Οι Τούρκοι εκβιάζουν ενσωματώνοντας τα κατεχόμενα

Ένα βήμα πιο κοντά στην ενσωμάτωση των κατεχομένων από την Άγκυρα έκανε
χθες η Τουρκία, αντιδρώντας εκβιαστικά στην απόφαση των χωρών της Ευρωπαϊκής
Ένωσης να αρχίσουν τις διαπραγματεύσεις ένταξης της Κύπρου στην Ευρώπη.

Μπλέρ – Κληρίδης. Ο Βρετανός πρωθυπουργός έκρινε θαρραλέα την πρόταση του Κύπριου προέδρου για τη συμμετοχή των Τουρκοκυπρίων στις ενταξιακές διαδικασίες

Ο ΤΟΥΡΚΟΣ υπουργός Εξωτερικών Ισμαήλ Τζεμ και ο Τουρκοκύπριος αξιωματούχος
Τουέρ Ετκίν αντάλλαξαν χθες στην Άγκυρα τα έγγραφα που επικυρώνουν συμφωνίες
που συνήψαν οι δύο πλευρές τον περασμένο Αύγουστο για τη δημιουργία
«συμβουλίου σύνδεσης».

Την ίδια στιγμή οι «15», με την ολοκλήρωση των εργασιών της Ευρωπαϊκής
Διάσκεψης, άνοιξαν μεν την πόρτα για τις διαπραγματεύσεις ένταξης της Κύπρου
στην Ευρώπη (αρχίζουν στις 31 Μαρτίου), έστειλαν ωστόσο σαφές μήνυμα σε Αθήνα
και Λευκωσία ότι η ημέρα που η Μεγαλόνησος θα ενταχθεί επισήμως στην Ευρωπαϊκή
Ένωση αργεί ακόμα πολύ.

ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ

Η Διάσκεψη αποτέλεσε μία πρώτη τάξεως αφορμή για να φανούν οι δυσκολίες για το
μέλλον ­ το ελληνικό βέτο για την κοινοτική χρηματοδότηση της Τουρκίας, η
εγκατάσταση των S-300 στην Κύπρο, η ίδια η προοπτική ένταξης της Κύπρου και η
αρνητική στάση της Άγκυρας έναντι της Ευρώπης είναι μερικά μόνο από τα θέματα
που προβληματίζουν τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες.

Αύριο, στο Εδιμβούργο, οι υπουργοί Εξωτερικών της Ένωσης θα συζητήσουν την
πρόταση της κυπριακής κυβέρνησης για τη συμμετοχή των Τουρκοκυπρίων στις
ενταξιακές διαπραγματεύσεις. Την πρόταση, την οποία κορυφαίες πηγές
χαρακτηρίζουν «εξαιρετικά σοβαρή», παρουσίασε χθες ο Πρόεδρος Κληρίδης και η
κυπριακή αντιπροσωπεία στον Βρετανό υπουργό Εξωτερικών ­ και προεδρεύοντα ­
Ρόμπιν Κουκ.

Στη διάρκεια της συνάντησης ­ στην οποία έλαβε μέρος και ο επίτροπος Χανς βαν
ντεν Μπρουκ και ο ειδικός συντονιστής της προεδρίας για το Κυπριακό ­ η
πρόταση χαρακτηρίστηκε «εξαιρετικά δίκαιη» και «γενναιόδωρη», που «θα βοηθήσει
να υπάρξει μεγάλη κατανόηση». Σύμφωνα με δήλωση του κ. Κληρίδη, η
τουρκοκυπριακή κοινότητα καλείται να ορίσει τους αντιπροσώπους της, οι οποίοι
θα συμπεριληφθούν ως πλήρη μέλη στη διαπραγματευτική ομάδα της Κύπρου.
Λεπτομέρειες δεν δόθηκαν επισήμως στη δημοσιότητα, διότι, όπως έλεγε η
κυπριακή πλευρά, δεν έχει νόημα πριν αποδεχθεί κατ’ αρχήν ο κ. Ντενκτάς τη
συμμετοχή στις διαπραγματεύσεις.

ΟΙ ΠΥΡΑΥΛΟΙ

Όμως, στη διάρκεια της συνάντησης των δύο αντιπροσωπειών ­ Κύπρου και
προεδρίας ­ τέθηκε και το θέμα της εγκατάστασης των πυραύλων S-300 στο νησί,
ενώ ο κ. Βαν ντεν Μπρουκ επεσήμανε πως μια άρση του ελληνικού βέτο για τις
κοινοτικές χρηματοδοτήσεις προς την Τουρκία «θα βοηθούσε σε πολλές κατευθύνσεις».

Παρά τη σοβαρότητα όμως της κυπριακής πρότασης, είναι σαφές ότι η προοπτική
ένταξης της Κύπρου, εάν δεν προσέλθουν στις διαπραγματεύσεις οι Τουρκοκύπριοι,
αντιμετωπίζει «δυσκολίες», όπως είπε και ο Πρωθυπουργός. Είναι χαρακτηριστικό
ότι ο Γάλλος Πρόεδρος Ζακ Σιράκ, στη συνέντευξη Τύπου που έδωσε μετά την
ολοκλήρωση της Διάσκεψης, υπογράμμισε πως «δεν είναι σωστό να βάλουμε στην
Ένωση ένα τέτοιο πρόβλημα». Έδωσε έτσι μια πρόγευση πως οι Γάλλοι στο άτυπο
Συμβούλιο του Εδιμβούργου θα επιμείνουν στην πρότασή τους: έναρξη μεν των
διαπραγματεύσεων, ολοκλήρωση δε μονάχα υπό όρους.

Η προεδρία έχει αποφύγει μέχρι στιγμής να πάρει συγκεκριμένη θέση επί της
γαλλικής πρότασης ­ ο Τόνι Μπλερ μάλιστα είπε ότι η πρόταση του κ. Κληρίδη
είναι «θαρραλέα» ­ αλλά διπλωματικές πηγές έλεγαν πως «οι Γάλλοι δεν είναι
μόνοι τους». Τα… χαρτιά κατά πάσα πιθανότητα θα αποκαλυφθούν στο Εδιμβούργο.

ΑΝΗΣΥΧΙΑ

Ιδιαίτερο προβληματισμό και ανησυχία προκαλεί στους Ευρωπαίους η απουσία της
Τουρκίας από τη Διάσκεψη. Τα συμπεράσματα των «15 + 11» αναφέρουν ότι στόχος
της Διάσκεψης είναι «να φέρει μαζί τα κράτη – μέλη της Ε.Ε. και τα ευρωπαϊκά
κράτη που φιλοδοξούν να ενταχθούν σε αυτήν, που μοιράζονται τις αξίες της και
τους στόχους της. Και που αποδέχονται τα κριτήρια και υιοθετούν τις αρχές που
τέθηκαν στο Λουξεμβούργο».

Βέβαια, η επανάληψη ουσιαστικά των όρων του Λουξεμβούργου δεν αναμένεται να
συμβάλει στην αναθέρμανση των σχέσεων της Τουρκίας με την Ένωση. Και η
διαβεβαίωση των συμπερασμάτων ότι «η Διάσκεψη βεβαίως παραμένει ανοιχτή σε
όλες τις χώρες που έχουν προσκληθεί να μετάσχουν», ελάχιστη παρηγοριά προσφέρει.

Ενδεχομένως γι’ αυτό ορισμένοι Ευρωπαίοι ηγέτες έσπευσαν να υπογραμμίσουν
προσωπικά πόσο καλοδεχούμενη είναι η Τουρκία και πόσο λυπούνται για την
απουσία της. Εκτός από τον Ιταλό Πρωθυπουργό και τον κ. Σιράκ, και ο Γερμανός
καγκελάριος Χέλμουτ Κολ υπογράμμισε πως η Άγκυρα «χάνει μια ευκαιρία εάν δεν
έρθει σε αυτό το τραπέζι». Αναφερόμενος δε στις πρόσφατες επιθέσεις που
δέχθηκε και ο ίδιος προσωπικά από τον Μεσούτ Γιλμάζ, επιχείρησε να διασκεδάσει
τις εντυπώσεις λέγοντας ότι η χώρα του έχει πολύ καλές σχέσεις, μέσα στο
χρόνο, με την Τουρκία για να κινδυνεύσουν από μεμονωμένα περιστατικά. Τούρκος
διπλωμάτης, ωστόσο, έλεγε ότι η ενόχληση της Άγκυρας είναι πολύ δύσκολο να
ξεπερασθεί, δεδομένου μάλιστα ότι η πολιτική της Τουρκίας δεν είναι
μονοσήμαντα προσανατολισμένη προς την Ευρώπη ­ αλλά ενδιαφέρεται και για τον
Καύκασο και για τη Μέση Ανατολή.

* Από την πλευρά του, ο Κώστας Σημίτης τόνισε ότι «κι εμείς λυπούμαστε για την
απουσία της Τουρκίας, αλλά λυπούμαστε περισσότερο» για την άρνησή της να
αποδεχθεί αυτονόητες αρχές.

Στο πλαίσιο των αποφάσεων που έχουν ήδη λάβει η Ομάδα Επαφής για το
γιουγκοσλαβικό και οι πέντε χώρες της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, με κοινή
διακήρυξη, κινείται η δήλωση της Ευρωπαϊκής Διάσκεψης για το Κοσσυφοπέδιο.

Οι «15+11» καταδίκασαν την «υπερβολική χρήση βίας από τις αρχές του
Βελιγραδίου εναντίον ενός αμάχου πληθυσμού», ενώ κάλεσαν το Βελιγράδι «να
επιτρέψει πλήρη και άμεση πρόσβαση στο Κόσοβο των διεθνών ανθρωπιστικών οργανώσεων».

Η οριστική στάση της Ένωσης θα αποσαφηνισθεί στο αυριανό Συμβούλιο του
Εδιμβούργου. Αυτή πάντως θα είναι στην κατεύθυνση προώθησης μιας λύσης
βασισμένης στην εδαφική ακεραιότητα της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της
Γιουγκοσλαβίας, ενώ «θα λαμβάνει υπόψη τα δικαιώματα των Κοσοβάρων Αλβανών και
όλων όσων ζουν στο Κόσοβο». Στη δήλωση αναφέρεται ακόμη ότι «η Ε.Ε.
υποστηρίζει ένα ενισχυμένο καθεστώς για το Κόσοβο εντός της Ομοσπονδιακής
Δημοκρατίας της Γιουγκοσλαβίας» και αφήνεται ανοικτό το ενδεχόμενο κυρώσεων
στο Βελιγράδι.