ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ Αντεπετειακά

Η συμπλήρωση δύο χρόνων από την ανάληψη της πρωθυπουργίας από τον σημερινό
κάτοχό της και η αντίστροφη μέτρηση προς το έτος 2000, συνέπεσαν πρόσφατα με
την οργάνωση «ιδεολογικής συνδιάσκεψης» του ΠΑΣΟΚ και δημιούργησαν ένα
καινοφανές φαινόμενο.

ΜΙΑ ανύπαρκτη επέτειο, τόσο ημερολογιακά, αν κάπου δεν έχουμε μπερδευθεί όλοι
οι υπόλοιποι, όσο και ουσιαστικά, αφού τα πολλά και παχιά λόγια, με τα οποία
τιμήθηκε, σπανιότατα άνοιξαν καινούργιους δρόμους. Ο σχετικός επετειακός
λόγος, αρθρογραφικός ή συνεδριακός, μπορεί, εκτός λίγων εξαιρέσεων, να
ενταχθεί σε τρεις κατηγορίες. Λόγος άνευρα συναινετικός, κατ’ αρχήν, που
σχεδόν αγγίζει την άρνηση της πολιτικής. Γράφτηκε ότι για το ΠΑΣΟΚ, αυτόν τον
αιώνιο καταλύτη των ώριμων λαϊκών αιτημάτων (δύστυχε καταλύτη, πόσο μακριά από
τις μηχανές των αυτοκινήτων μας σου έμελλε να ταλαιπωρείσαι), δεν υπάρχει
επιλογή «με ποιους να πάει και ποιους να αφήσει», αλλά μόνο θέληση να τους
εκφράσει όλους. Ειπώθηκε ότι η «ηγεμονία των ιδεών» του σημερινού Πρωθυπουργού
οφείλεται στην παγκοσμιοποίηση και ότι, εξ αυτού του λόγου, το ΠΑΣΟΚ έγινε
κόμμα «περιεχομένου και ουσίας» από κόμμα «συμβολισμών και μορφών» που ήταν
στην παπανδρεϊκή-φορντική περίοδό του.

Λόγος, στη συνέχεια, ενδοστρέφειας και επεξήγησης διά του αυτονοήτου. Μέρος
της επίσημης Νεολαίας του ΠΑΣΟΚ ισχυρίζεται ότι εξυφαίνονται ενδοκυβερνητικά
σενάρια για αλλαγή πολιτικού σκηνικού, στη «λογική της δημιουργίας άλλων
σχημάτων». Κακώς, λοιπόν, νομίζαμε ότι σε άλλη παράταξη είχαμε διαγραφές,
απειλές διάσπασης και παρόμοιες κινήσεις. Αυτά συμβαίνουν τελικά στο χώρο του
κυβερνώντος κόμματος, επειδή είναι αδύνατο να συμφωνηθεί πόσοι και ποιοι
ακριβώς δικαιούνται κάρτας στο επερχόμενο συνέδριο της νεολαίας. Γράφτηκε
ακόμα ότι καμιά κυβερνητική καθημερινότητα δεν μπορεί να αποτρέψει το ΠΑΣΟΚ
από το να αντιλαμβάνεται εαυτόν ως «συλλογικό διανοούμενο». Λίγο πειράζει αν,
πριν καν σκεφθούμε τι σημαίνει ένα «διανοούμενο κόμμα», η ίδια η έννοια του
διανοουμένου είναι η πιο μοναχική και η πιο ενάντια στην εξουσία έννοια που
υπάρχει. Υπενθυμίσθηκε ότι ο ελληνικός λαός δεν ψήφισε Θάτσερ το 1996.
Ενθαρρυμένοι οι Έλληνες ανθρακωρύχοι ξεκινούν απεργίες από αύριο. Βεβαιώθηκε
ότι το χρώμα του ΠΑΣΟΚ (του ΠΑΣΟΚ του εργάτη, του αγρότη κ.λπ.) παραμένει
πράσινο. Δραματική αύξηση των επισκέψεων στους οφθαλμιάτρους της επικράτειας.

Λόγος ιδεολογικός, τέλος, αλλά σε ιστορικό κενό. Με αναφορές σε επανίδρυση,
υπέρβαση, μετάβαση, επιτέλους, στη σύγχρονη εποχή.

Με ψεύτικα διλήμματα του τύπου σοσιαλιστές ή εκσυγχρονιστές και αποφυγή
αντιμετώπισης του μόνου, αλλά επώδυνου, προγραμματικού ζητήματος: πώς να
πείσει το ΠΑΣΟΚ ότι εξελίχθηκε, μέσα από την κυβερνητική πορεία του, σε
σοσιαλ-δημοκρατικό κόμμα (γιατί αυτό έγινε), χωρίς να χάσει τα βασικά εκλογικά
του στηρίγματα ούτε την νομιμοποίηση να κυβερνά στο όνομα της Αριστεράς;

Ο τρόπος που μια τέτοια αποπροσανατολιστική «επετειακή» αντίληψη επηρεάζει το
καίριο πολιτικό ζήτημα των ημερών μας, είναι χαρακτηριστικός. Η έλλειψη
κριτικού διαλόγου αντάξιου του ονόματός του στο πολιτικό πεδίο τον καθιστά και επικίνδυνο.

Πώς είναι δυνατόν να εξυγιανθούν οι δημόσιες επιχειρήσεις αν δεν γίνουν
ξεκάθαρες, οδυνηρές επιλογές; Πώς θα διατηρηθούν ανοιχτές όλες οι δυνατές
επιλογές αν η κυβέρνηση επιμένει ότι το σημερινό ΠΑΣΟΚ είναι ίδιο με το ΠΑΣΟΚ
του 1974 ή του 1981, που δεν δημιούργησε, αλλά σίγουρα επέτεινε τις
δυσλειτουργίες στις επιχειρήσεις αυτές; Πώς θα είναι, συλλογικός έστω,
διανοούμενος, αν δεν επιτελεί το στοιχειώδες για κάθε σκεπτόμενη οντότητα
καθήκον να μελετά και να εξηγεί τα αντικειμενικά δεδομένα και να προσπαθεί να
βρει λύσεις βάσει και όχι ερήμην αυτής της ανάλυσης; Πώς είναι δυνατόν να
βοηθήσουν στην ορθολογική αντιμετώπιση του προβλήματος τα ερμηνευτικά κλειδιά
του εκσυγχρονισμού, όταν μένει ταυτολογία, και της παγκοσμιοποίησης, όταν
αγνοείται ότι στην πραγματικότητα μόνες οι επιχειρήσεις είναι σε ανταγωνισμό
και όχι οι χώρες; Πώς θα πείσει η κυβέρνηση ότι προτίθεται πράγματι, έστω
ατελώς, να πολεμήσει τα κακώς κείμενα δεκαετιών, όταν δεν μιλά με στοιχεία, με
επιχειρήματα ουσίας, δεν έχει, με δυο λόγια, πολιτικό λόγο;

Με τρόμο φαντάζεται κανείς την έλευση πραγματικών επετείων.

Ο δικηγόρος Κώστας Β. Μποτόπουλος είναι διδάκτωρ του Συνταγματικού Δικαίου.