ΚΩΣΤΑΣ ΓΕΙΤΟΝΑΣ «Κανένας δεν θα στερηθεί το φάρμακό του»

«Άν χρειαστεί, θα αναγκαστούμε να πάρουμε πολύ σκληρά μέτρα για την πάταξη
της υπερσυνταγογραφίας. Φάρμακα-«ατομικές βόμβες», που θα έπρεπε να τα κρατάμε
για πολύ σοβαρές περιπτώσεις, χρησιμοποιούνται για… μικροανταρσίες του
οργανισμού. Κι έχουμε μια δαπάνη που εκτινάχτηκε από τα 140 δισ. στα 600 δισ.
την τελευταία 5ετία, με τάση να φτάσει τα τρισ., αν δε παίρναμε μέτρα. Έχουμε
6.000 αγροτικούς γιατρούς και οι περισσότεροι υπερσυνταγογραφούν. Πουθενά στον
κόσμο δεν δίνονται, ανεξέλεγκτα, φάρμακα». Τα φάρμακα είναι το σημείο έκρηξης
τού συνήθως πολύ ήρεμου υπουργού Υγείας Κώστα Γείτονα. Με την πρώτη ερώτηση
πάνω στο πραγματικά ακανθώδες θέμα των φαρμάκων δυσανασχετεί: «Πάλι γι’ αυτό
θα μιλάμε; Εγώ θέλω να μιλήσουμε για την πολιτική υγείας του υπουργείου, για
την τεράστια προσπάθεια που γίνεται για την πραγματική αναβάθμιση των
υπηρεσιών υγείας», λέει. Η επιμονή μας να συνεχίσουμε τις ερωτήσεις ανεβάζει
τους τόνους και μόνο η γνώση ότι εμάς πραγματικά μάς ενδιαφέρει το πρόβλημα
των ασφαλισμένων και των συνταξιούχων τον εμποδίζει να μας «χρεώσει» άλλα
κίνητρα. Ξεσπάει, όμως, εναντίον όσων θεωρεί ότι υποκινούν τις αντιδράσεις
κατά των μέτρων για το φάρμακο και ειδικά τη λίστα: «Το θέμα αυτό υποκινείται
από φαρμακοβιομηχανίες, οι οποίες δημιουργούν την αναταραχή. Γι’ αυτό και
ήμουν παρά πολύ σκληρός στους φαρμακοποιούς και μίλησα για παραπλάνηση
τονίζοντάς τους ότι αναλαμβάνουν μεγάλες ευθύνες. Δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα.
Κανένας ασθενής δεν θα στερηθεί το φάρμακό του». Ο υπουργός Υγείας Κώστας
Γείτονας δηλώνει αποφασισμένος να τα βάλει με όποιο κατεστημένο προσπαθεί να
εμποδίσει τις μεταρρυθμίσεις που εκπορεύονται από το υπουργείο Υγείας και να
προχωρήσει στους βασικούς άξονες που έχει χαράξει, και απαντά στις ερωτήσεις
των «ΝΕΩΝ» χωρίς να μασάει τα λόγια του.

ΕΡ.: ΚΥΡΙΕ ΥΠΟΥΡΓΕ, θα ήθελα να αρχίσουμε από το θέμα που
«καίει» αυτήν τη στιγμή τον κόσμο και συνδέεται με την
εφαρμογή της λίστας φάρμακων. Αυτό, λοιπόν, που
απασχολεί τους ασφαλισμένους είναι ότι μέσα σ’ αυτήν τη λίστα δεν
περιλαμβάνονται σημαντικά φάρμακα, που τα έχουν συνηθίσει και τα
χρησιμοποιούν ασθενείς που έχουν χρόνια προβλήματα υγείας.

ΑΠ.: Θέλω να πω από την αρχή ότι λίστες έχουν όλες οι προηγμένες χώρες και
έχουν στόχο τον περιορισμό της πολυφαρμακίας. Σε καμία περίπτωση οι λίστες δεν
στερούν ­ όπως και η δική μας ­ σε κανέναν πολίτη τα αναγκαία φάρμακα. Έχουν
συνταχθεί με επιστημονικά κριτήρια και υπάρχουν σ’ αυτήν όλα τα ισοδύναμα
θεραπευτικά φάρμακα. Στη δική μας περίπτωση, έχουμε δύο ρήτρες ασφαλείας.
Πρώτον, εάν ο γιατρός κρίνει ότι για μια περίπτωση το φάρμακο είναι
αναντικατάστατο, έστω και εάν είναι εκτός λίστας, συνταγογραφείται.

Δεύτερον, λειτουργεί η Επιτροπή Ενστάσεων στο υπουργείο, που ελέγχει αν
εφαρμόστηκαν ακριβώς τα κριτήρια, έτσι ώστε αν υπάρχουν οποιεσδήποτε
παραλείψεις να αποκατασταθούν. Και ήδη αυτό προχωράει.Η λίστα, μάλιστα, είχε
ένα θετικό αποτέλεσμα. Μέσα στις αιτήσεις για ενστάσεις ­ περίπου 500 ­
υπάρχουν και πολλές με αίτημα να συμπεριληφθούν στη λίστα ύστερα από μείωση
της τιμής.

Επαναλαμβάνω τη διαβεβαίωση ότι δεν υπάρχει καμία περίπτωση ούτε να
ταλαιπωρηθεί ούτε να στερηθεί ο πολίτης το φάρμακο.

Γίνεται μια σκόπιμη προσπάθεια παραπληροφόρησης του πολίτη, ιδίως τώρα στην
αρχή της εφαρμογής της λίστας που οπωσδήποτε υπάρχουν κάποια προβλήματα
λειτουργικά, όμως πιστεύω ότι στο τέλος ο ίδιος ο πολίτης θα γίνει
υπερασπιστής αυτής της προσπάθειας.

Η ΛΙΣΤΑ

ΕΡ.: Όμως γιατί σημαντικά φάρμακα που ένας χρόνιος ασθενής
έχει συνηθίσει να παίρνει και δεν θέλει να πάρει αντίγραφό
τους, δεν είναι μέσα στη λίστα παρ’ όλο που είναι
φθηνότερα από άλλα που έχουν μπει στη λίστα; Και γιατί το
κριτήριο είναι το κόστος ημερήσιας θεραπείας και όχι της
συνολικής θεραπείας, ούτε η αποτελεσματικότητα;.

ΑΠ.: Η λίστα συνετάγη από επιστήμονες ειδικούς με πρόεδρο τον καθηγητή κ.
Μουτσόπουλο και υπακούει στα επιστημονικά κριτήρια. Όσον αφορά όμως επί της
ουσίας, το φάρμακο έχει σχέση με την ασθένεια και επομένως δεν μπορεί ο
πολίτης να ανησυχεί ή να παραπλανάται από τέτοιες λογικές, οι οποίες πηγάζουν
όχι τόσο από καλές προθέσεις, αλλά από ίδιον όφελος αυτών που τις προωθούν.

Όμως και να παραδεχθώ ότι ιδιοχαρακτηριστικά της προσωπικότητας ενός ανθρώπου
προσδιορίζουν την εκτίμηση του γιατρού για ένα φάρμακο ως αναντικατάστατο,
τότε αυτό συνταγογραφείται έστω και εάν είναι εκτός λίστας. Άρα, κατά την
γνώμη μου, δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα.

ΕΡ.: Μήπως υπάρχει πρόβλημα όταν πηγαίνει ο συνταξιούχος να
πάρει το φάρμακο για το στομάχι του ή όταν κόβεται από τη λίστα
το «στυλό» της ινσουλίνης, που ξέρουμε ότι για τα νέα
παιδιά έχει σημασία;

ΑΠ.: Υπάρχει η διαδικασία των ενστάσεων, ενώ όποιος ενδιαφέρεται μπορεί να
ζητήσει ανακοστολόγηση της τιμής του μέσω της διαδικασίας που προβλέπεται στο
υπουργείο Εμπορίου, ούτως ώστε να περιληφθεί αμέσως στη λίστα.

ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΣ

ΕΡ.: Κύριε υπουργέ, και οι ενστάσεις και αυτή η διαδικασία
αφορούν τις φαρμακευτικές εταιρείες, οι οποίες θα το
λύσουν το πρόβλημα με τον ένα ή με τον άλλο τρόπο, δεν
αφορά τους χρήστες, δεν αφορά τους ασθενείς, τον απλό
ασφαλισμένο και τον απλό πολίτη. Αυτός θα κάνει ένσταση ή θα
πληρώσει από την τσέπη του για να πάρει το φάρμακό του;

ΑΠ.: Δεν προσδιορίζει ο ασθενής το φάρμακό του. Το φάρμακο που πρέπει να πάρει
ο κάθε πολίτης παντού, σε όλο τον κόσμο και στις προηγμένες χώρες,
προσδιορίζεται με επιστημονικά κριτήρια από τον γιατρό του. Εάν, λοιπόν, ο
γιατρός κρίνει ότι ένα φάρμακο είναι αναντικατάστατο για τον ασθενή, το
συνταγογραφεί και πληρώνεται. Επομένως, δεν υπάρχει κανένα θέμα. Αλίμονο, εάν
φθάσουμε να προσδιορίζονται τα φάρμακα από εμάς τους ίδιους που τα
χρησιμοποιούμε, τότε θα καταργήσουμε κάθε έννοια επιστημονικής αντίληψης.

ΕΡ.: Πιστεύετε ότι τα αντίγραφα είναι ισοδύναμα των πρωτοτύπων στην
Ελλάδα, τη στιγμή που δεν γίνονται μελέτες βιοϊσοδυναμίας
στην Ελλάδα; Πώς κρίνονται;

ΑΠ.: Με βάση τα στοιχεία των φακέλων. Άλλωστε, η λίστα θα αναθεωρείται σε
συγκεκριμένα διαστήματα.

Θέλω να σας πω ότι το χτύπημα της πολυφαρμακίας και της πολυσυνταγογραφίας
έχει δύο κύριους στόχους:

Ο ένας αφορά τη δημόσια υγεία και είναι, επίσης, κατεύθυνση της ΠΟΥ. Διότι
σήμερα καταναλώνουμε φάρμακα που ενδεχομένως δεν τα χρειαζόμαστε και μάλιστα
ακριβά φάρμακα ή φάρμακα-ατομικές βόμβες, τα οποία είναι απαραίτητα για
δύσκολες περιπτώσεις και χρησιμοποιούνται πολλές φορές για να χτυπήσουν
μικροανταρσίες του οργανισμού. Ο δεύτερος στόχος είναι ο περιορισμός της
φαρμακευτικής δαπάνης, που στην πενταετία εκτινάχθηκε από τα 140 δισ. στα 600
δισ. και με την τάση που υπήρχε, εάν δεν λαμβάναμε συγκεκριμένα μέτρα, θα
έφθανε τα τρισ. σε λίγα χρόνια. Προσπαθούμε με όλα τα μέτρα της φαρμακευτικής
μεταρρύθμισης που λέμε να ελέγξουμε την φαρμακευτική δαπάνη. Θέλουμε να
εξοικονομήσουμε τουλάχιστον 130 έως 150 δισ. Αυτά τα χρειαζόμαστε για να
χρηματοδοτήσουμε τις υπηρεσίες υγείας, τις υπηρεσίες δηλαδή προς τον πολίτη
που, όπως ξέρετε, με τα σημερινά δεδομένα γίνονται όλο και ακριβότερες.

ΑΛΛΑ ΜΕΤΡΑ

ΕΡ.: Ποια αλλά μέτρα πρόκειται να πάρετε προς αυτή την κατεύθυνση;

ΑΠ.: θα συνεχίσουμε με τα νοσοκομειακά συνταγολόγια και ελπίζουμε να είναι
έτοιμα έως το τέλος του χρόνου. Έχει ήδη γίνει μια Επιτροπή υπό τον καθηγητή
Κατσιλάμπρο, συμμετέχει ο ΕΟΦ και προχωρεί στην σύνταξή τους, όπως γίνεται σε
όλες τις χώρες, για να εξασφαλίζουν, με επιστημονικά κριτήρια, την χορήγηση
των ισοδύναμων θεραπευτικά φαρμάκων με τη μικρότερη τιμή.

ΕΡ.: Στις άλλες χώρες, βέβαια, συνδυάζεται και με ορισμένα
αλλά πράγματα. Όπως, π.χ., με ειδικές συμβάσεις των νοσοκομείων
με τις φαρμακευτικές εταιρείες, ώστε να εξασφαλίζουν μεγάλες
οικονομικές συσκευασίες που συμφέρουν. Θα υπάρξει τέτοια πρόβλεψη;

ΑΠ.: Ενδεχομένως. Είναι θέμα τεχνο-οικονομικής μελέτης. Αλλά θα προχωρήσουμε
και σε άλλα μέτρα για το χτύπημα της πολυσυνταγογραφίας, εν ανάγκη και με
αλλαγή του θεσμικού πλαισίου για πειθαρχικές ή άλλες κυρώσεις κατά των
γιατρών, εφ’ όσον πολύ συνταγογραφούν αδικαιολόγητα. Και αναφέρομαι σε
γιατρούς, είτε ιδιώτες είτε αγροτικούς, όπως είχαμε πρόσφατα τέτοια κρούσματα
στον ΟΓΑ. Δεν υπάρχει πουθενά στον κόσμο, όπως είναι εδώ, ανεξέλεγκτη συνταγογραφία.

ΟΙ ΕΥΘΥΝΕΣ

ΕΡ.: Είναι γνωστό ότι εντοπίστηκε αυτό το κύκλωμα. Το ερώτημα
είναι αν τιμωρήθηκε κανένας.

ΑΠ.: Ακριβώς επειδή η διαδικασία τιμωρίας και ελέγχου είναι και πολύπλευρη και
χρονοβόρα, η πρόθεσή μας, η οποία θα εκδηλωθεί πολύ γρήγορα, είναι να
προχωρήσουμε και σε ρυθμίσεις τέτοιες, ώστε η διαδικασία να είναι γρήγορα
αποδοτική σε σχέση με τον καταλογισμό πειθαρχικών και άλλων ευθυνών. Από τους
6.000 αγροτικούς γιατρούς, οι περισσότεροι είναι υπερσυνταγογράφοι. Δεν μπορώ
να τους κάνω τίποτα, διότι ώσπου να τον ελέγξω και να τον πιάσω έχει φύγει. Ας
πούμε ένα μέτρο αποδοτικό θα ήταν το εξής: υπερσυνταγογραφείς, πιάστηκες,
έχεις κάνει αίτηση για ειδικότητα, αναστέλλεται η αίτησή σου, η σειρά σου για
ειδικότητα για ένα χρόνο.

Θα σου αποκαλύψω ότι έγινε τώρα μια Επιτροπή αποτελουμένη από το Οικονομικών,
ασφαλιστικά ταμεία και εμείς και θέλουμε να δούμε τέτοια μέτρα. Βέβαια, εγώ
έχω πει ότι θα το δεχθώ αυτό, να λάβουμε τέτοια σκληρά μέτρα, εάν κάνουμε και
μια ανακοστολόγηση της αμοιβής που είναι αστεία και γίνεται συνεργός και ο πελάτης.

Το δεύτερο και μεγάλο βήμα μας, που είναι σε πλήρη εξέλιξη, είναι η
μηχανογράφηση των φαρμακείων των νοσοκομείων, έτσι, ώστε να προωθήσουμε την
ημερήσια συνταγή και την ατομική δόση. Αυτό το σύστημα έχει ξεκινήσει από το
Νοσοκομείο Γεώργιος Γεννηματάς και επεκτείνεται. Κατ’ αρχήν, προβλέπεται ότι
σε 25 νοσοκομεία θα μπει πλήρες σύστημα πληροφορικής. Το πρόγραμμα αυτό
χρηματοδοτείται από το Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης και προχωράει.

Σου το λέω, γιατί σε αυτά εμπεριέχεται ακριβώς και το θέμα της μηχανογράφησης
των φαρμακείων, αλλά δεν περιμένουμε αυτό το πρόγραμμα. Εμείς προωθούμε την
μηχανογράφηση των φαρμακείων με ειδικό πρόγραμμα μηχανοργάνωσης φαρμακείου,
που το έχουμε δώσει ως πιλοτικό σε όλα τα νοσοκομεία. Λειτουργεί ήδη σήμερα η
ατομική συνταγή και η ημερήσια δόση σε 14 νοσοκομεία. Από προχθές άρχισε και
στο ΚΑΤ, ενώ προχωρούν οι διαδικασίες σε 8 νέα νοσοκομεία και στόχος μας είναι
να αναπτυχθεί το μέτρο μέσα στη διετία σε όλα τα νοσοκομεία.

Δηλαδή, η φαρμακευτική μεταρρύθμιση περιελάμβανε την ανακοστολόγηση, την
λίστα, την μηχανοργάνωση φαρμακείων, τα νοσοκομειακά συνταγολόγια, τα πλαφόν
στη διαφήμιση που θα βάλουμε τώρα.

Στόχος μας είναι η ποιοτική αναβάθμιση της φαρμακευτικής περίθαλψης του
Έλληνα. Εάν από αυτά εξοικονομήσουμε και κάποιους πόρους, είναι ενδεχόμενο να
δούμε και μια ελάφρυνση της συμμετοχής στο φάρμακο σε ορισμένες ευπαθείς κατηγορίες.

ΤΑ 150 ΔΙΣ.

ΕΡ.: Αυτά τα 150 δισ. από πού υπολογίζετε ότι θα τα πάρετε;

ΑΠ.: Θα τα πάρουμε από την μείωση της τιμής του φαρμάκου. Πρέπει να γίνει
κατανοητό σε όλους ότι με τα μέτρα που πήρε η κυβέρνηση, το φάρμακο έγινε
φθηνότερο κατά 24% και από τα μέτρα μείωσης του όγκου της κατανάλωσης των
φαρμάκων. Έτσι όπως πήγαινε η δαπάνη ανεξέλεγκτα, θα έφθανε στην επόμενη
τριετία το 1 τρισ. Πρέπει να ελέγξουμε αυτήν τη δαπάνη, γιατί είναι ένα από τα
μεγαλύτερα ποσοστά των δαπανών του όλου συστήματος υγείας.

«Πιστεύω ότι η υγεία της οικονομίας είναι προϋπόθεση για να υπάρχουν χρήστες υγείας», λέει ο υπουργός Υγείας Κώστας Γείτονας στη συντάκτρια των «ΝΕΩΝ» Νανά Νταουντάκη

ΕΡ.: ΚΥΡΙΕ ΥΠΟΥΡΓΕ, ετοιμάζετε αποκρατικοποιήσεις στον τομέα του
φαρμάκου. Δέκα δεκαπέντε χρόνια πριν, το μεγάλο πολιτικό
μέτρο της κυβέρνησης για την εξυγίανση του χώρου αυτού και για την
παροχή στον πολίτη φτηνού και καλού φαρμάκου ήταν η δημιουργία
της Κρατικής Φαρμακοβιομηχανίας και το χτύπημα των μεγάλων
φαρμακοβιομηχανιών. Τι άλλαξε στην πολιτική σας και τώρα φθάνουμε
στην αποκρατικοποίηση;

ΑΠ.: Η φαρμακευτική μεταρρύθμιση της περασμένης 10ετίας απέδωσε θετικούς
καρπούς. Καταρχήν, δημιούργησε θεσμό, τον ΕΟΦ, που είναι υπεύθυνος για την
επάρκεια και την ασφάλεια του φαρμάκου, κάτι που δεν υπήρχε. Στα πλαίσια αυτού
του ΕΟΦ υπήρξαν οι ρυθμίσεις για την φαρμακαποθήκη και για την φαρμακευτική βιομηχανία.

Σήμερα, τα δεδομένα της οικονομίας έχουν αλλάξει, δεν είναι δυνατόν το κράτος
να διατηρεί στα πλαίσια του ανταγωνισμού κρατικές επιχειρήσεις παραγωγής, είτε
φαρμάκων είτε ιατροτεχνολογικών υλικών. Άλλωστε, οι δύο δεν λειτούργησαν ποτέ,
μιλάω για τη μονάδα φίλτρων στη Λάρισα και αντιβιοτικών στην Πάτρα και η
ΕΛΒΥΟΝΙΚ δουλεύει με ζημία, γι’ αυτό και προχωρούμε προς αυτή τη κατεύθυνση.

ΕΡ.: Η ΧΡΩΠΕΙ, όμως, είχε γίνει επικερδής όταν αποκρατικοποιήθηκε.

ΑΠ.: Μα, τα δεδομένα στην οικονομία αλλάζουν. Ο κόσμος έχει αλλάξει. Ζούμε σε
έναν κόσμο ανταγωνισμού.

Επομένως και στον ευαίσθητο χώρο της υγείας, για να μπορέσουμε να
ανταποκριθούμε και να δώσουμε υπηρεσίες και τις αυξημένες μάλιστα υπηρεσίες
που ζητά και δικαιούται ο πολίτης να έχει, θα πρέπει το σύστημα να είναι
ευέλικτο και ανταγωνιστικό.

Το ότι έχουμε σύστημα δημόσιου και κοινωνικού χαρακτήρα κι ότι έχουμε δωρεάν
περίθαλψη, δεν σημαίνει ότι το προϊόν αυτό, η υπηρεσία αυτή, θα πρέπει να
παράγεται με το μεγαλύτερο κόστος.

Άρα, πρέπει να μπουν όλα τα στοιχεία εκείνα του ανταγωνισμού μέσα στο σύστημα.
Αυτό ισχύει για όλες τις δραστηριότητες, ισχύει πολύ περισσότερο και για την
υγεία. Όταν σήμερα μπορεί να προσφερθεί, π.χ., μέσα από τον ανταγωνισμό ένα
ιατροτεχνολογικό υλικό, όπως η σύριγγα, σε πολύ φτηνότερη τιμή, δεν είναι
δυνατόν να έχεις κρατική επιχείρηση, που θα παράγει ακριβότερα. Αυτό δεν εξυπηρετεί.

Μου λένε πολλές φορές πως εσύ ασχολείσαι με τα οικονομικά. Πιστεύω ότι η υγεία
της οικονομίας είναι προϋπόθεση για να υπάρχουν χρήστες υγείας. Με δανεικά δεν
γίνεται κοινωνική πολιτική, ούτε με ελλείμματα.

Είμαστε υποχρεωμένοι να αξιοποιήσουμε τις νέες δυνατότητες που παρέχει μια
παγκοσμιοποιημένη ή ανταγωνιστική οικονομία, να τις αξιοποιήσουμε προς την
κατεύθυνση να γίνουν παραγωγικές σε όλα τα επίπεδα. Αυτό είναι σήμερα το
ζητούμενο και πάνω εδώ είναι οι μεγάλες απαντήσεις που πρέπει να δώσει και η
δική μας η κυβέρνηση και γενικότερα η Αριστερά.

Είμαστε υποχρεωμένοι μέσα σ’ αυτά τα πλαίσια της αγοράς, της λειτουργίας της
αγοράς, του κόσμου του ανταγωνισμού να αξιοποιήσουμε όλα τα πλεονεκτήματα
εκείνα προς την κατεύθυνση που εμείς θέλουμε για την ευημερία γενικά του
πολίτη και για τη διατήρηση ενός κοινωνικού κράτους, το οποίο καλύπτει βασικά
αγαθά και ανάγκες, ιδιαίτερα στα ευαίσθητα στρώματα του πληθυσμού.