[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ]

ΜΕΤΑ ΤΗ θύελλα των τελευταίων ημερών στο Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης για
την εκπομπή της Μαλβίνας, καταφεύγω στο λεξικό. «Σάτιρα»: δεν προέρχεται από
την ελληνική λέξη σάτυρος αλλά από τη λατινική satura, που σήμαινε κατά
παράλειψη του ουσιαστικού (lanx satura) πιάτο με ποικίλους καρπούς. Ετσι
προσδόθηκε σιγά σιγά στον όρο η έννοια του «σύμμεικτου» ή «άτακτου». Αυτό που
κάνει η Μαλβίνα είναι, λοιπόν, σάτιρα.

Ας ζητήσουμε και τη βοήθεια του Καντ, που ορίζει το κωμικό ως την ξαφνική
μετάπτωση μιας έντονης προσδοκίας «στο τίποτε», όταν όμως το προσδοκώμενο δεν
είναι ένα αντικείμενο που μας ενδιαφέρει σοβαρά αλλά μια παράσταση που μαζί
της μπορεί να παίξει η διάνοια, όπως παίζουμε με μια σφαίρα που αντί να την
κρατήσουμε γερά την πετούμε από εδώ και από εκεί. Στην απογευματινή εκπομπή
του Mega το κυρίαρχο στοιχείο είναι αυτή ακριβώς η μετάπτωση μιας έντονης
προσδοκίας στο τίποτε: η σοβαροφάνεια με μουσική υπόκρουση κλαρίνου, οι
κατηγορηματικές δηλώσεις περασμένες μέσα από την αμφισβήτηση του μοντάζ, το
μείζον που μεταβάλλεται σε έλασσον.

Είναι ακριβώς αυτή η ελευθερία-παιχνίδι και η πολυσημία του λόγου που τα
επιτρέπει όλα αυτά. Η προσφυγή στο ΕΣΡ και μάλιστα από κάποιον που είναι μέλος
του είναι ατυχής επιλογή, ακόμη και όταν η άλλη πλευρά φτάνει στα άκρα. Οταν η
κόντρα δύο ανθρώπων που έχουν δημόσιο βήμα φτάνει στο ζητούμενο των διώξεων,
δεν μπορούμε παρά να αναρωτηθούμε τι ελπίδες έχει ένας απλός πολίτης. Ισως,
τελικά, το χιούμορ να δίνει και πάλι τη λύση.

Το χιούμορ: η θεία αστραπή που αποκαλύπτει τον κόσμο στην ηθική αμφισημία του
και τον άνθρωπο στη βαθιά αναρμοδιότητά του να κρίνει τους άλλους, όπως έγραψε
ο Κούντερα. Το χιούμορ: η μέθη της σχετικότητας των ανθρώπινων πραγμάτων· η
παράξενη απόλαυση που πηγάζει από τη βεβαιότητα ότι δεν υπάρχει βεβαιότητα.
Αλλά το χιούμορ, για να θυμηθούμε τον Οκτάβιο Πας, είναι «η μεγαλύτερη
επινόηση του σύγχρονου πνεύματος». Δεν υπήρχε πάντα και ούτε θα υπάρχει για
πάντα. Ποιος θέλει να σκεφτεί την ημέρα που τα όποια σχόλια δεν θα προκαλούν
πια γέλιο;