ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Κρίση δημοκρατίας στη Λ. Αμερική

Αλμπέρτο Φουτζιμόρι. Υιοθετεί όλο και πιο αυταρχικές μεθόδους

Οτιδήποτε μπορεί να προκαλέσει νοσταλγία, ακόμη και η δικτατορία. Σε πολλές
χώρες της Λατινικής Αμερικής, οι αποτυχίες της δημοκρατίας ­ οφειλόμενες
βέβαια εν μέρει στα κατάλοιπα της τυραννικής διακυβέρνησης ­ εμπνέουν σε ουκ
ολίγους πολίτες όνειρα επιστροφής στην «παλιά τάξη».

ΣΤΙΣ τελευταίες εκλογές στην Παραγουάη, βγήκε το υπερσυντηρητικό κόμμα των
Κολοράδος, επικεφαλής του οποίου δεν είναι άλλος από τον πρώην δικτάτορα Αλ.
Στραίσνερ. Οι αντίπαλοι του Στραίσνερ, η Δημοκρατική Συμμαχία, ταπεινώθηκαν σε
μια ήττα που τώρα προσπαθούν να αναλύσουν για να βρουν πού και πόσο έσφαλαν.

Στη Βολιβία, το εκλογικό σώμα, ψηφίζοντας δημοκρατικότατα, εξέλεξε πέρυσι για
πρόεδρο της χώρας τον άλλοτε αιμοσταγή δικτάτορα Ούγο Μπάνσερ. Στα χρόνια που
κυβερνούσε διά ροπάλου, το 1971-79, είχε γίνει το σύμβολο της διαφθοράς και
της καταπίεσης. Είναι όμως γεγονός ότι οι ξένες επενδύσεις ήταν άφθονες και η
ανεργία στο πιο χαμηλό σημείο.

Στο Περού, ο πρόεδρος Αλμπέρτο Φουτζιμόρι, που τα τελευταία χρόνια
συναγωνίστηκε επιτυχώς τους παλαιοτέρους δικτάτορες σε αυταρχικότητα,
επανεξελέγη το 1995, και τώρα ετοιμάζεται για τρίτη θητεία. Οι επιτυχίες του
στην εξάρθρωση του Φωτεινού Μονοπατιού είναι αναμφισβήτητες, αλλά ο Φουτζιμόρι
­ με πρόσχημα την καταπολέμηση της τρομοκρατίας ­ έχει επιβάλει ουσιαστικά
αστυνομικό κράτος στη χώρα του.

Στη Βενεζουέλα, όπου η ατμόσφαιρα είναι από τώρα προεκλογική εν όψει των
εκλογών του Δεκεμβρίου, ο επικρατέστερος υποψήφιος είναι ο Ούγο Τσάβες. Οι
δάφνες του από το παρελθόν συνίστανται στο ότι το 1992 είχε οργανώσει
πραξικόπημα κατά του νόμιμα εκλεγμένου προέδρου Κάρλος Πέρες.

Από τη μια ως την άλλη άκρη της Λατινικής Αμερικής, μια πικρία έχει απλωθεί
στους δημοκρατικούς πολίτες. Γιατί άραγε πρέπει να παρακολουθούν την επιστροφή
των δικτατόρων ­ τώρα πλέον με δημοκρατικά μέσα; Οι επιστρέφοντες δηλώνουν
βέβαια ότι θα σεβαστούν τους δημοκρατικούς κανόνες, ότι έχουν αλλάξει οι
καιροί κ.λπ.

Στην πράξη όμως πρόκειται για οπισθοδρόμηση. Η δημοκρατία δεν κέρδισε τις
ψήφους που έπρεπε γιατί υπήρξε ατελής, φοβισμένη και αιθεροβάμων ή, το
χειρότερο, επηρεασμένη και αυτή ­ σε αρκετές περιπτώσεις ­ από τις μεθόδους
των δικτατόρων. Δεν ξερίζωσε τη διαφθορά, δεν υιοθέτησε σύγχρονες μεθόδους,
δεν κατάφερε να νικήσει την ανεργία.

Στην Παραγουάη, που είναι από τις χειρότερες περιπτώσεις, η ανεργία ανέβηκε
την τελευταία τριετία (επίσημα) από το 6% στο 9%. Η υποαπασχόληση από το 10%
στο 20%. Η εγκληματικότητα κοχλάζει και το 80% του αγροτικού πληθυσμού ζει
κάτω από τα όρια της πενίας. Το 25% της γης στη χώρα ανήκει σε 351 άτομα. Δέν
ήταν δημοκρατία αυτό. Και δεν είναι παράξενο που μερικοί πιστεύουν ότι τα
πράγματα δεν μπορούν να γίνουν τραγικότερα ούτε με τον Στραίσνερ.