ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ Μετά την «κορτιζόνη», τι;

Τώρα πια, αφού η υποτίμηση είναι πλέον γεγονός και η οικονομία και οι πολίτες
υφίστανται τις θετικές αλλά και τις αρνητικές επιπτώσεις της, το μεγάλο
ερώτημα είναι αν η κυβέρνηση θα εφαρμόσει με συνέπεια το πακέτο των
υποστηρικτικών μέτρων που συνόδευσαν την νομισματική μεταβολή.

Ομως, αν και είναι εύλογο να υπάρχουν αμφιβολίες για την αποφασιστικότητα της
κυβερνήσεως, δεδομένης και της σκληρότητας ορισμένων μέτρων αλλά και της
χαλαρότητας του μέχρι τούδε έργου, όλοι οι οικονομικοί παράγοντες συμφωνούν
ότι τελικά οι αμφισβητήσεις θα αρθούν και το πακέτο θα προχωρήσει.

Η πρόβλεψη αυτή στηρίζεται πρωταρχικά στο ένστικτο αυτοσυντήρησης που
χαρακτηρίζει κάθε πολιτικό και οικονομικό μόρφωμα. Η κυβέρνηση, αφ’ ης στιγμής
κατέφυγε στην «κορτιζόνη» της υποτίμησης, δηλαδή στο πιο δραστικό φάρμακο, θα
ήταν αδιανόητο να μην στηρίξει την οικονομία με άλλα φάρμακα και μέτρα που θα
διευρύνουν και τονώσουν τις θετικές επιπτώσεις και θα εξαλείψουν τις
αρνητικές. Διαφορετικά η οικονομία θα καμφθεί και αν αυτό συμβεί δεν θα
αποτύχει απλώς η κυβέρνηση, κάτι που είναι δευτερεύον, αλλά θα ανατραπεί όλη η
ευρωπαϊκή πορεία της χώρας με ανυπολόγιστες πλέον τις οικονομικές, κοινωνικές
και εθνικές επιπτώσεις.

Επειδή όμως ούτε ο κ. Σημίτης και οι συνεργάτες του προτίθενται να
αυτοκτονήσουν πολιτικά, ούτε και οι φορείς της οικονομίας, από τους
εργαζόμενους μέχρι τους επιχειρηματίες, από τους επενδυτές μέχρι τους
καταναλωτές, είναι διατεθειμένοι να δουν τις θυσίες να πηγαίνουν χαμένες και
αυτή τη φορά, δικαιολογείται η αισιοδοξία ότι ήδη υπάρχει διαμορφωμένο το
ισχυρό πολιτικό και κοινωνικό μπλοκ που θα εγγυηθεί την πιστή εφαρμογή του πακέτου.

Υπό την πίεση λοιπόν αυτού του μπλοκ αναπτύσσεται ήδη μια δυναμική που ωθεί
την κυβέρνηση και πέραν των αρχικών προθέσεών της. Δεν είναι τυχαίο, από της
πλευράς αυτής, ότι τα μέτρα για την απελευθέρωση της αγοράς εργασίας θα
ληφθούν ενωρίτερα αφού το σχετικό νομοσχέδιο πιθανόν να κατατεθεί στη Βουλή
εντός του Απριλίου, αντί του Μαΐου που προγραμματιζόταν. Επισπεύδεται επίσης η
εφαρμογή των μέτρων εξυγίανσης στην Ολυμπιακή Αεροπορία και τις αστικές
συγκοινωνίες, που είναι αναμφίβολα το πιο αιχμηρό τμήμα του πακέτου των
συνοδευτικών μέτρων.

Η αναγκαιότητα να εφαρμοσθούν αυτά όλα τα μέτρα όσο το δυνατόν πιο γρήγορα
προκύπτει σαν συνέπεια των εξωτερικών αλλά και εσωτερικών απειλών που προκαλεί
αναπόφευκτα η δραστική δόση της υποτίμησης. Πράγματι, με βάση τις πραγματικές
απώλειες ανταγωνιστικότητας που είχε η οικονομία από την παρατεταμένη εφαρμογή
της πολιτικής της σκληρής δραχμής, θα αρκούσε για την αναπλήρωσή τους μια
υποτίμηση της τάξεως του 5%-8%. Το 12% (τόση είναι ακριβώς η υποτίμηση και όχι
14% που είναι η ανατίμηση των ξένων νομισμάτων έναντι της δραχμής) επροτάθη
από τον κ. Γιάννο Παπαντωνίου για να έχει η ελληνική οικονομία ένα επιθετικό
πλεονέκτημα ανταγωνιστικότητας. Πράγματι με το διευρυμένο αυτό περιθώριο και η
βιομηχανία και η γεωργία και ο τουρισμός θα έχουν τώρα πολύ μεγαλύτερες
δυνατότητες να αναπτύξουν την παραγωγή και τις εξαγωγές τους και έτσι θα
πρέπει να αναμένουμε και στους τρεις αυτούς τομείς μεγαλύτερες επενδύσεις.
Αυτά είναι τα θετικά. Το αρνητικό, όμως, είναι ότι μεγαλύτερη υποτίμηση
σημαίνει και υψηλότερη διείσδυση πληθωρισμού.

Οι επίσημες προβλέψεις για τον πληθωρισμό είναι ότι η άνοδός του δεν θα
ξεπεράσει τις 2 ποσοστιαίες μονάδες. Ότι δηλαδή από 4,3% τον Φεβρουάριο θα
ανέλθει περίπου στο 4,5%-4.6% τον Μάρτιο, στο 5,8-6% τον Απρίλιο, στο 6,3% τον
Μάιο για να αρχίσει να πέφτει από τον Ιούνιο. Η πρόβλεψη στηρίζεται σε
οικονομετρικά υποδείγματα που εκκινούν από τον υπολογισμό ότι οι εισαγωγές
συμμετέχουν σε ποσοστό 20% στην εθνική κατανάλωση. Επειδή όμως η ελληνική
αγορά είναι απείθαρχη και το ανατιμητικό κλίμα οδηγεί σε ανεξέλεγκτες
αυξήσεις, δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι τα κυβερνητικά σενάρια θα επιβεβαιωθούν.

Τι μπορεί να δώσει περισσότερη σιγουριά; Αν η κυβέρνηση εφαρμόσει μια συνεπή
αντιπληθωριστική πολιτική σε όλο το φάσμα των δραστηριοτήτων του κράτους. Αν,
συγκεκριμένα, ανακοινωθεί ένα πρόγραμμα δραστικών περικοπών στις δημόσιες
δαπάνες, αν η εξυγίανση των ΔΕΚΟ επιτύχει να σμικρύνει τα τρέχοντα
διαχειριστικά ελλείμματα, αν τα βραχυπρόθεσμα επιτόκια δανεισμού κρατηθούν για
ένα διάστημα υψηλά, ώστε να μην έχουν οι επιχειρήσεις την πιστωτική άνεση να
μετακυλίουν τις αυξήσεις, τότε όντως δημιουργείται ένα αποτελεσματικό ανάχωμα
κατά του πληθωρισμού και εξουδετερώνονται οι παρενέργειες της υποτίμησης.