ΑΥΤΟΙ

… σχετικό με το 35ωρο είναι ότι κάθε τυχόν νέα θέση εργασίας ­ αν πρόκειται
βέβαια για θέση σοβαρή ­ απαιτεί συχνά πρόσθετη επένδυση από την επιχείρηση. Ο
καινούργιος χρειάζεται πιθανότατα το γραφείο του ή τον πάγκο, ένα ορισμένο
χώρο και κάποια εργαλεία αν όχι σύνθετες μηχανές για να μπορέσει να εργαστεί.
Η παρουσία του, επίσης, αυξάνει τη δουλειά και σε άλλα τμήματα της επιχείρησης
όπως είναι το λογιστήριο, οι συντηρητές, το προσωπικό ασφαλείας και όλοι όσοι
τυχόν θ’ ασχοληθούν μαζί του. Την ομαδική πρόσληψη ακολουθούν συχνά μερικές
συμπληρωματικές. Αν υποτεθεί ωστόσο ότι ο καινούργιος θα τα ξεπληρώσει όλα
αυτά (και τον μισθό του) ανεβάζοντας λίγο έστω την παραγωγικότητα, ανακύπτει
αμέσως ένα δεύτερο πρόβλημα: η απορροφητικότητα της αγοράς. Άραγε διψούσε
πράγματι η αγορά για περισσότερες βίδες ή για περισσότερα έπιπλα από το
φιλοπρόοδο αυτό εργοστάσιο; Ή μήπως κάλυπτε ήδη τις ανάγκες της και αγόραζε
ό,τι ήταν δυνατόν ν’ αγοράσει ­ στις καλύτερες δυνατές τιμές και ποιότητες ­
οπότε η επί πλέον παραγωγή του συγκεκριμένου εργοστασίου θα του γίνει στο
τέλος παθητικό;

… πάντως και αισιόδοξα μηνύματα. Η μόνη ζώνη της Ευρώπης όπου το πείραμα του
μειωμένου ωραρίου εφαρμόζεται ήδη σε ευρεία κλίμακα είναι η επαρχία του
Τρεβίζο στην Ιταλία. Εδώ και μερικά χρόνια, χωρίς τυμπανοκρουσίες, και με
τοπικές συμφωνίες συνδικάτων – εργοδοτών, οι ώρες έχουν μειωθεί ­ με καθιέρωση
όμως, μοιραία, και της «ελαστικότητας». Άλλαξαν δηλαδή και οι βάρδιες, και
μερικοί βρέθηκαν ­ περιοδικά ­ να δουλεύουν ακόμη και τα Σάββατα ή τις νύχτες.
Όμως έτσι, η εταιρία Όσραμ κατάφερε τελικά ν’ αυξήσει ­ με εβδομάδα 36 ωρών ­
το προσωπικό της κατά 10%. Η Ίρκα-Τσόππας ακόμη περισσότερο, 20%. Ήταν ένας
θρίαμβος της νέας ιδέας. Αλλά όχι ευρείας έκτασης. Μπένεττον, Ζανούσσι, Ντε
Λόνγκι, 3Β και άλλες γνωστές φίρμες του Τρεβίζο ελάχιστα άλλαξαν ως προς το
εργατικό δυναμικό τους. Η Μόντι δεν προσέλαβε ούτε ένα άνεργο.

… κατά τους εργαζόμενους του Τρεβίζο: «Δεν ξέρεις πλέον ποιος δουλεύει πότε.
Ακόμη και στην ίδια επιχείρηση, τα ίδια άτομα, διαρκώς αλλάζουν ωράριο». Αλλά
ως τώρα όλα είναι προαιρετικά και κατά περίπτωση. Κατά τον πρόεδρο των τοπικών
επιχειρηματιών Νικόλα Τονιάνα, «με υποχρεωτικό το 35ωρο δεν έχεις παρά τρεις
λύσεις: ή αυξάνεις τους εκτάκτους ή μειώνεις την παραγωγή ή τα μαζεύεις και
πας σε άλλη χώρα». Οι συζητήσεις για το ίδιο θέμα συνεχίζονται και στη Γαλλία,
όπου πληθαίνουν τα ερωτήματα. Όλες σχεδόν οι μελέτες συμφωνούν σε ένα σημείο:
Αν με τη μείωση ωραρίου οι εργαζόμενοι προσβλέπουν στη δημιουργία νέων θέσεων,
θα πρέπει να δεχτούν και μείωση μισθού. Τόσο απλά….

… Ζαν-Πωλ Φιτουσσί (κάθε άλλο παρά δεξιός) φαίνεται να συμφωνεί: Το μειωμένο
ωράριο, δήλωσε, μπορεί να λειτουργήσει θετικά «μόνο εφ’ όσον δεν οδηγεί σε
αύξηση του κόστους της εργασίας και του κεφαλαίου. Αυτό σημαίνει συντονισμένα
μέτρα απ’ όλες τις πλευρές: Οι εργοδότες πρέπει να αναδιοργανώσουν τις
επιχειρήσεις τους και οι εργαζόμενοι να δεχτούν μείωση αποδοχών. Φυσικά, όλοι
θέλουν να αυξηθεί η απασχόληση. Αλλά για την ώρα, αυτό απαιτεί θυσίες». Θα
δεχτούν όμως τέτοιο πράγμα τα συνδικάτα στη Γαλλία ή στην Ιταλία; Οι
κυβερνήσεις, στο μεταξύ, προσεύχονται να μειωθεί έστω ένα πόντο η ανεργία.
Κάτι που θα μπορούσε ­ ίσως ­ να γίνει ευκολώτερα με μια πιο αναπτυξιακή πολιτική.