«Αρκεί που είμαστε εδώ…»

Ο Βαγγέλης σπουδάζει αρτοποιία – ζαχαροπλαστική. Ο Νίκος εργάζεται. Η
Αριέτη παντρεύτηκε, έχει και παιδί. Κι ο Γιώργος ζει μόνος του δουλεύοντας στη
δική του επιχείρηση. Τα παιδιά αυτά, που όταν ήρθαν από το Ζαΐρ παρέμειναν
τέσσερις ημέρες «στα αζήτητα» του αεροδρομίου, έφτιαξαν μια καινούργια ζωή,
ίσως όχι όπως ακριβώς την ονειρεύτηκαν αλλά, τουλάχιστον, χωρίς τους εφιάλτες
του εμφυλίου που αιματοκύλησε τη χώρα τους.

Τέσσερις ημέρες είχαν παραμείνει στο αεροδρόμιο τα παιδιά από το Ζαΐρ το φθινόπωρο του ’91, αφού κανείς δεν είχε ενδιαφερθεί γι’ αυτά

ΣΤΗΝ καινούργια τους ζωή δεν έχει πια θέση ο δημοσιογραφικός φακός. Ούτε και
θέλουν πολύ τη δημοσιότητα. «Χρησιμοποιήστε τις παλιές μας φωτογραφίες», μας
είπαν ευγενικά. Στον καινούργιο τους κόσμο τίποτε δεν ήταν ούτε είναι εύκολο.
Όμως «είμαστε εδώ στη χώρα μας, είμαστε στην πατρίδα μας κι αυτό μόνο αρκεί»,
ξεκαθαρίζει με απλό τρόπο ο Νίκος.

Για να φτάσουν στην Ελλάδα χρειάστηκε να παρέμβει δίνοντάς τους τα απαραίτητα
χαρτιά ο Έλληνας πρόξενος στο Ναϊρόμπι. Παιδιά Ελλήνων ναυτικών με μητέρα από
το Ζαΐρ. Η χώρα απ’ όπου ξεκίνησαν δεν είχε να τους προσφέρει παρά μόνον
πόλεμο, προσφυγιά, αβεβαιότητα και τρόμο. Η πατρίδα των πατέρα τους όμως ­ «η
πατρίδα μας» ­ μοιάζει με όαση κι εκεί αποφασίζουν να τα στείλουν οι μητέρες
τους για να φτιάξουν από την αρχή τη ζωή τους. Κρεμασμένα στην ελπίδα, με
πίστη και σιγουριά πως θα τα καταφέρουν, έρχονται στην Αθήνα τον Οκτώβριο του
’91. Και όταν όλοι οι άλλοι συνεπιβάτες τους χάνονται ανάμεσα σ’ αγκαλιές και
φιλιά, το δικό τους καλωσόρισμα είναι η άδεια αίθουσα αναμονής, τα άβολα για
ύπνο καθίσματα και το φαγητό που τους δίνει το προσωπικό του αεροδρομίου.
Τέσσερις ημέρες. Έως ότου, με τη δημοσιότητα που πήρε η περιπέτειά τους,
άνοιξαν οι πόρτες των ιδρυμάτων για μια προσωρινή έστω στέγη. Έξι χρόνια
πέρασαν από τότε.

Ο ΒΑΓΓΕΛΗΣ

Ο μικρότερος, ο Βαγγέλης, ήταν ένδεκα χρόνων. Σήμερα κλείνει τα δεκαεφτά.
«Πηγαίνω στο ΚΕΤΕΚ στα Πατήσια και μαθαίνω αρτοποιός και ζαχαροπλάστης» λέει
με τα καλά ­ πλέον ­ ελληνικά του. «Μένω ακόμα στο Ίδρυμα Χατζηκώστα κι έχω
πολλούς φίλους». Είναι ο Κώστας, ο Χρήστος, ο Ηλίας, η Αγγελική, ο Γιώργος, ο
Άλκης. Η μέρα του είναι γεμάτη. Ξυπνάει στις 6.30 το πρωί και χρησιμοποιώντας
«τη δύσκολη συγκοινωνία» πηγαίνει από το Μαρούσι στα Πατήσια. «Έχω μάθει να
φτιάχνω ψωμί. Γλυκά δεν ξεκινήσαμε ακόμη, μόνο κουλουράκια» λέει χαμογελώντας.
Το αγαπημένο του είναι το σικάλεως και το χειρότερό του «επειδή είναι
δύσκολο», το πολυτελείας. Ελπίζει να βρει εύκολα δουλειά και ορισμένες ημέρες
της εβδομάδας φιλοξενείται στο σπίτι μιας οικογένειας «για είναι πιο κοντά στο
φροντιστήριο γαλλικών».

Ο ΝΙΚΟΣ

Ο αδελφός του ο Νίκος μέχρι πρόσφατα έμενε επίσης στο «Χατζηκώστα», αλλά τώρα
ψάχνει να βρει το δικό του σπίτι. Θα ήθελε πολύ να βρει δουλειά στην
ειδικότητά του, αλλά γνωρίζει πως η ανεργία είναι μεγάλη στην Ελλάδα. «Είμαι
μηχανικός αυτοκινήτων, αλλά επειδή φύγαμε μ’ αυτόν τον τρόπο από το Ζαΐρ, δεν
έφερα μαζί όλα τα χαρτιά μου. Προς το παρόν δουλεύω σε μια εταιρεία ως
συνοδηγός. Με πληρώνουν πέντε χιλιάρικα τη μέρα, όμως υπάρχουν πολλοί άνθρωποι
που μας βοηθούν από το Ίδρυμα κι έτσι δεν παραπονιέμαι. Είμαι στην πατρίδα μου
κι αγωνίζομαι για κάτι καλύτερο. Δεν είμαι αχάριστος».

Η μητέρα τους τούς έχει στείλει γράμματα. Όμως, παρά τις προσπάθειες που
έκαναν, δεν κατάφεραν να γίνουν δεκτοί στην οικογένεια του πατέρα τους.
«Αφήστε το αυτό, θα το συζητήσουμε μια άλλη φορά». Κλείνει εκεί το θέμα ο
Νίκος, που είναι πια 29 χρόνων.

Η ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ

Το πρόβλημα αναζήτησης των πατέρων ή έστω κάποιων μελών της οικογένειάς τους
είναι μια πληγή αρκετά νωπή για να την αγγίξει κανείς. Κι ο Νίκος, που μιλάει
με πάθος «για την πατρίδα του», που υπηρέτησε 15 μήνες θητεία «για τη χώρα
του» και δεν δέχεται καν την ερώτηση αν σκέφτεται να γυρίσει πίσω, αφού το
«πίσω» δεν υπάρχει στη δική του λογική, δεν κρύβει την απογοήτευση και την
οργή του για την αντιμετώπιση από τους Έλληνες συγγενείς. Μόνο σε μια
περίπτωση, αυτή της Αριέτης, ήταν διαφορετικά τα πράγματα.

Η Αριέτη. Έξι χρόνια μετά έχει δημιουργήσει τη δική της οικογένεια στην Ελλάδα

ΤΑ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙΑ πηγαίνουν διακοπές «στο χωριό» ­ του οποίου την ταυτότητα
αρνούνται να αποκαλύψουν ­ και τα Σαββατοκύριακα βόλτες στην Αττική. Οι
καθημερινές περνούν ήσυχα, με τις φροντίδες του μωρού και, όταν το επιτρέπει ο
χρόνος, επισκέψεις σε σπίτια φίλων.

Έκαναν τον γάμο τους «φυσικά, σε εκκλησία, με παπά και με κουμπάρο», αφού
«είμαστε Έλληνες ορθόδοξοι», αλλά ακόμα δεν έχουν αποφασίσει τι όνομα θα
δώσουν στον έξι μηνών γιο τους «κι ας ξέρουν το ελληνικό έθιμο». Ο εφιάλτης
και η αβεβαιότητα εκείνου του Οκτώβρη έχει δώσει τη θέση του σε μια ήρεμη ζωή
και η Αριέτη έχει αφήσει πίσω της τις ημέρες που οι κοινωνικοί λειτουργοί του
υπουργείου αναζητούσαν μια θέση για να φιλοξενηθεί προσωρινά. Σήμερα ζει στο
δικό της σπίτι και έχει παντρευτεί έναν, επίσης Έλληνα, από το Ζαΐρ.

«Έμεινα στο ίδρυμα Άγιος Αλέξανδρος περίπου έξι μήνες και μετά έφυγα από εκεί.
Στην αρχή, όλα ήταν πολύ δύσκολα. Για να πω την αλήθεια, και μετά ήταν
δύσκολα, αφού μπορεί να ήρθαμε στη χώρα μας, αλλά ούτε ελληνικά μπορούσαμε να
μιλήσουμε τέλεια ούτε είχαμε πού να μείνουμε. Ευτυχώς, μετά ήρθε στην Ελλάδα
και ο άντρας μου».

Με τον Παντελή γνωρίζονταν από το Ζαΐρ. Κι αυτός παιδί Έλληνα ναυτικού και
Ζαϊρινής μητέρας. Εδώ και τρία χρόνια έχει καταταγεί στον ελληνικό στρατό, ως
οπλίτης πενταετούς υποχρέωσης. «Όχι απλός, είμαι καταδρομέας», λέει, χωρίς
καμιά διάθεση να κρύψει τον τόνο της περηφάνιας από τη φωνή του. Ο δικός του
πατέρας δεν ζει πια, όμως η οικογένειά του τον δέχτηκε με αγάπη. Σε δυο χρόνια
που θα τελειώσει, ονειρεύεται να στήσει μια δική του δουλειά. Ίσως ένα
αφρικανικό εστιατόριο. «Τι λέτε, θα πιάσει;», ρωτάει χαμογελώντας.