ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ Ανάσα στη Διοίκηση

Η Δημόσια Διοίκηση αποτελεί ένα από τα «σκληρά» ζητήματα της κυβερνητικής
πολιτικής. Μαζί με την Οικονομία, την Άμυνα, την Εξωτερική Πολιτική, την
Παιδεία και την Υγεία. Ταυτόχρονα η Δημόσια Διοίκηση, επειδή νοσεί, αποτελεί
κι ένα προνομιακό θέμα ­ δημοσιογραφικό, επιστημονικό, σεμιναριακό,
αντιπολιτευτικό κ.ο.κ.

Ως γενικός γραμματέας Δημόσιας Διοίκησης (Σεπτέμβριος 1996 – Δεκέμβριος 1997)
είχα την ευκαιρία και την υποχρέωση να συμμετάσχω σε αρκετά σχετικά σεμινάρια,
καθώς και να διαβάσω παν ό,τι σχετικό γραφόταν. Τα συμπεράσματά μου από αυτόν
τον δημόσιο λόγο είναι τα εξής:

Πρώτον, πρόκειται για ένα λόγο κατ’ εξοχήν αναλυτικό. Αναλύονται οι
κακοδαιμονίες, δίχως όμως να υποδεικνύονται λύσεις. Και δεύτερον, πρόκειται
για ένα λόγο φλύαρο, με την έννοια της διαρκούς επανάληψης των χιλιοειπωμένων.
Τις ίδιες αδυναμίες εμφανίζουν οι σχετικές επιστημονικές προσεγγίσεις, αλλά
και οι επί πληρωμή έρευνες σχετικών (υποτίθεται) με τα θέματα φορέων του
ιδιωτικού τομέα.

Τι γίνεται λοιπόν; Δεν υπάρχουν λύσεις; Άποψή μου είναι πως υπάρχουν, αλλά δεν
είναι μαγικές. Δηλαδή πρέπει να προβλεφθούν νομοθετικά, να εφαρμοστούν, να
επιφέρουν μεταρρυθμιστικά αποτελέσματα, να δημιουργήσουν στην πράξη θετικές
εντυπώσεις κι έτσι να συνειδητοποιήσουμε ότι κάτι πράγματι άλλαξε. Να
συναντηθούμε δηλαδή με την ποιότητα, στον τομέα παροχής δημόσιων υπηρεσιών.

Πού βρισκόμαστε όμως αυτή τη στιγμή; Στην αρχή; Τόσος καιρός πήγε χαμένος;
Βεβαίως όχι. Το πρώτο στάδιο ολοκληρώθηκε. Κι αυτό το πρώτο στάδιο έχει να
κάνει με τη νομοθέτηση των αναγκαίων μέτρων. Κι έχουμε ήδη περάσει στις πρώτες
στιγμές της εφαρμογής. Και συγκεκριμένα: Ελεγκτικοί μηχανισμοί. Η αρνητική
εμπειρία του πολίτη και τα παράπονά του να βρίσκουν ανταπόκριση. Προβλέφθηκε
νομοθετικά το Σώμα των Επιθεωρητών της Δημόσιας Διοίκησης. Θα αποστέλλεται από
τον υπουργό επιθεωρητής εκεί όπου υπάρχουν πληροφορίες για κακοδιοίκηση. Το
Σώμα στελεχώθηκε και ήδη άρχισε να λειτουργεί. Προβλέφθηκε επίσης ο Συνήγορος
του Πολίτη. Αυτές τις ημέρες διορίζεται και ο Συνήγορος. Θα πρέπει γρήγορα να
στελεχώσει τις υπηρεσίες του και να αρχίσει να λειτουργεί.

Περιφέρεια, δηλαδή αποσυγκέντρωση του κεντρικού κράτους. Αυτή την εβδομάδα
ξεκίνησε η επιλογή των γενικών διευθυντών της Περιφέρειας. Από 800 περίπου
υποψηφίους θα επιλεγούν 13… Διαμορφώνεται επίσης ο κατάλογος των νέων
αρμοδιοτήτων που θα μεταφερθούν στην περιφέρεια.

Τηλεφωνική αίτηση – παραλαβή πιστοποιητικών: ήδη το σύστημα ξεκίνησε να
λειτουργεί. Το όφελος θα είναι πραγματικά μεγάλο.

Υπαλληλικός Κώδικας: είναι καθ’ οδόν προς τη Βουλή. Από αυτό, το κύριο όφελος
εντοπίζεται σε δύο κυρίως κατευθύνσεις. α) Στη δημιουργία σταθερής κι άξιας
διοικητικής ηγεσίας, που θα θεραπεύσει τις αδυναμίες που αναγκαστικά
προκύπτουν λόγω της διαρκούς αλλαγής της πολιτικής ηγεσίας, παρέχοντας στην
ελληνική διοίκηση αυτό που για δύο ολόκληρες δεκαετίες της λείπει: η μνήμη· β)
στην ταχεία εφαρμογή του πειθαρχικού δικαίου. Ως προς αυτό ο νοών νοείτω.

Πρόγραμμα «Ι. Καποδίστριας»: η εφαρμογή του έχει ήδη ξεκινήσει. Παρ’ ότι αφορά
την Τοπική Αυτοδιοίκηση θα έχει πολύ μεγάλη και θετική επιρροή στο φυσικό του
πεδίο, δηλαδή το διοικητικό σύστημα της χώρας.

Ψήφος των ετεροδημοτών στον τόπο διαμονής τους: Αν και δεν είναι εκ πρώτης
όψεως σχετικό με τη διοίκηση της χώρας, η εφαρμογή του στις επόμενες
βουλευτικές εκλογές θα αποτελέσει, σε μία καίρια στιγμή του πολιτικού βίου της
χώρας, ένα σαφέστατο δείκτη ότι κάτι νέο και σημαντικό έχει προκύψει στη χώρα μας.

Αναβάθμιση Εθνικού Κέντρου Δημόσιας Διοίκησης, βελτίωση νόμου Πεπονή: Ως προς
τα θέματα αυτά οι θετικές αλλαγές έχουν πραγματοποιηθεί.

Παρά το γεγονός ότι ακόμη καθυστερεί η αφομοίωση των νέων τεχνολογιών στον
δημόσιο τομέα και δεν έχει προχωρήσει η διευθέτηση ενός συστήματος μετατάξεων
των υπαλλήλων, όλα όσα προαναφέρθηκαν αποτελούν μείζονες τιμές. Και ταυτόχρονα
συνιστούν ένα πρόγραμμα αναγκαίων αλλαγών που κατακτήθηκε σε πολιτικό επίπεδο
και υλοποιείται ήδη από το Δημόσιο και την πολιτική του ηγεσία. Ο πολίτης σε
λίγο θα δει τη διαφορά. Και θα καταλάβει ότι αυτή πραγματώθηκε στο πλαίσιο
μιας και μόνο κοινοβουλευτικής περιόδου. Στη Δημόσια Διοίκηση, όπως και στην
Οικονομία, τα πάντα καταλήγουν στη διαμόρφωση μιας τάσης. Αρνητικής ή θετικής.
Εθιστήκαμε στην αρνητική τάση. Φθάνει όμως, ύστερα από πολλές δεκαετίες, η ώρα
που θα συναντήσουμε και τη θετική.

Ο Ανδρέας Ν. Λοβέρδος είναι αναπληρωτής καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου στο
Πάντειο Πανεπιστήμιο.