Πολεμικές προκλήσεις των Τούρκων σε Αιγαίο – Κύπρο

«Θάρρος» στην Άγκυρα έδωσε η τηλεφωνική παρέμβαση του Αμερικανού Προέδρου
στον Έλληνα Πρωθυπουργό για τα ελληνοτουρκικά. Πριν περάσουν δύο 24ωρα, η
Τουρκία έσπευσε να κλιμακώσει την ένταση, αποστέλλοντας αεροσκάφη F-16 στην
Κύπρο και προχωρώντας σε μαζικές παραβιάσεις στο Αιγαίο.

ΟΙ «ΠΟΛΕΜΙΚΕΣ» αυτές κινήσεις συνοδεύτηκαν από επιθετικές δηλώσεις του Τούρκου
Πρωθυπουργού Μεσούτ Γιλμάζ, του υπουργού Εξωτερικών, Ισμαήλ Τζεμ και του
αντιπροέδρου της τουρκικής κυβέρνησης Μπουλέντ Ετσεβίτ. Ο κ. Γιλμάζ έφθασε
μάλιστα να πει ότι η Τουρκία δεν επιθυμεί πόλεμο στην Κύπρο, αλλά η ευθύνη για
τις περαιτέρω εξελίξεις ανήκει στην ελληνική πλευρά.

Στη Λευκωσία, επισημαίνουν πως δημιουργούνται συνθήκες μείζονος κρίσεως και
σκηνικό πολέμου ­ με διαδικασίες που θυμίζουν το 1974. Στην Αθήνα,
διπλωματικές πηγές υποστήριζαν ότι οι τελευταίες ενέργειες της Άγκυρας
συνιστούν μια σπασμωδική αντίδραση της Τουρκίας, επειδή δυσκολεύεται να
καθορίσει την πολιτική της μετά τη Σύνοδο Κορυφής του Κάρντιφ.

Παράλληλα, Λονδίνο και Παρίσι έσπευσαν χθες να «συμμεριστούν» την ανησυχία του
Προέδρου Κλίντον για το ενδεχόμενο έντασης. Η βρετανική κυβέρνηση εξέφρασε την
ανησυχία της και σύμφωνα με τον εκπρόσωπο του Φόρεϊν Όφις, «εκφράζουμε τη λύπη
μας για όλες τις πράξεις, των Τούρκων ή των Ελλήνων, οι οποίες αυξάνουν την
ένταση». Αντιστοίχως, η Γαλλία κάλεσε τις αντιμαχόμενες πλευρές στην Κύπρο «να
επιδείξουν αυτοσυγκράτηση».

ΒΟΜΒΑΡΔΙΣΜΟΣ

Στην Άγκυρα, προχθές το βράδυ πραγματοποιήθηκε σύσκεψη υπό την προεδρία του
Τούρκου Πρωθυπουργού με αφορμή την προσγείωση ελληνικών πολεμικών αεροσκαφών
στην αεροπορική βάση της Πάφου. Σύμφωνα με πληροφορίες της εφημερίδας «Wall
Street Journal», στα μέτρα που εξετάστηκαν ως «απάντηση» στην ελληνική κίνηση
περιλαμβάνονται ο βομβαρδισμός της αεροπορικής βάσης της Πάφου και τουρκικές
ενέργειες για την παρεμπόδιση περαιτέρω στρατιωτικών αεροπορικών πτήσεων
μεταξύ Κύπρου και Ελλάδας. Σύμφωνα, εξάλλου, με την τουρκική εφημερίδα
«Χουριέτ», τα έξι τουρκικά πολεμικά αεροσκάφη που παραβίασαν επανειλημμένα τον
εναέριο χώρο της Κύπρου είχαν διαταγή να ανοίξουν πυρ αν παρεμποδίζονταν από
ελληνικά αεροσκάφη.

Αποκαλυπτική της σοβαρότητας την οποία επιθυμεί να προσδώσει η Άγκυρα στην
κατάσταση, είναι η δήλωση του Τούρκου Πρωθυπουργού ότι θα αναληφθούν
διπλωματικές πρωτοβουλίες με τη Βρετανία ως εγγυήτρια δύναμη για να βοηθήσει
στην αποτροπή της στρατιωτικής έντασης στο νησί. Παρόμοια κίνηση είχε κάνει
και ο Μπουλέντ Ετσεβίτ όταν ως πρωθυπουργός είχε τον Ιούλιο του 1974
αποφασίσει την εισβολή.

Ο κ. Γιλμάζ δήλωσε ότι η Τουρκία δεν επιθυμεί πόλεμο στην Κύπρο, αλλά
προειδοποίησε ότι η ευθύνη για τις περαιτέρω εξελίξεις ανήκει στην ελληνική
πλευρά. Απείλησε, μάλιστα, ότι η κλιμακούμενη ­ όπως είπε ­ ελληνική
στρατιωτική παρουσία στην Κύπρο θα έχει αρνητικές συνέπειες. Και πρόσθεσε ότι
«οι Ελληνοκύπριοι θα είναι αυτοί που θα υποφέρουν περισσότερο από την
κλιμάκωση της έντασης».

ΑΠΕΙΛΗ

Ο Μπουλέντ Ετσεβίτ χαρακτήρισε την προσγείωση ελληνικών μαχητικών αεροσκαφών
στην αεροπορική βάση της Πάφου ως απόδειξη των επεκτατικών στόχων της Ελλάδας
και σημείωσε ότι η στρατιωτική συνεργασία Κύπρου και Ελλάδας απειλεί όχι μόνο
τους Τουρκοκυπρίους, αλλά άμεσα και την Τουρκία.

Στη Λευκωσία, η κυβέρνηση τήρησε ήπιους τόνους και με δήλωση του κυβερνητικού
εκπροσώπου χαρακτήρισε την ένταση τεχνητή. Σύμφωνα με πληροφορίες, ο υπουργός
Εξωτερικών κ. Κασουλίδης ενημέρωσε τηλεφωνικώς τα μόνιμα μέλη του Συμβουλίου
Ασφαλείας για τις τουρκικές προκλήσεις και ο αντιπρόσωπος της Κύπρου στα
Ηνωμένα Έθνη έλαβε οδηγίες να κάνει διάβημα.

Νωρίτερα, ο Κύπριος κυβερνητικός εκπρόσωπος είχε αναφέρει ότι οι Τούρκοι
αυξάνουν και εκσυγχρονίζουν τις δυνάμεις τους στα κατεχόμενα και πρόσθεσε ότι
οι σχετικές πληροφορίες αξιολογούνται.

ΕΚΤΟΝΩΣΗ

Στην Αθήνα, ο υπουργός Τύπου Δημήτρης Ρέππας απέφυγε τους υψηλούς τόνους,
υπογραμμίζοντας ότι: «Η στάση των Τούρκων αποδεικνύει αφενός ότι δεν είναι
διατεθειμένοι να συμβάλουν σε εκτόνωση της έντασης που υπάρχει στις
ελληνοτουρκικές σχέσεις και αφετέρου δεν θέλουν να συμβάλουν στην προσπάθεια
αναζήτησης λύσης για το Κυπριακό πρόβλημα».

Αντιστοίχως, ο Θόδωρος Πάγκαλος υπογράμμισε πως «το να στείλει ο κ. Γιλμάζ
αεροπλάνα στο τουρκοκρατούμενο μέρος της Κύπρου είναι κάτι το οποίο δεν είναι
δικαίωμά του, είναι εντελώς παράνομο, διότι κατ’ αρχήν κακώς υπάρχει η
τουρκική κατοχή εκεί και οτιδήποτε αυτή συνεπάγεται».

Σύμφωνα πάντως με Τούρκο επίσημο, η πτήση των τουρκικών αεροπλάνων αποτελεί
αντίποινο στην προσγείωση ελληνικών πολεμικών αεροπλάνων στην αεροπορική βάση Πάφου.

ΣΤΗΝ ΠΑΦΟ

Ενώ τα τουρκικά αεροπλάνα ευρίσκοντο καθ’ οδόν προς την Κύπρο, ο Τούρκος
υπουργός Εξωτερικών Ισμαήλ Τζεμ προανήγγειλε προκλητικά τις παραβιάσεις,
δηλώνοντας ότι τέσσερα τουρκικά πολεμικά αεροπλάνα βρίσκονται καθ’ οδόν προς
την Κύπρο, ενώ άλλα δύο μαχητικά βρίσκονται ήδη στον Λευκόνοικο.

Ο Ισμαήλ Τζεμ χαρακτήρισε ανεύθυνη ενέργεια και πρόκληση την προσγείωση
ελληνικών πολεμικών αεροπλάνων στην αεροπορική βάση της Πάφου και ανέφερε ότι
έξι τουρκικά μαχητικά θα εγκατασταθούν στο παράνομο αεροδρόμιο του Λευκονοίκου.

Ο Τούρκος υπουργός χαρακτήρισε ως κλιμακούμενες προκλήσεις τις ελληνικές
ενέργειες και υποστήριξε ότι η εγκατάσταση των ρωσικών πυραύλων στην Κύπρο
έχει επιθετικό χαρακτήρα. Σε περίπτωση επιθέσεως στη Νότια Τουρκία, η Κύπρος
θα χρησιμοποιηθεί ως εφαλτήριο, ισχυρίστηκε ο Τζεμ, που πρόσθεσε ότι η Τουρκία
θα πάρει όλα τα απαραίτητα μέτρα για την αντιμετώπιση της κατάστασης.

Τις πτήσεις των τουρκικών αεροπλάνων σχολίασε και ο κατοχικός ηγέτης Ραούφ
Ντενκτάς, ο οποίος ανακοίνωσε ότι στο παράνομο αεροδρόμιο Λευκονοίκου
προσγειώθηκαν μαχητικά F-16, χωρίς να προσδιορίσει τον αριθμό τους.

Πρόκειται για ένα μήνυμα, είπε ο κατοχικός ηγέτης, που αποβλέπει στην
επανεξισορρόπηση της κατάστασης που δημιουργήθηκε στο νησί με την άφιξη
ελληνικών αεροσκαφών.

ΜΠΑΡΑΖ ΤΟΥΡΚΙΚΩΝ παραβιάσεων και παραβάσεων ­ εν αντιθέσει με την ηρεμία των
τελευταίων ημερών ­ σημειώθηκε χθες στο Κεντρικό και Βόρειο Αιγαίο.

Οκτώ σχηματισμοί τουρκικών πολεμικών αεροπλάνων ­ 14 F16 και 2 F4 ­
πραγματοποίησαν 11 παραβιάσεις και 9 παραβάσεις, κυρίως ανάμεσα στα νησιά Χίος
και Λέσβος.

Τα τουρκικά αεροπλάνα αναχαιτίσθηκαν από 16 ελληνικά F16 και Μιράζ και κατά τη
διάρκεια αυτών των αναχαιτίσεων σημειώθηκαν 5 εμπλοκές.

Τα τουρκικά μαχητικά προσπάθησαν να διεισδύσουν σε βάθος, χωρίς όμως να
μπορέσουν να παραμείνουν στον ελληνικό εναέριο χώρο πάνω από ορισμένα
δευτερόλεπτα, λόγω της ακαριαίας αντίδρασης των ελληνικών μαχητικών.

Πάντως ­ και σε μια σαφή ένδειξη της σύγχυσης που επικρατεί στην Άγκυρα
αναφορικά με την περαιτέρω στάση της ­ ο Μεσούτ Γιλμάζ έσπευσε χθες το βράδυ
να διευκρινίσει ότι η συμφωνία για τα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης (ΜΟΕ)
εξακολουθεί να ισχύει. «Η Τουρκία είναι πιστή στη συμφωνία αυτή, παρά το
γεγονός ότι η τελευταία ενέργεια της Ελλάδας δεν συμβαδίζει με το πνεύμα της
συμφωνίας», είπε ο κ. Γιλμάζ. Τόνισε, ωστόσο, ότι «παράλληλα με τις
διπλωματικές ενέργειες, θα πάρουμε προληπτικά στρατιωτικά μέτρα».

Ο εκπρόσωπος του τουρκικού ΥΠΕΞ, κ. Ουτκάν, ανακοίνωσε ότι η Άγκυρα έχει ήδη
στείλει επιστολές που εξηγεί τις θέσεις της σε 25 χώρες. Ο ίδιος είπε ότι «δεν
περιμένουμε θερμή αναμέτρηση, μας έστειλαν ορισμένα μηνύματα και τους
στέλνουμε εμείς ορισμένα μηνύματα». Μετά τη συνάντηση του Κάρντιφ, η Ελλάδα
συμπεριφέρεται σαν «κακομαθημένο παιδί», είπε ο κ. Ουτκάν.

ΣΤΙΣ ΗΠΑ ο εκπρόσωπος του υπουργείου Άμυνας Κένεθ Μπέικον, ανακοίνωσε ότι το
αμερικανικό αεροπλανοφόρο «Αϊζενχάουερ» και η μοίρα συνοδείας του θα
καταπλεύσουν (όπως είχε προγραμματιστεί) στην Ανατολική Μεσόγειο προς το τέλος
της εβδομάδας.

Ο κ. Μπέικον τόνισε ότι δεν προβλέπει στρατιωτική παρέμβαση των ΗΠΑ στην
κλιμακούμενη ένταση στην Κύπρο και ότι η διπλωματία είναι η κατάλληλη
απάντηση. Σύμφωνα, πάντως, με τον Αμερικανό αξιωματούχο, όταν το σκάφος
καταπλεύσει στην περιοχή «θα είναι διαθέσιμο να καλύψει όποιες ανάγκες παρουσιαστούν».

Ο εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ Τζέιμς Ρούμπιν συνέστησε αυτοσυγκράτηση. Ο
κ. Χόλμπρουκ εμφανίστηκε απαισιόδοξος για τις προοπτικές που διαγράφονται στο
εγγύς μέλλον για το Κυπριακό.