ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ Το δίλημμα με τις ΔΕΚΟ

Στις αρχές της δεκαετίας του ’80, το δημόσιο χρέος της χώρας, που μέχρι τότε
εκινείτο σε χαμηλά επίπεδα, άρχισε να αυξάνει με άλματα και από τότε εισήλθε η
ελληνική οικονομία στον φαύλο κύκλο της υπερχρέωσης, αφού οι υψηλές δαπάνες
εξυπηρέτησης των κρατικών δανείων δημιουργούσαν πρόσθετα ελλείμματα στον
προϋπολογισμό.

Αν γίνει μια ακτινογραφία του δημοσίου χρέους της εποχής, θα διαπιστωθεί ότι η
τυχαία άνοδός του οφείλεται λιγότερο στις λεγόμενες παροχές προς
συνταξιούχους, αγρότες κ.λπ. ή στις προσλήψεις και περισσότερο στην λαθεμένη
επιλογή να διατηρηθούν σε λειτουργία προβληματικές επιχειρήσεις.

Στο όνομα της διατήρησης 4.000-5.000 θέσεων εργασίας σε μεγάλες προβληματικές
επιχειρήσεις που πέρασαν στον έλεγχο του κράτους, καθώς και στην παροχή
κρατικών εγγυήσεων σε άλλες θνησιγενείς επιχειρήσεις για θαλασσοδάνεια,
χρεώθηκε με πάνω από 2 τρις. δρχ. η ελληνική οικονομία, τα οποία με την ατυχία
και των υψηλών επιτοκίων, έφθασαν σήμερα στα 7-8 τρις. δρχ. Φυσικά, παρά την
ακατάσχετη αυτή αιμορραγία, ούτε οι θέσεις εργασίας διεσώθησαν και δεν
απεφεύχθη συνεπώς η κοινωνική έκρηξη της ανεργίας, ούτε οι επιχειρήσεις
επιβίωσαν και μας απέμεινε μόνο το δυσθεώρητο χρέος, αφού στο μεταξύ δύο
φορές, το 1983 και το 1985, χρειάσθηκε να υποτιμηθεί η δραχμή και να ληφθούν
έκτακτα μέτρα, για να αποτραπεί το ναυάγιο της ελληνικής οικονομίας.

Θα επαναληφθούν τώρα, δεκαπέντε χρόνια αργότερα, τα ίδια τραγικά λάθη με
αφορμή αυτή τη φορά τις ζημιογόνες ΔΚΕΟ; Αυτό είναι το κρίσιμο δίλημμα της
οικονομικής πολιτικής πλέον, καθώς οι αρμόδιοι των οικονομικών επιτελείων
διαπιστώνουν ότι όσα με αίμα κυριολεκτικά κερδίζονται στον κρατικό
προϋπολογισμό, με τον περιορισμό των δαπανών και την περιστολή της σπατάλης,
ακυρώνονται στο πολλαπλάσιο από τα διογκούμενα ελλείμματα των ζημιογόνων ΔΕΚΟ,
των συνεταιρισμών και γενικότερα από ανοίγματα στον χώρο του ευρύτερου
δημόσιου τομέα.

Όπως διαπιστώθηκε, μόνο τα λίγα τελευταία χρόνια, στις ΔΕΚΟ των αστικών
συγκοινωνιών, στην Ολυμπιακή Αεροπορία, τον ΟΣΕ και τις πολεμικές βιομηχανίες
έχουν συσσωρευθεί χρέη που αύξησαν το δημόσιο χρέος της χώρας κατά 2,5 τρις.
δρχ. και πλέον. Από πού προκύπτουν τα χρέη αυτά; Βεβαίως, η τιμολογιακή
πολιτική έχει την ευθύνη τους, αφού η κυβέρνηση ­ καλώς κατά τη γνώμη μας ­
κρατεί όλα αυτά τα χρόνια για λόγους κοινωνικής πολιτικής χαμηλά τις τιμές των
εισιτηρίων, με αποτέλεσμα να καλύπτεται από το αντίτιμό τους κάτι λιγότερο από
το μισό του λειτουργικού κόστους της επιχείρησης

Όμως, γιατί είναι τόσο υψηλό αυτό το λειτουργικό κόστος. Τι φταίει;

Μόνον ο πεπαλαιωμένος εξοπλισμός τους; Προφανώς όχι! Παρ’ ότι οι αμοιβές των
εργαζομένων στις συγκοινωνίες δεν είναι ιδιαίτερα υψηλές, παρ’ ότι γίνεται
λόγος για ελλείψεις προσωπικού σε ορισμένες κρίσιμες ειδικότητες (π.χ.
οδηγοί). Εν τούτοις είναι γεγονός αναμφισβήτητο ότι το μοντέλο λειτουργίας
τους είναι εκείνο που είναι αναχρονιστικό, δεν ανταποκρίνεται στις νέες
απαιτήσεις οργάνωσης των επιχειρήσεων και αυτό ευθύνεται αποκλειστικά για τα
δημιουργούμενα κατ’ έτος ελλείμματα, τα οποία πληρώνουν τελικά οι φορολογούμενοι.

Πώς δημιουργήθηκε αυτό το ανορθολογικό μοντέλο λειτουργίας; Δεν θα ήμασταν
μακριά από την αλήθεια αν γράφαμε ότι πρόκειται για ένα τερατώδες μοντέλο που
το γέννησαν οι περίφημες πελατειακές σχέσεις, αφού όλες οι κατά καιρούς
κυβερνήσεις αντιμετώπισαν τις ΔΕΚΟ σαν κομματικά τους φέουδα και τις έχτισαν
όχι για να προσφέρουν τις άριστες δυνατές υπηρεσίες στους πολίτες, αλλά για να
προεκτείνουν την πολιτική τους επιρροή. Δεν είναι τυχαίο ότι μέχρι πέρυσι οι
ανεξέλεγκτες προσλήψεις είχαν σταματήσει στην κεντρική διοίκηση, ενώ
συνεχίζονταν αθρόες και προκλητικές στις ΔΕΚΟ και σταμάτησαν μόνο με την
επέκταση του Νόμου Πεπονή.

Αυτό το μοντέλο πελατειακού κράτους δεν χτίσθηκε ασφαλώς εν αγνοία των
συνδικαλιστών. Αντίθετα και αυτοί όχι απλώς συνήργησαν, αλλά σε μία προσπάθεια
να διασφαλίσουν συντεχνιακά συμφέροντα έκλεισαν τα μάτια τους σε πολιτικές που
οδηγούσαν τις επιχειρήσεις, από τις οποίες ζούσαν οι εργαζόμενοι του
συνδικάτου τους, σε οικονομικό αδιέξοδο και χρεοκοπία. Δεν υπάρχουν όμως άλλα
περιθώρια για συνέχιση της ίδιας καταστάσεως. Ή θα αλλάξει το μοντέλο
λειτουργίας αυτών των επιχειρήσεων με περιορισμό προσωπικού και κυρίως
αναδιάταξή του ή θα κλείσουν, γιατί οι φορολογούμενοι δεν είναι δουλοπάροικοι!