[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ]

«ΟΤΑΝ σε μια χώρα ακούς το σύνθημα ο φασισμός δεν θα περάσει, τότε μπορείς να
είσαι περίπου βέβαιος ότι η χώρα αυτή θα είναι το επόμενο θύμα του φασισμού».
Έτσι, ή κάπως έτσι, συνόψιζε την εμπειρία του από τις προσπάθειες των
προοδευτικών κομμάτων να υπερασπιστούν τη δημοκρατία, ένας αιρετικός της
Αριστεράς. Το θυμήθηκα πριν από λίγες ημέρες ακούγοντας τον υπουργό Δημοσίας
Τάξεως να προειδοποιεί ότι πρέπει να είμαστε προσεκτικοί στην αντιμετώπιση της
εγκληματικότητας για να μην υποθάλψουμε φαινόμενα ξενοφοβίας και ρατσισμού.
Πριν αλέκτορα φωνήσαι ήρθε η επίθεση των μασκοφόρων στην Ικαρία για να
«δικαιώσει» τους φόβους του κ. Ρωμαίου. Μόνο που αυτή η δικαίωση αρχίζει
επικίνδυνα να γίνεται δικό μας έργο. Είναι ασφαλώς μέτρο της σκλήρυνσης του
πολιτικού μας συστήματος το ότι χρειάστηκε να φτάσουμε εδώ που φτάσαμε, με
τους πολίτες πια να φοβούνται να πάνε στο εξοχικό τους και να
διπλοαμπαρώνονται τις νύχτες στο σπίτι τους για να στέρξουν οι φύλακες να
αναγνωρίσουν ότι υπάρχει πρόβλημα. Και είναι επίσης ενδεικτικό του κλίματος
που τείνει να διαμορφωθεί το ότι ακόμα και ορισμένοι Δήμοι αισθάνονται
υποχρεωμένοι να ανταποκριθούν στην αγωνία των δημοτών τους και να εμπλακούν ­
με όποια πενιχρά μέσα διαθέτουν­ στη λύση του προβλήματος. Δεν είναι οι μόνοι.
Στην Ελλάδα ως σήμερα έχουμε καταφέρει να αποφύγουμε την ύπαρξη πολιτικών
κομμάτων που εμπορεύονται την ιδεολογία του φόβου και του μίσους. Οι φωνές για
λύσεις ακραίες και ξένες με τις πολιτισμικές μας αξίες είναι ακόμα
περιθωριακές. Είναι όμως υπαρκτές. Και είναι βέβαιο ότι θα γίνονται όλο και
πιο δυνατές όσο η σημερινή κατάσταση διαιωνίζεται. Τα επίσημα κόμματα μπορεί
να συνεχίσουν να αντιστέκονται στον πειρασμό. Κι όλοι μας θα συνεχίσουμε να
εξορκίζουμε εαυτούς και αλλήλους γιατί θέλουμε να κρατήσουμε την ανθρωπιά μας
αλλά και γιατί ξέρουμε ότι οι καθαρές λύσεις που κάποιοι θα μας προτείνουν δεν
λύνουν ­ αντίθετα γεννούν νέα και μεγαλύτερα ­ προβλήματα. Ξέρουμε όμως
ταυτόχρονα ότι θα ακουγόμαστε όλο και λιγότερο πειστικοί όσο δεν
αντιμετωπίζουμε το πρόβλημα. Γιατί αυτό ­ η ικανότητα δηλαδή να δίνει λύσεις
και να μη μένει σε διακηρύξεις κενές περιεχομένου ­ υπήρξε πάντοτε το μέτρο
της επιτυχίας της δημοκρατίας. Αλλά και ο όρος για την επιβίωσή της όχι απλώς
σαν ένα τυπικό σύστημα διακυβέρνησης αλλά και σαν στάση ζωής.