Σύνταγμα κατά συνείδηση

Έσπασαν τα σύνορα των δύο μεγάλων κομμάτων στην προχθεσινή ψηφοφορία για
την αναθεώρηση του Συντάγματος. Και μπορεί τα επιτελεία του ΠΑΣΟΚ και της Νέας
Δημοκρατίας να μη μιλούν για εκπλήξεις, ωστόσο οι διαρροές που σημειώθηκαν,
από βουλευτές του ενός κόμματος προς τις θέσεις του άλλου, περιλαμβάνουν και
τρανταχτά ονόματα.

ΕΤΣΙ, μετά την ολοκλήρωση των αποτελεσμάτων και τη δημοσίευση των ονομάτων των
βουλευτών με τις θέσεις που πήραν στην κάθε διάταξη, διαπιστώνεται ότι
τουλάχιστον στη συγκεκριμένη ψηφοφορία ανατράπηκαν οι πολιτικές διαφορές και
οι εσωτερικές αντιπαραθέσεις. Γεγονός που, όπως σχολίαζαν την επόμενη μέρα,
οφείλεται στο ύφος και το περιεχόμενο της ψηφοφορίας, αφού ο καθένας
τοποθετήθηκε στην κάλπη πραγματικά κατά συνείδηση.

Αυτό το «απεριόριστο δικαίωμα γνώμης και ψήφου κατά συνείδηση του βουλευτή»,
όπως ορίζει και το Σύνταγμα, επικαλέστηκε χθες ο Α’ αντιπρόεδρος της Βουλής
Παναγιώτης Κρητικός. Και σχολιάζοντας την ψηφοφορία πρόσθεσε: «Αυτό καθίσταται
περισσότερο αναγκαίο στην αναθεωρητική διαδικασία, η οποία δεν είναι μια απλή
πολιτική λειτουργία αλλά πολιτειακή λειτουργία αυξημένης ευθύνης».

Ο πρώτος αιφνιδιασμός ήρθε με την ανακοίνωση των ψήφων για την επιεικέστερη
αντιμετώπιση των αντιρρησιών συνείδησης, ώστε να μη φυλακίζονται αλλά να
κατοχυρωθεί και συνταγματικά η εναλλακτική θητεία τους. Συνολικά δέκα
βουλευτές του ΠΑΣΟΚ ψήφισαν να μην αλλάξει η διάταξη, σε αντίθεση με την
επίσημη θέση του κόμματος. Ορισμένοι (Λ. Βερυβάκης, Στ. Παπαθεμελής, Κ.
Σπυριούνης, Κ. Μπαντουβάς και ο ανεξάρτητος Β. Κεδίκογλου) θεωρήθηκαν ως
αναμενόμενοι, διότι λίγο έως πολύ έχουν εκφράσει ανάλογες θέσεις. Ωστόσο οι
υπόλοιποι (Π. Οικονόμου, Αν. Πεπονής, Νόρα Κατσέλη, Ν. Σηφουνάκης, Π. Κρητικός
και Γ. Καψής) προκάλεσαν έκπληξη, αφού κανείς «δεν τους περίμενε». Επίσης
ανάλογη αίσθηση δημιούργησαν και οι Ι. Χαραλαμπόπουλος και Ι. Ποττάκης, που
ψήφισαν παρών, όπως και ο ανεξάρτητος Χρ. Κηπουρός. Και εάν κάποια από τα
ονόματα αυτά προκάλεσαν τη «μισή» έκπληξη, η άλλη «μισή» προήλθε από δύο
βουλευτές (έναν νυν και έναν πρώην) της Νέας Δημοκρατίας. Τους Αθ. Δαβάκη και
Π. Τατούλη, οι οποίοι ­ σε αντίθεση με την επίσημη θέση του κόμματος ­ ψήφισαν
υπέρ της βελτίωσης της διάταξης αν και είναι γνωστοί για τις ακραίες θέσεις
που έχουν υιοθετήσει αρκετές φορές ενώ η Έλσα Παπαδημητρίου και ο Στ. Μάνος,
που τάχθηκαν υπέρ, θεωρήθηκαν και αυτοί ως «αναμενόμενοι».

Ωστόσο και στη διάταξη για τη συνταγματική κατάργηση της θανατικής ποινής, με
εξαίρεση κακουργήματα του στρατιωτικού ποινικού κώδικα ή εγκλήματα κατά της
πολιτείας σε καιρό πολέμου, σημειώθηκαν εκπλήξεις. Έτσι, εκτός από δύο
βουλευτές του ΠΑΣΟΚ (τους Λ. Βερυβάκη και Α. Ακριβάκη) και τον ανεξάρτητο Β.
Κεδίκογλου που ψήφισαν εναντίον της κατάργησης, υπήρξαν και τρεις που απέφυγαν
να πάρουν θέση και ψήφισαν παρών. Οι Στ. Παπαθεμελής, Π. Κρητικός και Α.
Δαμιανίδης. Όμως εκείνοι που αιφνιδίασαν ήταν ορισμένοι από τους 39 βουλευτές
της Νέας Δημοκρατίας που καταψήφισαν τη διάταξη και κατά καιρούς έχουν
χαρακτηριστεί ­ ή «κατηγορηθεί» ­ για πιο φιλελεύθερες απόψεις. Πρόκειται για
τους Ε. Μεϊμαράκη, Φάνη Πάλλη – Πετραλιά, Μ. Κεφαλογιάννη, Χ. Μαρκογιαννάκη
και τους ανεξάρτητους Β. Κοντογιαννόπουλο και Ν. Κάκκαλο.

Γενικότερα πάντως αυτές οι διαρροές δεν χαρακτηρίστηκαν από τα στελέχη των
Κοινοβουλευτικών Ομάδων ως ένα προμήνυμα αλλαγής του πολιτικού τοπίου στη
Βουλή. Αλλωστε, λόγω της θεσμικής σημασίας του ίδιου του Συντάγματος, δεν
τέθηκε θέμα κομματικής πειθαρχίας. Μάλιστα ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος της
Νέας Δημοκρατίας όχι μόνο δεν φάνηκε να ανησυχεί χθες αλλά αντίθετα φάνηκε
ευχαριστημένος με τα αποτελέσματα: «Εν πάση περιπτώσει ­ είπε ­ κι αυτό το
φαινόμενο επιβεβαιώνει την άποψη ότι πρόκειται για μία αφετηρία συναινετικής
αναθεώρησης, η οποία δεν μπορεί παρά να κρίνεται ικανοποιητική».