Ο Κλίντον «σπρώχνει» την Τουρκία

Υποδείξεις προς τους Ευρωπαίους να μεταβάλουν την απόφαση του Λουξεμβούργου
και να συμπεριλάβουν την Τουρκία στις χώρες της διεύρυνσης απηύθυνε ο
Αμερικανός πρόεδρος, Μπιλ Κλίντον ­ για να εισπράξει την κατηγορηματική άρνηση
των Βρυξελλών να υποκύψουν στις πιέσεις των υπερατλαντικών «συμμάχων».

Με μπίρα ξεδιψάει ο Κλίντον στο περιθώριο της Διάσκεψης του Μπέρμιγχαμ. Από το «πες πες στους Ευρωπαίους για την Τουρκία…

ΤΗΝ ΙΔΙΑ στιγμή, ματαιώνεται το προγραμματισμένο για τη Δευτέρα Συμβούλιο
Σύνδεσης Ευρωπαϊκής Ένωσης – Τουρκίας, μετά την άρνηση της Άγκυρας να
προσέλθει στο τραπέζι λόγω των… πολιτικών προϋποθέσεων που θέτουν οι εταίροι.

Πάντως, η Αθήνα αναμένει ένταση των πιέσεων για μια «κίνηση» προς τη μεριά της
Τουρκίας εν όψει της Συνόδου Κορυφής του Κάρντιφ, στις 15 Ιουνίου. Στο πλαίσιο
αυτό, το υπουργείο Εξωτερικών επεξεργάζεται ήδη την στρατηγική του, ώστε να
αποσοβηθεί κατά το δυνατόν μια εικόνα απομόνωσης της χώρας στην κορυφαία
διαδικασία της Ένωσης.

Ο κ. Κλίντον, στη διάρκεια των επαφών που είχε στο Μπέρμιγχαμ με τους ηγέτες
των οκτώ πιο ανεπτυγμένων βιομηχανικά χωρών υποστήριξε σθεναρά τη θέση της
κυβέρνησής του για ένταξη της Τουρκίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση ­ θέση που είχε
εκφράσει, μολονότι πιο διακριτικά, και στην επίσκεψή του στην Γερμανία,
ακριβώς πριν από το Μπέρμιγχαμ.

ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ

Σύμφωνα με πληροφορίες, στην απαίτηση του Αμερικανού προέδρου αντέδρασαν
έντονα οι Ευρωπαίοι, διά του Βρετανού πρωθυπουργού ­ και προεδρεύοντος της
Ε.Ε. ­ Τόνι Μπλερ, και του προέδρου της Κομισιόν, Ζακ Σαντέρ. Οι δύο πολιτικοί
επεσήμαναν ότι η απόφαση του Λουξεμβούργου ­ με την οποία η Τουρκία
αποκλείσθηκε από τις χώρες της διεύρυνσης ­ είναι σύμφωνη με τα συμφέροντα της
Ένωσης. Και τούτο διότι η οικονομία της Τουρκίας, παρά την πρόοδο που έχει
κάνει, απέχει πολύ από το να καθιστά την Άγκυρα επιλέξιμη, ενώ και οι
επιδόσεις της Τουρκίας στον τομέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της
δημοκρατίας επίσης απέχουν από τα ευρωπαϊκά επίπεδα.

Η «κόντρα» που έγινε στο Μέρμιγχαμ υπογραμμίζει πως ­ παρά τις πιέσεις που
ασκούνται στην Αθήνα ­ Αμερικανοί και Ευρωπαίοι δεν ταυτίζονται στις επιλογές
τους για την Τουρκία. Η Ουάσιγκτον επιθυμεί την πλήρη εξίσωση της Άγκυρας με
τις χώρες που πρόκειται να ενταχθούν στην Ε.Ε. στις αρχές του 21ου αιώνα, ενώ
οι Βρυξέλλες επιθυμούν την οικονομική ­ κυρίως ­ συνεργασία με την Τουρκία.
Για αυτό και επιθυμούν διακαώς την απελευθέρωση των κοινοτικών κονδυλίων που
έχει παγώσει η Ελλάδα.

ΔΕΝ ΘΑ ΠΑΕΙ

Πάντως, η Άγκυρα, σκληραίνοντας έτι περαιτέρω την στάση της, ανακοίνωσε χθες
ότι δεν θα προσέλθει στο Συμβούλιο Σύνδεσης, την Δευτέρα, στις Βρυξέλλες. Η
ανακοίνωση του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών αναφέρει πως θα ήταν
προτιμότερο να συγκληθεί το Συμβούλιο Σύνδεσης αφού προηγουμένως ωριμάσουν οι
συνθήκες. Προσθέτει ακόμη πως κατά τις επαφές του Βρετανού υπουργού
Εξωτερικών, Ρόμπιν Κουκ, στην Άγκυρα, διαπιστώθηκε ότι «δεν υπάρχει αλλαγή στη
στάση που κράτησε η Ε.Ε. στο Λουξεμβούργο» και πως «δεν είναι δυνατόν να
απαντήσει σε όλα τα υπαρκτά ευαίσθητα ζητήματα».

Η Τουρκία υποστήριξε εξάλλου πως «είναι ικανοποιητικό το γεγονός ότι η Ε.Ε.
αναζητεί τρόπους να ξεπεράσει το ελληνικό βέτο, αλλά η πραγματικότητα είναι
πως προς το παρόν δεν υπάρχει αποτέλεσμα».

Σημειώνει επίσης ότι είναι ανοικτή σε «νέες προτάσεις» που θα κάνει η Ένωση.

Διπλωματικές πηγές στην Αθήνα εκτιμούσαν ότι η άρνηση της Άγκυρας να πάει στο
Συμβούλιο Σύνδεσης έχει στόχο να δώσει ένα μήνυμα προς τους Ευρωπαίους, ότι η
Τουρκία δεν είναι διατεθειμένη να «βάλει νερό στο κρασί της» όσο οι Βρυξέλλες
δεν της δίνουν κάτι περισσότερο από την απόφαση του Λουξεμβούργου. Είναι
χαρακτηριστικό ότι σε συσκέψεις υψηλού επιπέδου που πραγματοποιήθηκαν στην
Άγκυρα διαπιστώθηκε πως η «σκληρή γραμμή» αποδίδει, αφού οι Ευρωπαίοι
αναζητούν τρόπους να «αγκαλιάσουν» την Τουρκία.

ΠΙΕΣΕΙΣ

Πάντως, την Δευτέρα, ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Παπανδρέου,
δεν αποκλείεται να δεχθεί και άμεσες πιέσεις από ορισμένους εταίρους, λόγω της
άρνησης της Ελλάδας να απελευθερώσει τα κοινοτικά κονδύλια.

Σήμερα φθάνει στην Αθήνα ο ειδικός διαμεσολαβητής της προεδρίας, σερ Ντέιβιντ
Χάνεϊ, ο οποίος θα συναντηθεί τόσο με τον κ. Παπανδρέου όσο και με τον
υφυπουργό Εξωτερικών, Γιάννο Κρανιδιώτη. Κύκλοι του υπουργείου Εξωτερικών
έλεγαν ότι ο σερ Ντέιβιντ Χάνεϊ αφενός μεν θα ενημερώσει την ελληνική πλευρά
για το αποτέλεσμα της επίσκεψης Κουκ στην Άγκυρα, αφετέρου δε θα επιδιώξει να
προωθήσει τις «ιδέες» της προεδρίας για το Κάρντιφ. Συγκεκριμένα, έλεγαν οι
ίδιοι κύκλοι, το Λονδίνο συζητά στις κοινοτικές πρωτεύουσες το ενδεχόμενο να
αρχίσει και για την Τουρκία, όπως και για τις άλλες χώρες, η διαδικασία
«εξέτασης» (screening process). Πρόκειται για μια κοινοτική διαδικασία, στην
οποία εξετάζεται ο βαθμός συμμόρφωσης μιας χώρας προς το κοινοτικό κεκτημένο.
Μπορεί έτσι να δοθεί ένα μήνυμα θετικό προς την Άγκυρα, χωρίς να της αποδοθεί
το καθεστώς επιλέξιμης χώρας. Η ιδέα αυτή, βέβαια, προσκρούει τόσο στην
απόφαση του Λουξεμβούργου όσο και στις συγκεκριμένες επιλογές ορισμένων
εταίρων ­ προεξαρχούσης της Γερμανίας. Πάντως, χθες πραγματοποιήθηκε στο
υπουργείο Εξωτερικών σύσκεψη για το θέμα της διεύρυνσης της Ε.Ε.

Κυβερνητικές πηγές έλεγαν ότι υπάρχει πολύ στενή συνεργασία μεταξύ του
υπουργείου Εξωτερικών και του γραφείου του πρωθυπουργού, ώστε οι επιδιώξεις
ορισμένων να παρουσιασθεί η Ελλάδα στο Κάρντιφ ως μόνη διαφωνούσα χώρα να αποτραπούν.

ΜΕ ΜΠΕΡΝΣ

Χθες, ο Αμερικανός πρεσβευτής, Νίκολας Μπερνς, συναντήθηκε με τον κ.
Παπανδρέου και ο αναπληρωτής υπουργός ανέφερε στη συνέχεια πως «υπήρξε
διευκρίνιση και για αυτούς έχει απολύτως κλείσει αυτό το θέμα» (σ.σ.: των
δηλώσεων Κλίντον περί «πακέτου»).

Όμως, στην Άγκυρα, ανακοίνωση του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών διέψευσε
δημοσιεύματα ελληνικών εφημερίδων, σύμφωνα με τα οποία η Μαντλίν Ολμπράιτ σε
τηλεφωνική της επικοινωνία χαρακτήρισε «ελληνικά» τα νησιά και τις νησίδες που
αμφισβητεί η Τουρκία. «Δεν υπήρξε καμιά τηλεφωνική επαφή με την Αμερικανίδα
υπουργό Μαντλίν Ολμπράιτ», αναφέρει η ανακοίνωση.