Θεσμοθετημένη η αξιολόγηση στις χώρες της Ευρώπης

ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΗ, θεσμοθετημένη και συνεχής είναι η αξιολόγηση των καθηγητών στις
ευρωπαϊκές χώρες, πρακτική που, όχι μόνο δεν προκαλεί αντιδράσεις, όπως στην
Ελλάδα, αλλά χαίρει της εμπιστοσύνης και της πλήρους αποδοχής των διδασκόντων.
Οι εδώ δάσκαλοι και καθηγητές, πάντως, χαρακτηρίζουν «προσωποπαγείς,
αδιαφανείς και αφερέγγυους» τους μηχανισμούς αξιολόγησης που προτείνει το
υπουργείο Παιδείας, δηλώνοντας πως «θα δημιουργήσουν νέα προβλήματα στο ήδη
πολύπαθο εκπαιδευτικό μας σύστημα».

Οι διαδικασίες που αναφέρονται στο σχέδιο υπουργικής απόφασης για την
αξιολόγηση του εκπαιδευτικού έργου και των εκπαιδευτικών, δεν διαφέρουν και
πολύ από εκείνες που ακολουθούνται στα σχολεία της Μ. Βρετανίας. Ο τρόπος
αξιολόγησης καθηγητών και σχολείων, που προτείνει το υπουργείο Παιδείας,
είναι, κατά το… ήμισυ, όμοιος με εκείνον που εφαρμόζει η βρετανική κυβέρνηση.

Κάθε ένα ή δύο χρόνια, τα σχολεία της Μ. Βρετανίας υποβάλλουν μια έκθεση
αυτοαξιολόγησης στο αρμόδιο τοπικό Γραφείο Εκπαίδευσης. Την έκθεση, στην οποία
αναφέρονται λεπτομερώς οι δραστηριότητες και τα τυχόν προβλήματα που
αντιμετωπίζει το σχολείο, οι καθηγητές ή οι μαθητές, συντάσσει μια επιτροπή, η
οποία συνήθως αποτελείται από τον διευθυντή και ορισμένους καθηγητές. Αρμόδιο
για την όλη διαδικασία δεν είναι τόσο το βρετανικό υπουργείο Παιδείας, αλλά η
Υπηρεσία Προδιαγραφών της Εκπαίδευσης (Office for Standards in Education ­ OFSTED).

Η υπηρεσία αυτή προχωρά ένα βήμα πιο πέρα, ένα βήμα το οποίο δεν
περιλαμβάνεται στην εδώ υπουργική πρόταση. «Μέλη του OFSTED, εκπαιδευτικοί,
υπεύθυνοι τοπικών Γραφείων Εκπαίδευσης αλλά και πολιτικά πρόσωπα,
επισκέπτονται κάθε τέσσερα χρόνια τα σχολεία και μένουν εκεί για μια εβδομάδα,
παρακολουθώντας ανελλιπώς τα μαθήματα και τις όποιες δραστηριότητες», λέει στα
«ΝΕΑ» ο κ. Ντέιβιντ Σμιθ, επίτροπος Εκπαίδευσης στο City του Λονδίνου. «Στην
πολυσέλιδη αναφορά τους σημειώνονται τα πάντα. Το πώς διδάσκεται το κάθε
μάθημα, τις ιδιαιτερότητες του κάθε καθηγητή, το επίπεδο των μαθητών, ακόμη
και η διαχείριση των οικονομικών του κάθε σχολείου».

Ο κάθε ενδιαφερόμενος μπορεί εύκολα να βρει την έκθεση αυτή (υπάρχει μια για
κάθε σχολείο της Μ. Βρετανίας), είτε στις δημόσιες βιβλιοθήκες, είτε μέσω
Internet (http: //www. open. gov.uk).

Διαβάζοντάς τη, θα βρει κανείς λεπτομέρειες, ικανές να του δώσουν την εικόνα
της καθημερινής ζωής στο σχολείο. «Κατά τη διάρκεια της επιθεώρησης καθηγήτρια
μουσικής ήταν μια νεαρή και άπειρη συνάδελφος, η οποία αντικαθιστούσε
προσωρινά τον υπεύθυνο για το μάθημα καθηγητή», αναφέρεται χαρακτηριστικά στην
αναφορά για το Γυμνάσιο του Ηastingsbuρy, που βρίσκεται στο κέντρο του
Λονδίνου. Η επιθεώρηση έγινε στο διάστημα από 21 έως 25 Απριλίου του 1997 και
η ομάδα του OFSTED ολοκλήρωσε την έκθεσή της στις 6 Ιουνίου του ίδιου χρόνου.
«Η ποιότητα διδασκαλίας είναι πολύ χαμηλή σε ορισμένες τάξεις. Αντίθετα, σε
ορισμένα μαθήματα επιλογής, η διδασκαλία είναι άψογη. Θετικό στοιχείο είναι η
ικανότητα της καθηγήτριας να χειρίζεται τον αρνητισμό των μικρότερων παιδιών
και να ενθαρρύνει τη συμμετοχή τους».

Ειδικευμένοι επιθεωρητές συντάσσουν ανάλογες εκθέσεις με αυτές που κρίνουν τις
επιδόσεις των σχολείων, των μαθητών και των καθηγητών τους στη Μ. Βρετανία,
και σε χώρες όπως η Ισπανία, η Πορτογαλία, η Γαλλία και η Γερμανία. Στη
Γαλλία, μάλιστα, την επιθεώρηση αναλαμβάνουν γενικοί επιθεωρητές εθνικής
παιδείας και γενικοί επιθεωρητές διοίκησης. Οι επιθεωρητές αυτοί έχουν
σημαντικό λόγο τόσο στην επιμόρφωση όσο και στην πρόσληψη των καθηγητών
(συμμετέχουν στην εξεταστική επιτροπή του διαγωνισμού, βάσει του οποίου
επιλέγονται οι καθηγητές). Στην αξιολόγησή τους δίνουν ιδιαίτερο βάρος στις
διδακτικές μεθόδους, τις τεχνικές διδασκαλίας και τα σχολικά αποτελέσματα, το
επίπεδο των μαθητών και την επίδοσή τους στις εξετάσεις.