Το «μικρόβιο» δεν τους άφησε

Μπορεί να έχουν «τραβηχτεί» από το προσκήνιο της πολιτικής ζωής, ωστόσο
κάθε άλλο παρά δείχνουν να το έχουν μετανιώσει.
Ο ελεύθερος χρόνος για την τακτοποίηση προσωπικών και επαγγελματικών
εκκρεμοτήτων τους, η ενασχόλησή τους με την πολιτική πέρα κι έξω από τα
κόμματα και η συγγραφή βιβλίων αποτελούν τα βασικότερα στοιχεία του 24ώρου της
κ. Βιργινίας Τσουδερού και του κ. Σωτήρη Κούβελα.
Ο χρόνος δεν αρκεί για την πρώην υφυπουργό των Εξωτερικών. Η κ. Τσουδερού
είναι πρόεδρος σε τρεις μη κυβερνητικές οργανώσεις και πιστεύει σήμερα στην
πρωτοβουλία των πολιτών για θέματα που αφορούν στα δικαιώματα και στη
διαφθορά. Νοσταλγεί βέβαια τις «παλιές καλές μέρες» του Κοινοβουλίου, όταν οι
πολιτικοί δεν υπόκειντο στην κομματική πειθαρχία. Και σαν γνήσια Κρητικιά,
έχει στόχο μέχρι τον ερχόμενο Αύγουστο να ολοκληρώσει τη συγγραφή του βιβλίου
της για τη σφαγή των Ηρακλειωτών από τους Οθωμανούς το 1898.
Ο κ. Σωτήρης Κούβελας δράττεται της ευκαιρίας ν’ ασχοληθεί με τις
επαγγελματικές του υποχρεώσεις, τις οποίες όπως λέει έχει παραμελήσει τα
τελευταία 15 χρόνια. Ακόμη βρίσκει χρόνο για την οικογένειά του και τους
φίλους του. Όσον αφορά στην πολιτική; Ποτέ δεν έπαψε να τον ενδιαφέρει. Για
την ώρα πάντως τον απασχολεί το μέλλον και η προοπτική του Ελληνισμού, που
αποτελεί και το αντικείμενο της εργασίας που θέλει να τελειώσει αυτή την περίοδο.
![]() |
ΓΙΑ ΤΗΝ ίδια, η πολιτική ουδέποτε έφυγε από τη ζωή της. Και γιατί να το κρύψει
η κ. Βιργινία Τσουδερού; «Η μοίρα μου ήταν τέτοια ώστε από γεννησιμιού μου με
όρισε να ασχολούμαι μ’ αυτό που ονομάζουμε πολιτική. Δυστυχώς έχω το
μικρόβιο!..» απαντά με χαμόγελο.
Σήμερα ζει μόνη της σε ένα μεγάλο διαμέρισμα στο κέντρο της Αθήνας. Στους
τοίχους του γραφείου της δεσπόζουν κάδρα με παλαιούς χάρτες της Κρήτης.
Αμετανόητη Κρητικιά, δηλώνει. Για να προσθέσει με έναν τόνο αυτοσαρκασμού:
«Παρ’ όλο που οι Κρητικοί με κατηγορούν πως ασχολούμαι περισσότερο με τη
Βόρειο Ελλάδα. Και τους απαντώ: Σάμπως οι Κρητικοί δεν ήσαν Μακεδονομάχοι;..».
Το τηλέφωνό της κτυπά συνεχώς. Συνεργάτες, φίλοι και συγγενείς ζητούν τη
συμβουλή της. Μήπως κρατά από τα χρόνια της βουλευτικής θητείας της αυτή η
σχέση με τους ανθρώπους γύρω της; Η απάντησή της είναι αποστομωτική: «Τι να
κάνουμε; Όμως οφείλω να ομολογήσω ότι ποτέ δεν δέχθηκα το ρουσφέτι. Αλλά πάντα
βοηθούσα στην καταπολέμηση της αδικίας…».
Οι 24 ώρες της καθημερινότητας δεν επαρκούν. Της λείπει χρόνος. Δεν
προλαβαίνει σε υποχρεώσεις και στις δουλειές. Την απασχολούν θέματα γύρω από
το κοινωνικό πρόσωπο της Ευρώπης, η καταπολέμηση της διαφθοράς και η
πολιτιστική παρέμβαση της Ελλάδας σε τομείς της εξωτερικής της πολιτικής. Σ’
αυτό το πλαίσιο κινούνται και οι δραστηριότητες που έχει αναλάβει ως πρόεδρος
σε τρεις μη κυβερνητικούς οργανισμούς: «Στην “Ευρωπαϊκή Κίνηση” για μία Ευρώπη
των πολιτών και όχι των τραπεζών. Σε μία “Ένωση των πολιτών κατά της
διαφθοράς” η οποία διαθέτει παραρτήματα σε περισσότερες από 80 χώρες και σε
μία “Ομάδα Φίλων της Θράκης” που έχει σκοπό την γενικότερη ανάπτυξη της
περιοχής…», διευκρινίζει.
Πάντως τώρα νοσταλγεί την εποχή (1974) που ήταν βουλευτής. Γιατί όπως
υποστηρίζει τότε ήταν διαφορετικός ο ρόλος του Εθνικού Κοινοβουλίου. «Μπορεί
η κυβέρνηση να έφερνε τα νομοθετήματα, αλλά άκουγε πολλές φορές και την
αντιπολίτευση διότι όλοι εκτιμούσαμε πως αυτός είναι και ο ρόλος της Βουλής».
Θυμώνει για τη σημερινή κατάσταση. «Η παρουσία μας είναι πια άνευ
περιεχομένου», λέει. Και συνεχίζει με πάθος: «Σήμερα πάνω απ’ όλα είναι η
κομματική πειθαρχία. Είδατε τι έγινε πρόσφατα; Επειδή έξι διακεκριμένα στελέχη
είχαν ήδη εκφράσει τη γνώμη τους πριν διατυπώσει άποψη ο αρχηγός τους,
ξωπετάχτηκαν. Αυτό δεν είναι δημοκρατία…».
Προς το παρόν της αρέσει να θυμάται τα παραγωγικά χρόνια της στο υπουργείο των
Εξωτερικών: «Ήταν η πιο αποτελεσματική περίοδος όπου έκανα αυτά που ήθελα
πάντα να κάνω. Κι έκανα πολλά. Από τα πιο σημαντικά, η αλλαγή της πολιτικής
μας απέναντι στη μειονότητα της Θράκης».
Πάντως ανάμεσα στις άλλες καθημερινές ασχολίες της παραδέχεται πως βρίσκει το
χρόνο να διαβάσει, να παρακολουθήσει πολιτικές εκπομπές, να ενημερωθεί. Και
όχι μόνον αυτό. Δίχως ίχνος κούρασης ομολογεί πως μέχρι τον ερχόμενο Αύγουστο
θα έχει ολοκληρώσει τη συγγραφή ενός βιβλίου με θέμα τη σφαγή του πλυθησμού
στο Ηράκλειο της Κρήτης το 1898. Με την ευκαιρία της συμπλήρωσης των 100
χρόνων. Και δεν της αρκεί. Άλλωστε δεν πρόκειται να παραμελήσει τα ταξίδια
της. Το αντίθετο, θα συνεχίσει να ταξιδεύει. Όπως πρόσφατα που επισκέφθηκε τη
Βαλένθια της Ισπανίας: «Πριν από τους αθλητές μας…», χαμογελάει.
![]() |
ΕΠΙΣΤΡΕΦΕΙ σε παλιές συνήθειες. Προσπαθεί να «συμμαζευτεί» προσωπικά και
επαγγελματικά. Απολαμβάνει ό,τι στερήθηκε τα τελευταία 15 χρόνια. Και τονίζει
με έμφαση: «Ξαναβρήκα τους φίλους μου. Αισθάνομαι επιτέλους λιγότερο
κομπιούτερ και περισσότερο άνθρωπος. Επιτέλους, επιτρέπω στον εαυτό μου
κάποιες απαγορευμένες μικροχαρές».
Ο 62χρονος Σωτήρης Κούβελας θεωρεί ότι ζει μία από τις καλύτερες περιόδους της
ζωής του, με ψάρεμα, διάβασμα και πολλές εκδρομές. «Γεμίζω τις μπαταρίες μου»,
του αρέσει να λέει σε φίλους και συνεργάτες. Παράλληλα όμως προσφέρει και όσα
δεν έδωσε στα οικεία του πρόσωπα όλ’ αυτά τα χρόνια: «Το περασμένο καλοκαίρι
κάναμε με τη γυναίκα μου ένα ταξίδι 30 ημερών στο εξωτερικό. Όπως πριν από 32
χρόνια, όταν παντρευτήκαμε! Και το πιο σπουδαίο είναι ότι συμφωνήσαμε να μην
περιμένουμε άλλα 32 χρόνια για να πραγματοποιήσουμε το επόμενο…».
Στη βάση αυτή δεν έχει μετανιώσει στο παραμικρό που έχει αποχωρήσει από το
πολιτικό προσκήνιο. Παρ’ όλο που όπως τονίζει δεν σταμάτησε με δική του
πρωτοβουλία ούτε με την ετυμηγορία του λαού της Θεσσαλονίκης. Και συμπληρώνει
σε πλάγιο τόνο με αρκετή δόση πίκρας: «Ο πρόεδρος της Νέας Δημοκρατίας (κ.Μ.
Έβερτ) αποφάσισε να μου αφαιρέσει τη βουλευτική ιδιότητα».
Πάντως για τον ίδιο η πολιτική δεν αποτελεί βιοποριστικό επάγγελμα αλλά
προσφορά που απαιτεί αποδέκτες. «Δεν έχω σκοπό να σώσω κανέναν και μάλιστα με
το ζόρι», διευκρινίζει.
Αξιοποιώντας τον ελεύθερο χρόνο του πάντως ενδιαφέρεται για το μέλλον και την
προοπτική του Ελληνισμού. Γύρω από το το ζήτημα αυτό ετοιμάζει μιά εργασία.
Αγωνιά για τη φυσιογνωμία του Ελληνισμού στον κόσμο που έρχεται». Αναρωτιέται
πώς «θα επιβιώσουμε ως έθνος και ως κράτος». Προσπαθεί να καταγράψει «το
εθνικό καθήκον προς τους ακρίτες του Βορρά και των νησιών του Αιγαίου». Και
ψάχνει να απαντήσει στο ερώτημα: «Μπορεί η εντιμότητα να γίνει στοιχείο της
πολιτικής μας ζωής;».
Δεν έχει διακόψει όμως να συναστρέφεται τον απλό κόσμο της Θεσσαλονίκης. Του
αρέσει που τον θυμούνται όσοι ανιδιοτελώς βλέπουν τα αδιέξοδα της πολιτικής
ζωής. «Και με ρωτούν γιατί δεν μιλάω, γιατί δεν πολεμώ; Έγινες κομφορμιστής»,
μου λένε. Και τους απαντώ: «Σήμερα ο ελληνικό λαός δεν θέλει την επανάσταση.
Θέλει βόλεμα. Είναι η εποχή των προμηθευτών και των προμηθειών. Όταν έλθει η
ώρα των επαναστάσεων… εδώ είμαστε».
Αλλά υπάρχουν και κάποιοι που τον αποφεύγουν. Ιδιαίτερα όσοι κάνουν
«πρωταθλητισμό στην πολιτική»: «Ξεχνούν όμως ότι η πολιτική είναι κατ’ εξοχήν
ομαδικό άθλημα!..».















