ΑΥΤΟΙ

… είναι βαθμός μοναξιάς ­ και η αποτυχία του συμφορά ­ ο νομοθέτης έχει μια
κάποια υποχρέωση να δώσει ένα χέρι βοηθείας στους ναυαγούς. Αν αντίθετα είναι
ένας παράδεισος, μια μορφή έκστασης, πάλι, η πολιτεία καλείται να προσφέρει σε
όσους δεν είναι δεκτοί στον επίσημο θεσμό ­ ή δεν τον αντέχουν ­ κάτι, έστω,
παραπλήσιο. Και ιδού, η μεγαλύτερη επανάσταση του αιώνα στο Αστικό Δίκαιο
πραγματοποιείται αυτόν τον καιρό – στη Γαλλία. Αν σημαίνει κάτι, είναι πως
δύει ο γάμος. Πρόκειται για ένα νέο νόμο που προωθείται για ψήφιση και
ενσωμάτωση στο κόρπους του αστικού δικαίου, και που ήδη έχει προκαλέσει
ενδιαφέρον σ’ όλη την Ευρώπη. Ήρθε η ώρα λοιπόν να τελειώνουμε με τον
πανάρχαιο, τον «ιερό» θεσμό; Γιατί όχι; λένε μερικοί νεωτεριστές. Άσε που όταν
δεν υπάρχει γάμος, δεν θα υπάρχουν και διαζύγια…

… στη γαλλική νομική σκέψη ­ στην οποία η Ευρώπη, από τον Βοναπάρτη, χρωστά
πολλούς απ’ τους αστικούς και τους εμπορικούς της κώδικες ­ λέγεται PIC. Pacte
d’ intérêt commun, ή «Σύμφωνο Κοινού Συμφέροντος». Τι θα είναι
αυτό; Ένα απλό χαρτί όπου, όταν δύο άτομα αποφασίζουν να ενώσουν τις τύχες
τους (ή μέρος των τυχών τους), θα σημειώνουν την απόφασή τους αυτή και,
προαιρετικά, τις σκέψεις τους για τη ρύθμιση των υλικών συμφερόντων τους σε
περίπτωση χωρισμού. Νεαρά ζευγάρια που ο γάμος τα τρομάζει, συγκάτοικοι που
είναι και ομόκλινοι, λεσβίες και ομοφυλόφιλοι που διψούν όχι μόνο για
αποστιγματισμό αλλά και για κάποιο είδος νομικής προστασίας, αισθάνονται όλοι
ευγνώμονες στον Ζοσπέν ­ που τήρησε σχετικές υποσχέσεις ­ και στον διαπρεπή
νομικό του, Ζάν Ωζέρ, που σχεδίασε το PIC.

… εν προκειμένω δεν οδηγεί. Μάλλον ακολουθεί, εξήγησε ο Ωζέρ. «Το PIC απλώς
ρυθμίζει τύπους σχέσεων (ή της διάλυσής τους) που ήδη υπάρχουν». Οι πρακτικές
στο ζευγάρωμα των ανθρώπινων πλασμάτων έχουν αλλάξει στα τελευταία 50 χρόνια
περισσότερο απ’ ό,τι στα προηγούμενα 500. Το δίκαιο οφείλει όχι βέβαια να
συστήσει αυτές τις αλλαγές, αλλά τουλάχιστον να τις καταγράψει και να τις
ρυθμίσει. «Το PIC ­ αναφέρεται στο προοίμιο του νομοσχεδίου ­ αποτελεί σύμβαση
δια της οποίας δύο φυσικά πρόσωπα αποφασίζουν, λόγω κοινής ζωής, να οργανώσουν
το σύνολο ή μέρος των χρηματικών και κληρονομικών τους σχέσεων. Το περιεχόμενο
της σύμβασης καθορίζεται ελεύθερα, εντός των ορίων της δημόσιας τάξης και των
χρηστών ηθών». Το Σύμφωνο πρέπει να είναι, απαραιτήτως, γραπτό.

… στο PIC καθορισμός φύλων. Τα μέλη του ζεύγους μπορεί να είναι ομόφυλα. Δεν
υπάρχουν, επίσης, «συζυγικά καθήκοντα» ούτε επιταγή συγκατοίκησης, όπως στον
γάμο. Η «κοινή ζωή» νοείται και σε διαφορετικά σπίτια ­ η απόσταση δεν
απαλλάσσει το ένα μέλος του PIC από τις υποχρεώσεις του προς το άλλο. Δεν
υπάρχει, επίσης, προσδιορισμός ηλικιών. Εξ ού και ο ξεσηκωμός πολλών βουλευτών
της αντιπολίτευσης: «Μετά την ομοφυλοφιλία, οι σοσιαλιστές ευλογούν και την
παιδεραστία». Βλέπουν κιόλας εφιαλτικές εικόνες: Τη μαθήτρια με τον εξηντάρη,
νόμιμους, χωρίς παπά ή δήμαρχο. Ζευγάρια που τιμούν το στεφάνι τους να
λοιδορούνται από θρασύτατες λεσβίες. Νοικοκυριά γεμάτα γκέϋ. Αλλά ο Ωζέρ
δέχεται ­ ευχαρίστως ­ βέλη και από ομοφυλόφιλους. Γιατί, τον ρωτούν, το PIC
θέλει μόνο ζευγάρια; Και οι τριαδικές σχέσεις; Τα κουαρτέτα; Και γιατί δεν
προβλέπεται τεκνοποιία (με τεχνητά μέσα) στα ζεύγη ομοφύλων; Κενά αφήνει κι
αυτή η επανάσταση…