ΠΡΟΣΩΠΑ Η αποθήκη των θαυμάτων

Γιάκομπς Κλόπενμπουργκ. Κρυβόταν όταν οι συλλέκτες έφθαναν ως την πόρτα του ζητώντας κι άλλα έργα

Το σύνολο του έργου

του Γιάκομπς Κλόπενμπουργκ μεταφέρεται στη Γερμανία· και η Ολλανδία
αναρωτιέται μήπως έχασε έναν ακόμη Βαν Γκογκ.

Ο ΚΛΟΠΕΝΜΠΟΥΡΓΚ γεννήθηκε το 1930 και άρχισε να εργάζεται ως καλλιτέχνης από
18 ετών. Έκτοτε δεν έχει σταματήσει να παράγει σκίτσα, πίνακες, φωτογραφίες,
συνθέσεις και ό,τι άλλο φανταστεί κανείς μ’ έναν εκπληκτικό καθημερινό ρυθμό.
Το έργο του είναι ανυπολόγιστο έστω και μόνο λόγω της αφθονίας του και η
περίπτωσή του περιπλέκεται περαιτέρω λόγω της επίμονης άρνησής του να εκθέσει
τα έργα του. Το 1986, όταν επιτέλους δέχθηκε να κάνει μια έκθεση, γέμισε το
Μουσείο Φοντόρ με εκατοντάδες παστέλ που πουλήθηκαν αμέσως. Σταμάτησε όμως τα
παστέλ μόλις συνειδητοποίησε τους κινδύνους της δημοτικότητας: κρυβόταν
ξαπλωμένος στο πάτωμα της κουζίνας του όταν οι συλλέκτες έφθαναν ως την πόρτα
του ζητώντας κι άλλα έργα.

Εδώ και χρόνια ο Κλόπενμπουργκ χρησιμοποιεί ως στούντιο, χώρο αποθήκευσης και
γενικό αρχείο του μια αποθήκη 400 ετών σ’ ένα κανάλι του Άμστερνταμ. Σύμφωνα
με την «Ιντιπέντεντ», η αποθήκη του Κλόπενμπουργκ είναι ένα από τα μυστικά
αριστουργήματα του 20ού αιώνα: πέντε όροφοι γεμάτοι απ’ άκρη σ’ άκρη κι ως το
ταβάνι με σωρούς από αντικείμενα που όταν τα πρωτοδεί κανείς μοιάζουν
σκουπίδια. Ο ίδιος ο Κλόπενμπουργκ ξέρει ωστόσο πού ακριβώς βρίσκεται ακόμη
και το μικρότερο αντικείμενο.

Έχει ο ίδιος μεταφέρει τα πάντα σ’ αυτό τον μαγεμένο τόπο, όπου μόλις
τραβήξεις ένα «σκουπίδι» από τον σωρό, διαπιστώνεις πως πρόκειται για έργο
τέχνης: ένα σαγόνι προβάτου που συγκρατεί μια πλαστική υδρόγειο, ένα παιδικό
πιστόλι από το οποίο βγαίνουν πούλιες, ένα άδειο κουτί γάλακτος γεμάτο
ρουλεμάν… Το πρόβλημα είναι ότι το σύνολο αποτελεί τον μεγαλύτερο κυκεώνα
που έχει γίνει ποτέ, ένα κυκεώνα υπεράνθρωπων διαστάσεων χωρίς αρχή και τέλος.
Και οι ιδιοκτήτες της αποθήκης θέλουν να μετατρέψουν το παλιό κτίριο σε μια
σειρά επικερδών διαμερισμάτων. Ο Κλόππενμπουργκ είναι τύπος ερημίτη που σπάνια
μιλάει. Έτσι ένας νεαρός μαχητικός καλλιτέχνης και γείτονάς του, ο Βάλντο
Μπιέν, ανέλαβε την υποστήριξή του μόλις συνειδητοποίησε ότι απειλείτο ένα
τμήμα της πολιτιστικής κληρονομιάς της Ολλανδίας. Πολέμησε νομικά εναντίον των
ιδιοκτητών της αποθήκης ­ οι οποίοι κέρδισαν τελικά τη μάχη ­ ενημέρωσε
μουσεία και πολιτιστικές αρχές. Ουδείς στην Ολλανδία ήταν έτοιμος να πάρει στα
σοβαρά τη συλλογή του Κλόπενμπουργκ· στη Γερμανία όμως η οικογένεια Φαν ντερ
Γκρίντεν δέχθηκε ολόκληρο το αρχείο και τώρα θα υπάρξει ένα μουσείο
Κλόπενμπουργκ στο Ντύσσελντορφ που θα κτιστεί πιθανώς σε σχέδιο του ίδιου του
καλλιτέχνη. Σύμφωνα με τους θαυμαστές του Κλόπενμπουργκ, η Ολλανδία έδιωξε
άλλη μια ιδιοφυΐα της.