Ένα νεφρό, όνειρο ζωής για 6.000 Έλληνες

Λήπτες που περιμένουν στις λίστες χρόνια. Δότες που γίνονται ολοένα και πιο
διστακτικοί εξαιτίας, κυρίως, των φημών περί εμπορίου οργάνων. Υπηρεσίες που
χρειάστηκε να περάσουν αρκετά χρόνια για να προσαρμόσουν τις αποφάσεις τους
στα νέα δεδομένα, συνθέτουν μέχρι σήμερα την εικόνα στις μεταμοσχεύσεις που,
όπως λένε οι ειδικοί, δεν είναι η καλύτερη τα τελευταία χρόνια, που μειώθηκε
σημαντικά ο αριθμός των μοσχευμάτων.

Η ΠΡΟΣΦΑΤΗ απόφαση του υπουργείου Υγείας για την εθνική λίστα ληπτών και
μοσχευμάτων σε συνδυασμό με τις πρωτοβουλίες ενημέρωσης των πολιτών για να
γίνουν δωρητές οργάνων από το Εθνικό Συμβούλιο Μεταμοσχεύσεων και την Υπηρεσία
Συντονισμού και Ελέγχου Μεταμοσχεύσεων εκτιμάται ότι θα «αλλάξει το μέχρι τώρα
καθεστώς και θα ευαισθητοποιήσει την κοινή γνώμη».

Η λίστα πάντα υπήρχε. Όμως ο γιατρός είχε τη δυνατότητα να επιλέγει από δέκα
ασθενείς στους οποίους μπορούσε να γίνει η μεταμόσχευση, μετά τις σχετικές
ιατρικές εξετάσεις.

Έτσι πολλές φορές ασθενείς παρακάμπτονταν. Τώρα πλέον ο γιατρός θα έχει στα
χέρια του τα ονόματα τριών ασθενών, ώστε να περιοριστεί ο κίνδυνος αλλαγής της σειράς.

Το μεγάλο πρόβλημα όμως παραμένει ο μικρός αριθμός δοτών. «Αν και υπάρχουν
εγγεγραμμένοι στην Ελλάδα 54.000 δωρητές οργάνων σώματος, εν τούτοις οι
ελλείψεις είναι μεγάλες. Ο κόσμος φοβάται το άγνωστο, ενώ πολλές φορές
παρασύρεται από όσα κατά καιρούς ακούγονται για εμπόριο οργάνων», λέει ο κ.
Αντώνης Λαγκουράνης, διευθυντής της Υπηρεσίας Συντονισμού και Ελέγχου Μεταμοσχεύσεων.

Ο κ. Λαγκουράνης απέκλεισε το ενδεχόμενο να γίνεται εμπόριο οργάνων στην
Ελλάδα. «Η νομοθεσία είναι ξεκάθαρη. Όργανα παίρνονται μόνο από συγγενείς
πρώτου βαθμού ή από εγκεφαλικά νεκρούς, αφού προηγουμένως ο θάνατός τους έχει
διαπιστωθεί από ειδικούς που υπογράφουν και τα σχετικά έγγραφα. Κατά καιρούς
έχουν έρθει εδώ διάφοροι, κυρίως αλλοδαποί, οι οποίοι ζητούν να δώσουν τον
νεφρό τους για να καλύψουν οικονομικές ανάγκες. Κάτι τέτοιο βεβαίως δεν μπορεί
να γίνει και σίγουρα δεν γίνεται στην Ελλάδα, αφού μόνο τέσσερα κρατικά
νοσοκομεία έχουν τη δυνατότητα και την άδεια να κάνουν μεταμοσχεύσεις».

Σήμερα στην Ελλάδα μεταμοσχεύσεις νεφρών, όπου υπάρχει και το μεγάλο πρόβλημα
(1.200 είναι στη λίστα, ενώ οι νεφροπαθείς είναι 6.000 και κάθε χρόνο
αυξάνονται κατά 500), γίνονται στο Λαϊκό και τον Ευαγγελισμό, στο
Πανεπιστημιακό του Ρίο και το Ιπποκράτειο στη Θεσσαλονίκη. Για τις
μεταμοσχεύσεις άλλων οργάνων (ήπαρ, πάγκρεας, καρδιά, πνεύμονες) οι
δυνατότητες εμπορίου είναι και τεχνικά δύσκολες. Αντίθετα στις μεταμοσχεύσεις
κερατοειδούς δεν αποκλείεται τίποτα, αφού το μόσχευμα αντέχει κάποιες ημέρες.

Ελένη – Μιχάλης. Το ζεύγος Λουκάκη αντιμετωπίζει το ίδιο πρόβλημα υγείας, δεν χάνει όμως το χαμόγελό του

Η ΜΕΓΑΛΗ περιπέτεια για τον Μιχάλη Λουκάκη άρχισε όταν ήταν μαθητής, στα 13
του χρόνια. Ήρθαν οι πόνοι στην κοιλιά, οι έμετοι και ακολούθησαν δύο
εβδομάδες σε κώμα, στο νοσοκομείο. Όταν συνήλθε έμαθε ότι οι γιατροί
διαπίστωσαν πως έπρεπε να υποβληθεί σε μεταμόσχευση νεφρών. Πέρασαν 18 χρόνια!
Και ακόμη περιμένει!

Σήμερα είναι 31 χρόνων, νυμφευμένος με την Ελένη, που είναι τέσσερα χρόνια
μικρότερή του. Η Ελένη έχει και αυτή το ίδιο πρόβλημα με τον Μιχάλη, εδώ και
δέκα χρόνια. Δεν δουλεύουν, ζουν με την αναπηρική σύνταξη του ΙΚΑ, η οποία
μετράται προς 110.000 δραχμές τον μήνα στον καθένα. Μέρα παρά μέρα, από τις
7.30 το πρωί ώς τις 12 το μεσημέρι, η απαραίτητη παρουσία στο μηχάνημα
αιμοκάθαρσης του Νοσοκομείου Παίδων.

Ο Μιχάλης δεν μπορεί να λείψει από την Αθήνα, «παρά μόνο για Σαββατοκύριακο»,
δεν μπορεί να επισκεφθεί εδώ και 18 χρόνια κανένα άλλο μέρος. Αυτό που ίσως να
τον φοβίζει λίγο «δεν είναι τόσο το πρόβλημα της εύρεσης του μοσχεύματος».
Είναι τα μύρια κακά που έπονται του ενός. «Γιατί οι νεφροπαθείς», όπως λέει,
«από το μόνο που δεν πάσχουν είναι τα νεφρά τους. Απ’ όλα τ’ άλλα μπορεί να πάσχουν».

Πρόσφατα έπαθε ρήξη συνδέσμου και τετρακεφάλου εξαιτίας της αυξημένης
ποσότητας ασβεστίου στον οργανισμό. Ο Μιχάλης ξέρει καλά για τις παθήσεις της
«καρδιάς και των αγγείων, που διαστέλλονται από την κατακράτηση υγρών», νιώθει
μέρα παρά μέρα τις μεγάλες διακυμάνσεις στην πίεσή του, «από το 16 και 17 στο
7, όταν υποβάλλεται σε αιμοκάθαρση», ξέρει ακόμη και για τις στατιστικές που
ανακοινώνονται στα επιστημονικά συνέδρια, και λένε «πως από τους 100 που θα
υποβληθούν σε μεταμόσχευση, μόνο οι 40 θα κρατήσουν τους νέους τους νεφρούς,
ύστερα από δέκα χρόνια».

Ο Μιχάλης στάθηκε πολλές φορές άτυχος στο παρελθόν. Ήταν μικρός ακόμη όταν
μπήκε στο αεροπλάνο να πάει στο Μόντρεαλ. Θα εγχειριζόταν, «θα έπαιρνα το
νεφρό της μητέρας μου». Η ποσότητα του αίματος που τον συνόδεψε στο αεροπλάνο
ώς εκεί δεν είχε υποβληθεί όμως σε φυγοκέντρηση. Τα κυτταροτοξικά αντισώματά
του αυξήθηκαν στο 85%. Όλα πήγαν στραβά και από τότε η εύρεση κατάλληλων
νεφρών έγινε ακόμη δυσκολότερη.

Άλλη μια φορά, που ήταν να πετάξει στην ίδια πόλη, το αεροπλάνο «δεν
απογειώθηκε εξαιτίας τηλεφωνήματος για βόμβα. Το μόσχευμα δόθηκε αλλού». Λίγο
καιρό αργότερα, σε ανάλογη πτήση, «πήρε φωτιά ο κινητήρας και προσγειωθήκαμε
στη Νέα Υόρκη. Το μόσχευμα και σε αυτή την περίπτωση δεν περίμενε όμως πολλές
ώρες. Βρέθηκε άλλος άνθρωπος που το είχε ανάγκη». Ξανά πίσω στην Ελλάδα, ξανά
τηλεφωνήματα στους γιατρούς.

«Με ξέρουν όλοι τους, τόσα χρόνια. Όπως και εγώ ξέρω πως σπάνια θα βρεθεί κάτι
για μένα. Είναι η περίπτωσή μου τέτοια». Θα ήθελε όμως να ακούσει τα χαρούμενα
νέα «έστω κι αν ο οργανισμός θα το κράταγε το καινούργιο μόσχευμα μόνο για ένα
χρόνο». Θα ήταν κέρδος για αυτόν. «Θα καθυστερούσα τη φθορά του οργανισμού
μου. Ο καιρός φέρνει προβλήματα με το συκώτι, τα κόκαλα, φέρνει την ηπατίτιδα.
Ώς τώρα άντεξα 18 χρόνια. Από δω και πέρα τι γίνεται;». Ο Μιχάλης, προτού
αρχίσουν οι πόνοι στην κοιλιά, έτρεχε τα 100 μέτρα, «ήμουν πρώτος απ’ όλα τα
σχολεία της Δυτικής Αττικής». Συνέβησαν όλα ξαφνικά. Και η ιστορία
επαναλήφθηκε σαν τραγωδία, πριν από ενάμιση χρόνο. Αυτή τη φορά στον αδερφό
του τον Δημήτρη. Η ίδια πάθηση, χωρίς καμία προειδοποίηση, χωρίς κανένα
ιατρικό προηγούμενο. Προτού κλείσει τα 26 του χρόνια.

Κώστας Καμουτσής: Εγώ ήμουν τυχερός. Όμως οι περισσότεροι που έχουν νεφρική ανεπάρκεια είναι ουσιαστικά αδύνατον να δουλέψουν. Και αυτό γιατί δεν υπάρχουν μοσχεύματα, λέει ο 25χρονος καθηγητής που προγραμματίζει να πάει στη Γαλλία για να δώσει λύση στο πρόβλημά του

ΨΑΧΝΕΙ να βρει εδώ και τέσσερα χρόνια ένα μόσχευμα για να δοθεί λύση στη
νεφρική ανεπάρκεια που τον βασανίζει. Στα 25 χρόνια του, ο κ. Κώστας Καμουτσής
αποφάσισε ότι δεν μπορούσε να περιμένει άλλο στην Ελλάδα και αναζήτησε την
τύχη του στη Γαλλία. Υπολογίζει, μάλιστα, ότι στην χώρα αυτή θα βρεθεί
μόσχευμα για τον ίδιο μέσα σε ένα χρόνο.

Ο κ. Καμουτσής είναι καθηγητής στη Σιβιτανίδειο Σχολή. Μέρα παρά μέρα πηγαίνει
στο 6ο Θεραπευτήριο του ΙΚΑ, στη Λεωφόρο Αλεξάνδρας, για να υποβληθεί σε
αιμοκάθαρση. «Είμαι από τους τυχερούς που είχα δουλειά πριν εμφανιστεί το
πρόβλημα. Οι περισσότεροι άνθρωποι που έχουν νεφρική ανεπάρκεια είναι
ουσιαστικά αδύνατον να δουλέψουν, επειδή κάνουν τόσο συχνά αιμοκάθαρση», λέει.

Αναγκάστηκε να φύγει από την Φωκίδα και να έρθει να εγκατασταθεί στην Αθήνα με
τον αδελφό του, «επειδή δεν υπήρχαν τα μηχανήματα που χρειαζόμουν στην περιοχή μου».

Την λύση της Γαλλίας την επέλεξε επειδή «στην Ελλάδα δεν υπήρχε περίπτωση να
βρω λύση στο πρόβλημά μου», όπως λέει. Γνωρίζει καλά ότι θα τού κοστίσει
αρκετά εκατομμύρια δραχμές, όμως «δεν έχω άλλη επιλογή. Τα συμφέροντα στην
χώρα μας είναι μεγάλα, δεν υπάρχει ενημέρωση, ούτε καμπάνια».

Ο αντιπρόεδρος του Πανελληνίου Συνδέσμου Νεφροπαθών υπό αιμοκάθαρση ή
μεταμόσχευση κ. Γιώργος Καστρινάκης τονίζει ότι το βασικό πρόβλημα στην Ελλάδα
είναι η έλλειψη ενημέρωσης, αλλά και το γεγονός ότι το Εθνικό Συμβούλιο
Μτεαμοσχεύσεων δεν είναι ευέλικτο όργανο. «Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται
μεγάλη μείωση στον αριθμό των νεφρικών μοσχευμάτων, με αποτέλεσμα το 1997 να
έχουμε μόλις 57 μεταμοσχεύσεις νεφρού».

Στην παραπληροφόρηση και στις καταγγελίες για εμπορία οργάνων, αποδίδει η κ.
Νίτσα Μεσογίτου, πρόεδρος του ομώνυμου Συνδέσμου Αιμοδοτών – Δωρητών Οργάνων
Σώματος και Μέριμνας «Υγεία» την έλλειψη μοσχευμάτων στην Ελλάδα. «Προβλήματα
δεν έχουν μόνον οι νεφροπαθείς με τα μοσχεύματα. Έχουν και άλλοι ασθενείς
δημιουργώντας ένα οξύτατο πρόβλημα που κανείς δεν αντιμετωπίζει», λέει.