ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Συστάσεις προς νοικοκυρές

Μπερνάρ Πιβό: «Από όλους τους τηλεθεατές που περιμένουν υπερβολικά πολλά πράγματα από την τηλεόραση, οι πιο επικίνδυνοι είναι οι διανοούμενοι»

Ένα βιβλίο κατά της θεαματικότητας, της διαφήμισης και της αγοράς. Ένα βιβλίο
όλο οργή, μελαγχολία και ειρωνεία. Ένα βιβλίο-ποταμός από ένα ζωντανό μύθο.

ΑΚΟΥΣΤΕ έναν άνθρωπο που έγραψε ιστορία στη γαλλική τηλεόραση: «Η οικογένεια
του πολιτισμού είναι μια από τις παλιότερες της τηλεόρασης. Όπως και μια από
τις πλέον έγκυρες. Με την πάροδο των δεκαετιών, όμως, ο χώρος που της
αντιστοιχεί συρρικνώθηκε, η εξουσία της φθάρηκε, η επιρροή της εξασθένησε.
Είναι ακόμη υγιής, έχει διατηρήσει τη γοητεία της, εξακολουθεί να μαγεύει.
Έχει εξοριστεί όμως στο τέλος της πομπής, δεν βγαίνει πια παρά τη νύχτα, όταν
δεν ζει κλεισμένη στον εαυτό της, σε μια λαμπρή απομόνωση».

Διαβάστε την ετυμηγορία ενός κολοσσού της βιβλιοκριτικής: «Η τηλεόραση δεν
είναι τόσο έξυπνη και φιλόδοξη όσο περιμέναμε. Η εμφάνιση των εμπορικών
καναλιών και η ιδιωτικοποίηση του Πρώτου Καναλιού κατάφεραν βαρύ πλήγμα στην
προώθηση, την απεικόνιση και την παρουσίαση της κλασικής κουλτούρας. Αντί να
διαμορφώσουμε τα γούστα του κοινού, υπηρετήσαμε τις επιθυμίες του. Το
κολακεύσαμε με εύκολες λύσεις, αντί να το ταρακουνάμε κάθε τόσο με το
ασυνήθιστο και το ριψοκίνδυνο. Χάριν της θεαματικότητας και της διαφήμισης,
αφαιρέσαμε από τις “ώρες της αιχμής” κάθε στοιχείο τόλμης».

Παρακολουθήστε τη σκέψη ενός οργισμένου ανθρώπου: «Το ιδιωτικό κανάλι δεν τα
έχει καλά με τον πολιτισμό. Χαρακτηρίζεται από εγωισμό, ωμότητα, βουλιμία.
Είναι ένας διανοούμενος, αλλά της οικογένειας της μπουλντόζας».

Απολαύστε τον Μπερνάρ Πιβό: «Να το πούμε χωρίς υπεκφυγές: η πολιτική εξουσία,
είτε της Δεξιάς είτε της Αριστεράς, αποδείχθηκε στο θέμα της τηλεόρασης
αυθάδης, στενοκέφαλη, ανεύθυνη, υποκριτική και ηλίθια ­ με μια λέξη, αξιοθρήνητη…».

Τι παρατηρεί ο Πιβό; Ότι η σημερινή του εκπομπή «Bouillon de culture»
(Κουλτουρόσουπα) αρχίζει την ώρα που τελείωνε η προηγούμενη, η γνωστή
«Αποστροφές». Γιατί έγινε αυτή η χρονική μετατόπιση; Επειδή οι διαφημιστές
έκριναν ότι την «περίοδο της αιχμής» δεν έπρεπε να μεταδίδονται τόσο «βαριές»
εκπομπές. Και πώς ορίζεται αυτή η περίοδος; Μα ανάμεσα στην ώρα που επιστρέφει
στο σπίτι της η νοικοκυρά κάτω των 50 ετών και την ώρα που πέφτει για ύπνο. Σ’
αυτή τη νοικοκυρά, σύμβολο μιας τηλεόρασης που παρακολουθεί πανικόβλητη τις
μετρήσεις της θεαματικότητας και τα «μερίδια της αγοράς» και καθορίζει
αναλόγως το πρόγραμμά της, απευθύνεται ο Πιβό με το τελευταίο του βιβλίο.
Χαρακτηριστικός ο τίτλος του: «Επίπληξη στη νοικοκυρά κάτω των 50 ετών» (εκδ. Plon).

Το βιβλίο κυλάει ευχάριστα, αν και τα ερωτήματα που θέτει είναι βασανιστικά,
γράφει η «Φιγκαρό» που δημοσίευσε κατ’ αποκλειστικότητα αποσπάσματά του.
Πρέπει η τηλεόραση να προσφέρει στις νοικοκυρές αυτό που ζητούν ­ ή αυτό που
νομίζει ότι ζητούν ­ ή να προσπαθεί να εξυψώνει με τα προγράμματά της το
πολιτιστικό τους επίπεδο; Ο Πιβό δεν έχει απάντηση. Έχει όμως μια απλή
συμβουλή να δώσει στις νοικοκυρές: να διαβάζουν βιβλία.