[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ]

Η ΨΥΧΑΝΑΛΥΣΗ και η πολιτική, καλώς εχόντων των πραγμάτων, δεν έχουν ιδιαίτερες
σχέσεις. Στιγμές – στιγμές, ωστόσο, η υπόθεση της κεντροαριστεράς μοιάζει να
υπακούει στους νόμους της ψυχανάλυσης μάλλον παρά της πολιτικής.

Παρακολουθώντας την αγωνιώδη αυτομαστίγωση των στελεχών του ΠΑΣΟΚ, έχει κανείς
την αίσθηση ότι κυβέρνηση και κόμμα έχουν καταληφθεί από μια οξύτατη κρίση
αριστερής συνείδησης και αναζητούν επειγόντως τρόπους για να καθησυχάσουν τις
τύψεις τους. Ευθύνεται ασφαλώς το πρωθύστερο του πράγματος. Οι πολιτικοί
συνήθως ξεκινούν από κάποιας μορφής όραμα για την κοινωνία, για να καταλήξουν
σε μέτρα πολιτικής με τα οποία επιχειρούν να το κάνουν πραγματικότητα.

Στη συγκεκριμένη περίπτωση όμως ισχύει το αντίστροφο: η πολιτική είναι
δεδομένη και αναζητείται ένα γενικό «κεντροαριστερό» σχέδιο που θα την
δικαιώσει. Το παράδοξο επιτείνεται από το γεγονός ότι η πολιτική του ΠΑΣΟΚ,
ουσιαστικά από το 1983 και μετά, κινείται γενικώς προς τα «δεξιά» ­ όποια αξία
μπορεί να έχουν σήμερα τέτοιοι όροι. Οι ιδεολογικές του αναζητήσεις, ωστόσο,
αλληθωρίζουν διαρκώς προς τα αριστερά ­ οι τύψεις ίσως που λέγαμε. Αυτό όμως
εγγυάται ότι θα αποδειχθούν στείρες. Για να το πούμε κάπως χυδαία, αποτελεί
ματαιοπονία για το ΠΑΣΟΚ να περιμένει ότι μπορεί να εμπλουτίσει με
οποιονδήποτε τρόπο το ιδεολογικό του οπλοστάσιο συνδιαλεγόμενο με τον Συνασπισμό.

Αντιθέτως, πολύ πιο αποδοτική θα μπορούσε να αποδειχθεί μια άλλη διαδικασία:
να κοιταχτεί για λίγο στον καθρέφτη. Ίσως τότε καταλάβει τη δύναμή του, τους
λόγους που το κράτησαν στην κυβέρνηση τα 14 από τα τελευταία 17 χρόνια. Ότι
δηλαδή υπήρξε πάντοτε ένα κόμμα που μπορούσε να ξεπερνά τις ιδεολογικές του
προκαταλήψεις και να προσαρμόζεται στις ανάγκες της πραγματικότητας. Υπήρξε με
άλλα λόγια πέρα και πάνω από οτιδήποτε άλλο ένα πολιτικό ­ πολυσυλλεκτικό θα
έλεγαν υποτιμητικά κάποιοι στην αριστερά ­ και όχι ένα ιδεολογικό κόμμα. Αυτή
η παράδοση έχει αρχίσει να αμφισβητείται τα τελευταία χρόνια στο όνομα μιας
ασαφούς και άχρηστης ιδεολογικής καθαρότητας. Κι όμως, είναι μια παράδοση που,
αν το ΠΑΣΟΚ θέλει να διατηρηθεί ως κόμμα εξουσίας, πρέπει να διαφυλάξει ως
κόρη οφθαλμού. Για να το πούμε διαφορετικά, η αρχή μιας επιτυχημένης
ψυχοθεραπείας είναι να συμφιλιωθείς με τον εαυτό σου…