Η Κεντροαριστερά ψάχνει το χρώμα της

Δύο τάσεις φαίνεται να διαγράφονται αυτόν τον καιρό στον ορίζοντα του θολού
μορφώματος που λέγεται παγκόσμια κεντροαριστερά: η μία θα μπορούσε να
ονομαστεί Νέος Ιστορικός Συμβιβασμός, η δεύτερη δεν έχει βαφτιστεί ακόμη
επισήμως. Άλλοι την αποκαλούν Νέα Διεθνή και άλλοι, πιο αμήχανοι, τη φωνάζουν
ακόμη «Πράγμα».

ΦΛΩΡΕΝΤΙΑ

ΣΤΗ ΓΕΡΜΑΝΙΑ μιλούν εδώ και χρόνια για τη Μεγάλη Συμμαχία, έναν κυβερνητικό
συνασπισμό μεταξύ Χριστιανοδημοκρατών και Σοσιαλδημοκρατών που θα
αντιμετωπίσει με «ουδέτερο» (δηλαδή, φιλελεύθερο) τρόπο τα βασικά προβλήματα
της χώρας: την ανεργία και τη διάλυση του μάρκου μέσα στο ευρώ. Η προοπτική
αυτή προβάλλεται ιδιαίτερα τελευταία εν όψει των εκλογών του προσεχούς
φθινοπώρου, για να αποτραπεί ενδεχόμενη συμμαχία των Σοσιαλδημοκρατών με τους
Πράσινους και/ ή τους πρώην Κομμουνιστές του Γκρέγκορ Γκίζι, η οποία
υποτίθεται ότι θα έθετε σε κίνδυνο τις στρατηγικές κατευθύνσεις της χώρας.

ΜΠΛΕΡ ΚΑΙ ΝΤ’ ΑΛΕΜΑ

Ντ’ Αλέμα. Σε αναζήτηση μιας θέσης στα αριστερά του Συνασπισμού της Ελιάς. (Από το «L’ Espresso»)

Η άλλη τάση εκδηλώθηκε τελευταία, με δύο ανταγωνιστικούς από ό,τι φάνηκε
μεταξύ τους τρόπους: Την πρόταση του Τόνι Μπλερ για μια νέα Σοσιαλδημοκρατική
Διεθνή, που θα αναλάβει να επιφέρει τις αλλαγές, «στις οποίες η παλιά Αριστερά
αντιστάθηκε και που η νέα Δεξιά δεν θέλησε να αντιμετωπίσει». Και την
πρωτοβουλία του Μάσιμο Ντ’ Αλέμα για ένα νέο κόμμα, που θα τοποθετείται στα
αριστερά της Ελιάς και στις επόμενες εκλογές θα μπορέσει να διεκδικήσει με το
όνομά του, τη φυσιογνωμία του, το σύμβολό του και τον ηγέτη του την ψήφο των Ιταλών.

Ποιο όνομα; Το πιθανότερο είναι ότι ο σχηματισμός που θα προκύψει από το
συνέδριο («Γενικά Επιτελεία» το αποκαλούν εδώ) που αρχίζει σήμερα στη
Φλωρεντία θα ονομάζεται Δημοκράτες της Αριστεράς.

Ποια φυσιογνωμία; Εκείνη που προέκυψε από το πρόσφατο άρθρο του Ντ’ Αλέμα στην
«Ουνιτά», όπου ο γραμματέας του Δημοκρατικού Κόμματος της Αριστεράς αποκήρυξε
τον κομμουνισμό και την κληρονομιά του Ιταλικού Κομμουνιστικού Κόμματος. Ποιο
σύμβολο; Αναζητείται ακόμη, αλλά οπωσδήποτε δεν θα έχει καμιά σχέση με σφυριά
και δρεπάνια και θα απεικονίζει το τριαντάφυλλο. Και ποιον ηγέτη; Πάντως όχι
τον Ντ’ Αλέμα ­ προς το παρόν τουλάχιστον ­ για να αποφευχθούν επικίνδυνοι
ανταγωνισμοί με άλλους ηγέτες της Αριστεράς. Το πιθανότερο είναι ότι θα
προκριθεί η λύση της συλλογικής γραμματείας, μέχρι το οριστικό συνέδριο που θα
πραγματοποιηθεί την άνοιξη του 1999.

Ο «ΤΡΙΤΟΣ ΔΡΟΜΟΣ»

Αυτά είναι τα σχετικά εύκολα ερωτήματα. Το πιο δύσκολο και το πιο ουσιαστικό
είναι: τι θα κάνει αυτό το νέο κόμμα; Τι μπορεί να κάνει από μόνο του ένα
αριστερό κόμμα στη σημερινή παγκοσμιοποιημένη οικονομία; Δεν είναι πιο
ρεαλιστική η πρόταση του Βρετανού πρωθυπουργού για μια Διεθνή της
Σοσιαλδημοκρατίας, έστω και μετά τη διορθωτική ανακοίνωση του γραφείου Τύπου
της Ντάουνινγκ Στριτ, ότι ο οργανισμός αυτός δεν θα λειτουργεί ανταγωνιστικά
προς τη Σοσιαλιστική Διεθνή;

Το συνέδριο που αρχίζει σήμερα ­ και στο οποίο θα λάβουν μέρος, μεταξύ άλλων,
ο πρωθυπουργός Ρομάνο Πρόντι, ο Ακίλε Οκέτο, ο Ζακ Ντελόρ και ο πρόεδρος της
Σοσιαλιστικής Διεθνούς Πιερ Μορουά ­ θα αποπειραθεί να δώσει πειστικές
απαντήσεις. Θα ακουστούν πολλά για τον «τρίτο δρόμο», έναν όρο που
πρωτοχρησιμοποίησε ο Ενρίκο Μπερλινγκουέρ και σήμερα έφτασε να τον υιοθετεί ώς
και ο «Εκόνομιστ»! Θα αναπτυχθεί ένας προβληματισμός γύρω από τον ρόλο που
πρέπει να έχει το κράτος στις κοινωνίες του 21ου αιώνα. Θα διατυπωθούν
διιστάμενες απόψεις για την οικοδόμηση της Ευρώπης.

Το πιο ατράνταχτο επιχείρημα των οπαδών του «Πράγματος 2» θα έχει όμως τη
μορφή ερώτησης: μια χώρα χωρίς μια αληθινή Δεξιά μπορεί να ζήσει χωρίς να
διαθέτει και μια αληθινή Αριστερά;

Η ΕΙΚΟΝΑ που είχε στο μυαλό του ο Μάσιμο Ντ’ Αλέμα για το νέο, ενιαίο κόμμα
της Αριστεράς ήταν ενός σχηματισμού ευρέος, πλουραλιστικού και
πολυσυλλεκτικού. Η πραγματικότητα αποδεικνύεται διαφορετική. Η πρώτη
ψυχρολουσία ήλθε από τους σοσιαλιστές. «Primum vivere» (πρώτα απ’ όλα να
ζήσουμε) αναφώνησε την περασμένη εβδομάδα ο Ούγκο Ιντίνι ­ επαναλαμβάνοντας το
σύνθημα που είχε χρησιμοποιήσει τη δεκαετία του ’70 ο Μπετίνο Κράξι για να
απομακρύνει το κόμμα του από την ηγεμονία των Κομμουνιστών ­ εξαγγέλλοντας την
ίδρυση ενός νέου (!) σοσιαλδημοκρατικού κόμματος. Έπειτα ήλθε το «ναι μεν,
αλλά» του πρώην πρωθυπουργού Τζουλιάνο Αμάτο. Οι Πράσινοι είχαν ήδη αρνηθεί τη
συμμετοχή τους και η Κομμουνιστική Επανίδρυση επιμένει στην ύπαρξη δύο
εναλλακτικών Αριστερών. Τι μένει; Το Δημοκρατικό Κόμμα της Αριστεράς, αν και
χωρίς μεγάλο ενθουσιασμό. Ένα κομμάτι των Σοσιαλιστών. Οι χριστιανοί της
Αριστεράς. Οι Εργατικοί. Οι Ενωτικοί Κομμουνιστές. Α ναι, και ο Αλμπέρτο
Φραντσεσκίνι, ο άνθρωπος που μαζί με τον Ρενάτο Κούρτσιο ίδρυσε τις Ερυθρές
Ταξιαρχίες και έλαβε μέρος στην ένοπλη πάλη της δεκαετίας του ’70.

* Με επιστολή του, ο Πρωθυπουργός και Πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ Κώστας Σημίτης
ευχαρίστησε τον Μάσιμο Ντ’ Αλέμα για την πρόσκληση που του απηύθυνε να
μετάσχει στη συνάντηση της Φλωρεντίας. Τον κ. Σημίτηα θα εκπροσωπήσουν ο
σύμβουλός του Νίκος Θέμελης και το μέλος του Τομέα Διεθνών Σχέσεων του ΠΑΣΟΚ
Κώστας Στεφάνου.