ΑΥΤΟΙ

…«του γκούλας» έχει αφήσει τα ίχνη του στην Ουγγαρία: Οι αντιφάσεις, η
καιροσκοπία, οι εμβαλωματικές λύσεις όλο και υπάρχουν. Όπως και η
παραοικονομία, ίση προς το 30% της φανερής. Υπάρχει όμως μαζί και το νέο ­ «η
πιο ριζική οικονομική αλλαγή που έγινε ποτέ σε ευρωπαϊκή χώρα», κατά τον
υποδιοικητή της Εθνικής Τράπεζας, Γκιόργκυ Σάπαρυ. Μεσα σε 10 χρόνια, οι
«συντηρητικοί» της κυβέρνησης Γιόζεφ Άνταλ και οι σοσιαλ-φιλελεύθεροι του
Γκιούλα Χορν δεν άφησαν κρατικό για κρατικό οργανισμό ή εταιρία που να μην τα
πουλήσουν. Ιδιωτικοποίησαν σχεδόν τα πάντα. Στις εκλογές που πλησιάζουν (20
Μαΐου), ο Χορν προσέρχεται έχοντας περάσει κάπου 500 νόμους απ’ τους οποίους
οι περισσότεροι αφορούν τη μετάβαση της οικονομίας από τον δημόσιο τομέα
(περίπου 90% πριν από 10 χρόνια) στον ιδιωτικό (σχεδόν 90% σήμερα).

… μοντέλο, η πώληση των κρατικών επιχειρήσεων δεν έγινε τόσο σε
κεφαλαιούχους ή χρηματιστικούς ομίλους όσο απ’ ευθείας σε βιομηχάνους. Και
μάλιστα κατά κανόνα ξένους, αφού εκείνοι διέθεταν και μεγάλα κεφάλαια και
τεχνογνωσία. «Δεν υπήρχε σε μας μεσαία τάξη που να έχει τα χρήματα ή το
καπιταλιστικό πνεύμα για ν’ αγοράσει αυτή τις επιχειρήσεις», λέει στη «Μοντ» ο
υπουργός Οικονομικών Πέτερ Μεντγκιέσσυ. Ούτε ήταν σωστό, πιστεύει, να
μετοχοποιηθούν οι κρατικές επιχειρήσεις σε πολύ χαμηλές τιμές και να
μοιραστούν μετοχές στον καθένα. Στους πολίτες πουλήθηκαν μόνο ­ αντί ευτελούς
τιμήματος ­ τα κρατικά διαμερίσματα στα οποία ήδη κατοικούσαν. Στον ευρύ
δημόσιο τομέα όμως εφαρμόστηκαν κριτήρια κερδοφορίας. Έτσι, η Ουγγαρία
απέκτησε τα περίφημα «τρία Μ»: Money, Markets, Management. Ατυχώς απέκτησε και
ένα τέταρτο, ανεπιθύμητο, το οποίο τώρα αγωνίζεται να περιορίσει: τη Μαφία,
που εισήχθη κυρίως από τη Ρωσία, την Ουκρανία και τη Σερβία.

… μεταρρύθμιση δεν ήταν πανάκεια. Οι άνεργοι παραμένουν 10% και η παραγωγή
δεν έχει φτάσει ακόμη στα επίπεδα του ’89. Αλλά εδώ και 16 μήνες, υπάρχει
σταθερή και έντονη άνοδος, ο δείκτης ανάπτυξης προβλέπεται ήδη 4-5% και οι
μεγάλοι διεθνείς οργανισμοί επιδαψιλεύουν στον Χορν (φωτ.) επαίνους και στη
χώρα του πιστώσεις. Ξένοι δίνουν δουλειά και μισθούς σε Ούγγρους. Με ξένα
κεφάλαια λειτουργεί το 50% της βιομηχανίας και το 60% των τραπεζών. Στη ζώνη
του Σέγκεντ, γκάζι, νερό, τηλέφωνο και ρεύμα είναι όλα γαλλικά. Σουζούκι,
Φορντ και Τζένεραλ Μότορς παράγουν αθρόα Ι.Χ. στις ουγγρικές κοιλάδες. Η
Άουντι κατασκευάζει στο Γκιαίρ τα μοτέρ της για όλο τον κόσμο. Οι ξένοι
διαγκωνίζονται για επενδύσεις στην πατρίδα του Λιστ.

… το ’90, έπρεπε να περιμένεις 10 χρόνια. Σήμερα, πολλοί Ούγγροι έχουν από
δύο κινητά. Ο Μεντγκυέσσυ αισιοδοξεί και για το ευρώ. «Το 2004, το πολύ 2005,
θα είμαστε κι εμείς μέσα στην ΟΝΕ». Πώς έγιναν όλα αυτά; Δεν υπήρξαν
αντιδράσεις; «Ασήμαντες», γράφει η «Μοντ», που παραθέτει τα σχετικά στοιχεία.
«Μερικοί πολιτικοί μίλησαν για ξεπούλημα της χώρας, αλλά οι διαμαρτυρίες τους
δεν βρήκαν απήχηση». Ο μέσος Ούγγρος ήταν αρκετά ζορισμένος για να φοβάται
μήπως η μοίρα του γίνει πολύ χειρότερη. «Το πανεπιστήμιο Κάρλ Μαρξ της
Βουδαπέστης ­ γράφει η εφημερίδα ­ είναι σήμερα οικονομικό. Ο ανδριάντας του
Μαρξ, βέβαια, δεσπόζει πάντα στην είσοδο. Στα αμφιθέατρα όμως διδάσκονται οι
χρηματιστηριακές συναλλαγές, το μάρκετινγκ και ο ανταγωνισμός ­ πολύ
περισσότερο απ’ ό,τι η μαρξιστική διαλεκτική».