Βλέπει με τα μάτια της ψυχής

Οικογένεια Μπασιά. Η Ειρήνη, ο Κώστας, ο Ζαχαρίας, η Γιάννα και η σύντροφος του Μανώλη, Ελένη

Άκουσε το πρώτο κλάμα των παιδιών του, αλλά γνώρισε το περίγραμμα του
προσώπου τους μέσα από την αίσθηση της αφής. Έτσι τα «γνωρίζει» και τώρα που
μεγαλώνουν. Και έτσι ξέρει πάντα κάθε τους μικρή λεπτομέρεια, κάθε τους
αδιόρατη αλλαγή.

ΑΠΟ τον ήχο των βημάτων αναγνωρίζει αν μπήκε στο δωμάτιο η Ειρήνη ή ο
Ζαχαρίας. Ο Κώστας ή η Γιάννα. Αν είναι η σύντροφός του, η Ελένη. Και από τον
τόνο της φωνής τους ξεχωρίζει αστραπιαία την καλή ή την κακή τους διάθεση.
Όταν ζεις στο σκοτάδι έχεις πολύ χρόνο στη διάθεσή σου να αναζητάς μια άλλη
οπτική, εκείνη την αχτίδα φωτός που διαλύει τα σκότη… Η εσωτερική σκέψη
καλλιεργείται τόσο ώστε να «φωτίζει» την πολυπλοκότητα της καθημερινότητας.
Βραδιάζει κάθε μέρα. Αλλά και κάθε μέρα ξημερώνει στη ζωή του Μανώλη Μπασιά.

Δεν γεννήθηκε τυφλό το ένατο κατά σειρά ­ από τα δέκα ­ παιδί του Κωνσταντίνου
και της Ειρήνης Μπασιά από την επαρχία Σελίνου Χανίων. Είδε το φως του κόσμου
το 1951, σε μια εποχή που τα χωριά της Κρήτης ψυχορραγούσαν ακόμη από τα δεινά
του πολέμου. Βίωσε φωτεινά αλλά και τόσο δύσκολα χρόνια, έως εκείνη την ημέρα
που βρέθηκε στο δάσος. Ένας κυνηγός είδε μια σκιά να κινείται, τον πέρασε για
θήραμα και έριξε όλα του τα σκάγια στον εννιάχρονο τότε Μανώλη. Κινδύνεψε η
ζωή του. Δύο μήνες αργότερα τα τραύματα στο σώμα επουλώθηκαν. Αλλά τα μάτια
του δεν ξαναείδαν. Και έτσι βρέθηκε εσωτερικός στον Οίκο Τυφλών, στην Καλλιθέα.

ΑΡΙΣΤΟΥΧΟΣ

Τελείωσε το Δημοτικό στον Οίκο Τυφλών. Αλλά στο Γυμνάσιο αναγκάσθηκε να
αναμετρηθεί με τα παιδιά της περιοχής, που έβλεπαν. Εκείνα είχαν βιβλία,
βοηθήματα, έξτρα δασκάλους. Εκείνος, ελάχιστα βιβλία στη γραφή Μπράιγ. Άνιση η
μάχη, αλλά αποδείχθηκε καλός πολεμιστής. Και στις εισαγωγικές εξετάσεις για τη
Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, το 1971, ο Μανώλης Μπασιάς ισοβάθμησε
με τον… πρώτο!

Το τυφλό αγόρι από τα Χανιά, που πρώτευσε στη Νομική, γίνεται πρωτοσέλιδο
«θέμα» στα ΜΜΕ της εποχής. Ο τότε διοικητής του ΟΤΕ αναλαμβάνει τη δέσμευση να
τον πάρει στις νομικές υπηρεσίες του ΟΤΕ και τα σωματεία του οργανισμού του
χορηγούν υποτροφία. Τελειώνει με άριστα τη Νομική και από το καλοκαίρι του ’77
εργάζεται στον ΟΤΕ. Από τη γνώση ποτέ δεν παραιτήθηκε ο Μανώλης Μπασιάς.
Γνώστης και δάσκαλος σήμερα της βυζαντινής μουσικής μυήθηκε σ’ αυτήν από τα
παιδικά του χρόνια και αντλούσε, επιμένει, «από την βυζαντινή υμνογραφία κάθε
φορά τη δύναμη που χρειαζόταν».

Έχει μαθητές που βλέπουν και άλλους που δεν βλέπουν και ψέλνει πάντα στην
εκκλησία των Αγίων Αναργύρων στην Ηλιούπολη. Η βαθιά του πίστη σ’ αυτό που
λέγεται ανώτερη δύναμη αλλά και η βαθιά του αγωνία να αναζητήσει τον ανθρώπινο
προορισμό τον οδήγησαν και στις πύλες της Θεολογικής Σχολής, απ’ όπου
αποφοίτησε το 1989.

Ομιλητής σε κάποια συγκέντρωση ήταν τον Μάρτιο του ’81 και εκεί γνωρίσθηκε με
την Ελένη Πετροπούλου. Ήταν μια συνάντηση ζωής. Εκείνη προσφέρθηκε να τον
συνοδεύσει έως τη στάση… Έκτοτε συνοδοιπορούν. Και απέκτησαν και τέσσερις
μικρούς συνοδοιπόρους. Η Ειρήνη, που τόσο του μοιάζει, είναι πια στα 15. Ο
Κώστας στα 12. Ο Ζαχαρίας στα 10. Και η μικρή Γιάννα στα 6.

Στη μέση τα αγόρια, στις δύο άκρες τα κορίτσια ­ να τα… προστατεύουν. Η ζωή
πήρε μια άλλη γεύση. Αλλά και οι δυσκολίες: «Όλα όμως ξεπερνιούνται.
Προσπάθησα να βοηθήσω την Ελένη στο μεγάλωμα των παιδιών και νομίζω ότι
συνέβαλα σημαντικά. Τώρα που τα παιδιά μεγαλώνουν βοηθάνε κι εκείνα…».

Πόλη-παγίδα: Πώς να περπατήσει ένας τυφλός στο κατειλημμένο από αυτοκίνητα πεζοδρόμιο

ΑΥΤΗ η πόλη που είναι γεμάτη παγίδες ακόμη και για τους βλέποντες, είναι άκρως
επικίνδυνη για εκείνους που δεν βλέπουν! Χειρότερη δεκαετία από την τελευταία,
δεν θυμάται ο Μανώλης Μπασιάς. Ζει στο σκοτάδι 38 ολόκληρα χρόνια, αλλά κάποτε
μπορούσε να ανεβοκατέβει την Ακαδημίας, να πάει στο Πανεπιστήμιο, να
περπατήσει στα πεζοδρόμια, δίχως πρόβλημα. Άνετα ή περίπου άνετα.

Σήμερα, μοιάζει με ακροβασία στο κενό η κυκλοφορία ενός τυφλού. Τα αυτοκίνητα
παρκάρουν πάνω στα πεζοδρόμια και ο τυφλός πρέπει να κατέβει στην άσφαλτο για
να… περάσει. Αλλά και όταν δεν έχουν αυτοκίνητα τα πεζοδρόμια, έχουν κολόνες
εκεί που δεν το περιμένεις και, ακόμα χειρότερα, «είναι σπαρμένα με κοντά
κολονάκια για να εμποδίζεται η στάθμευση των αυτοκινήτων. Τα αντιλαμβάνεται
ένας τυφλός όταν πέφτει πάνω τους. Όπως και πάνω σε δέντρα που είναι φυτεμένα
στη μέση του… πουθενά. Αλλά το χειρότερό μας πρόβλημα είναι οι τηλεφωνικοί
θάλαμοι. Που έχουν ένα μεγάλο κενό στο κάτω μέρος τους και δεν τους πιάνει το
μπαστούνι. Και ξαφνικά σπάμε τα κεφάλια μας πάνω τους…».

Είναι άγνωστο ποιος μεγαλοφυής νους εφηύρε αυτούς τους τηλεφωνικούς θαλάμους.
Κι ακόμη πιο άγνωστο, γιατί δεν τοποθετείται έστω ένα δίχτυ στο κάτω μέρος
τους, όπως επανειλημμένα έχουν ζητήσει οι εκπρόσωποι των τυφλών: «Κάποτε
πρέπει να καταλάβει η πολιτεία ότι είμαστε πολίτες ίσοι που δικαιούνται μια
ειδική φροντίδα. Κι αυτό είναι κάτι που επιβάλλεται και από τη συνταγματική
τάξη. Αλλά δεν εφαρμόζεται…».

Στέκεται συχνά στη στάση του λεωφορείου, αλλά εκείνο σταματά εκατό μέτρα πριν
ή μετά τη στάση. Ευτυχώς που υπάρχουν ακόμα άνθρωποι. Που περιμένουν κι
εκείνοι στη στάση και θα βοηθήσουν στην επιβίβαση ή στην αποβίβαση ενός
τυφλού. Θα του παραχωρήσουν και θέση…

Όπως και να έχει, και όσο αυτάρκης κι αν είναι ένας τυφλός, το να κυκλοφορήσει
μόνος σ’ αυτήν την πόλη μοιάζει κάποιες στιγμές με απερισκεψία: «Όταν
κυκλοφορώ μόνος, έχω μια τρομερή αγωνία. Αλλά, αλίμονο να περιμένεις πάντα από
τη γυναίκα, τα παιδιά ή τον άγνωστο συνάνθρωπο να σε βοηθήσει να περάσεις ένα
δρόμο. Η εξάρτηση οδηγεί στην πλήρη απομόνωση. Και αυτό είναι κάτι που δεν θέλω…».

Ο Μανώλης Μπασιάς ­ όπως και πολλοί άλλοι τυφλοί ­ είχε το κουράγιο και το
σθένος να αποδείξει ότι ένας τυφλός δεν κάνει μόνο για τη θέση του τηλεφωνητή
στον ΟΤΕ. Μπορεί πολλά περισσότερα. Αλλά χρειάζεται και πολλά περισσότερα.
Χρειάζεται γνώση ­ μέσα από τη γραφή Μπράιγ. Αλλά είναι ελάχιστα τα βιβλία που
προορίζονται για τυφλούς: «Επιτέλους, ας δημιουργηθεί ένα ειδικό τυπογραφείο
για την καταγραφή βιβλίων στη γραφή Μπράιγ. Δεν δικαιολογείται να
μεταφράζονται από τους Άγγλους ή τους Γερμανούς αρχαίες ελληνικές τραγωδίες ή
η Αγία Γραφή στο ελληνικό πρωτότυπο της γραφής Μπράιγ!».

«Εύκολη ζωή» δεν υπάρχει για τον Μανώλη Μπασιά. Μονάχα αγώνας: «Οταν σπέρνεις,
θερίζεις». Ζωή, είναι για εκείνον «να έχεις σκοπό, προορισμό. Είναι να βιώνεις
την κάθε στιγμή και να εκπορεύεται από μέσα σου η ελπίδα για το καλύτερο».
Υπάρχει πάντα μέσα του η ανθρώπινη αγωνία του θανάτου, «κι ας έχω αποδεχθεί
ότι με το θάνατο μεταβαίνουμε σε μια άλλη ζωή. Αγωνία είχε για το θάνατο ακόμη
και ο Χριστός!». Χαρά και ελπίδα τού δίνουν «το γέλιο και οι φωνές των παιδιών
μου». Αλλά και οι επιτυχίες των βλεπόντων και μη βλεπόντων αγαπημένων του…
Ζει στο σκοτάδι, αλλά η ζωή του είναι πλήρης φωτός, βυζαντινών ύμνων και ελπίδας.