δραχμές μέχρι
τρία εκατομμύρια (3.000.000) δραχμές.

2. Προσωρινή διακοπή της λειτουργίας συγκεκριμένης παραγωγικής διαδικασίας ή
τμήματος ή τμημάτων ή του συνόλου της επιχείρησης ή εκμετάλλευσης για χρονικό
διάστημα μέχρι έξι (6) ημερών. Επίσης ο υπουργός Εργασίας, να επιβάλει
προσωρινή διακοπή της λειτουργίας για χρονικό διάστημα μεγαλύτερο των έξι
ημερών ή και οριστική διακοπή της λειτουργίας.

«ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ αλήθεια ότι η κυβέρνηση σκοπεύει να καταργήσει το οκτάωρο», είπε
χθες το πρωί μιλώντας σε εργαζομένους των Ναυπηγείων Ελευσίνας και Σκαραμαγκά
ο Πρωθυπουργός Κώστας Σημίτης. «Εμείς λέμε ότι μπορεί να γίνει συμφωνία για τη
ρύθμιση του χρόνου εργασίας, ανάμεσα στους εργοδότες και τα συνδικάτα.
Πιστεύουμε ότι τα συνδικάτα έχουν, και πρέπει να έχουν, λόγο.

Και φυσικά, πρέπει να υπάρξει νομική ρύθμιση ώστε οι όποιες αποφάσεις
λαμβάνονται ανάμεσα σε εργοδότες και συνδικάτα, και είναι για το συμφέρον της
επιχείρησης, να εφαρμόζονται».

ΕΝΤΟΝΗ είναι η αντίδραση των κομμάτων της αντιπολίτευσης στις διατάξεις του
νομοσχεδίου για τις εργασιακές σχέσεις.

Η Νέα Δημοκρατία παρατηρεί ότι «αντί η κυβέρνηση να προχωρήσει σε συνολική
νομοθετική ρύθμιση των εργασιακών σχέσεων με παρέμβαση-κλειδί για την ανάπτυξη
της οικονομίας, υπαναχώρησε για μία ακόμη φορά. Κατά τη Ν.Δ. το κομματικό
διευθυντήριο επέβαλε τις θελήσεις του στην κυβέρνηση. Ο μύθος του
εκσυγχρονιστή Σημίτη κατέρρευσε».

* Το ΚΚΕ τονίζει ότι το νομοσχέδιο αποτελεί καταπέλτη σε κατακτημένα με αγώνες
και αίμα δικαιώματα των εργαζομένων και υποστηρίζει ότι η κυβέρνηση καταργεί
το θεμέλιο των κατακτήσεων και των δικαιωμάτων, το 8ωρο – 7ωρο, επαναφέροντας
συνθήκες που ίσχυαν πριν από 120 χρόνια.

Το ΔΗΚΚΙ παρατηρεί ότι «το περιεχόμενο του νομοσχεδίου είναι αντεργατικό και
καταργεί το 8ωρο εργασίας».

Η ΔΙΕΥΘΕΤΗΣΗ του χρόνου εργασίας και τα Τοπικά Σύμφωνα Απασχόλησης (ΤΣΑ) είναι
τα δύο σημεία του νομοσχεδίου για τις εργασιακές σχέσεις με τα οποία διαφωνεί
η ΓΣΕΕ. Η Συνομοσπονδία θα εξετάσει το νομοσχέδιο στη συνεδρίασή της την
Τετάρτη 1.7.1998 και θα αντιπροτείνει την κατάργηση της υπερεργασίας, τη
θέσπιση αντικινήτρων για την υπερωριακή απασχόληση, τη μείωση του χρόνου
εργασίας χωρίς μείωση αποδοχών κ.ά.

Κατά τη ΓΣΕΕ το γεγονός ότι το νομοσχέδιο δεν περιλαμβάνει ρυθμίσεις για
μονομερείς διευθετήσεις του χρόνου εργασίας στις μεγάλες επιχειρήσεις αποτελεί
θετική εξέλιξη, που είναι αποτέλεσμα των έγκαιρων παρεμβάσεων της
Συνομοσπονδίας. Ακόμα ­ τονίζει η ΓΣΕΕ ­ ρυθμίσεις όπως αυτές με τις οποίες
αντιμετωπίζονται θέματα εργαζομένων με ελαστικές και άτυπες μορφές απασχόλησης
κινούνται σε θετική κατεύθυνση.