Ο νικητής που δεν άλλαξε συνήθειες

Ιούλιος του ’96 στο Μέγαρο Μαξίμου: ο κ. Κ. Σημίτης έχει εκλεγεί πρόεδρος του
ΠΑΣΟΚ ­ ο πρώτος μετά τον Ανδρέα Παπανδρέου ­ πριν από λίγες ημέρες.

ΕΙΝΑΙ, πια, νευρικός, καθώς μέσα του έχει πάρει την απόφαση να οδηγήσει τη
χώρα σε πρόωρες εκλογές το συντομότερο δυνατό.

Στην ησυχία του Μεγάρου Μαξίμου, ο συνομιλητής του είναι ανυποψίαστος για όλα
αυτά: Πρόεδρε, η νίκη σου είναι πολύ μεγάλη. Είσαι τώρα ο κυρίαρχος του
πολιτικού σκηνικού. Πρόσεξε μόνο μη θελήσεις να μεταβληθείς σε ηγεμόνα του.

Τό γέλιο του Πρωθυπουργού αβίαστο. Μα, καλά, τον φαντάζεται κανείς να
επιχειρεί να παραστήσει τον ηγεμόνα; Όχι, δεν του ταιριάζουν κάτι τέτοια ­
είναι θέμα αισθητικής, πάνω απ’ όλα.

Δεκαεπτά μήνες αργότερα, ο κ. Σημίτης ­ νικητής και των εκλογών του ’96,
Πρωθυπουργός και πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, από τους δημοφιλέστερους Πρωθυπουργούς
που είχε ποτέ η χώρα ­ δεν αντέχει την καταψήφιση κάποιων κονδυλίων του
προϋπολογισμού από τρεις βουλευτές του ΠΑΣΟΚ. Μερικές ώρες αργότερα, τους
αποπέμπει από την Κοινοβουλευτική Ομάδα του κυβερνώντος κόμματος ­ «μα, αυτός
ήταν που με δίδαξε να διαφωνώ…», αντιδρά ο ένας, μάλλον κάνοντας επίδειξη
κακού κομματικού χιούμορ.

ΟΙ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΤΟΥ

18 Ιανουαρίου 1996. Ο Κ. Σημίτης, Πρωθυπουργός με τις ψήφους των βουλευτών του ΠΑΣΟΚ, δέχεται θερμό φιλί από τη σύζυγό του Δάφνη

Τα δημοσιεύματα ­ μαζικά και συνεχιζόμενα ­ περί του «ηγεμόνα Σημίτη» είχαν
προηγηθεί και μηδέποτε διαψευσθεί από τον Πρωθυπουργό. Ο Πρωθυπουργός, που δεν
άλλαξε τις συνήθειές του μετά τις τρεις νίκες του το ’96 ­ ακόμα πηγαίνει
συχνά περπατώντας στο Μέγαρο Μαξίμου, ακόμα πίνει τον καφέ του στο «Ντα Κάπο»,
ακόμα έχει τους ίδιους φίλους, ακόμα λατρεύει τους περιπάτους με τη σύζυγό
του, ακόμα καπνίζει περιστασιακά, ακόμα σημειώνει τα πάντα στο περίφημο
μπλοκάκι του ­ αλλάζει σχετικά γρήγορα την αισθητική του, όπως θα μπορούσε να
παρατηρήσει κάποιος κακεντρεχής…

Η αλήθεια είναι ότι η εικόνα του «ηγεμόνα» καλλιεργείται ­ επιμελώς, αλλά όχι
και με αποτελεσματικότητα ­ από έναν στενό κύκλο συνεργατών του Πρωθυπουργού,
που εδρεύουν στο Μέγαρο Μαξίμου. Έχοντας οι ίδιοι πολύ μικρή συμμετοχή στις
πρώτες νίκες του κ. Σημίτη, κάνουν ό,τι ήταν αυτονόητο πως θα έκαναν:
επιχειρούν να καταδείξουν ότι όλα έγιναν χάρη σε μεγαλειώδεις πολιτικές
ικανότητες που διαθέτει, χωρίς συμμάχους, χωρίς συσχετισμούς ­ και άρα και οι
ίδιοι, ως επιλογές του, διαθέτουν το «χάρισμα». Ο κ. Σημίτης μπορεί να μην
έχει αλλάξει ­ αλλά το περιβάλλον του δεν θέλει να το ξέρει.

ΑΛΛΑΞΕ Η ΔΙΑΘΕΣΗ ΤΟΥ

Αν κάτι έχει αλλάξει στον κ. Κ. Σημίτη, είναι σίγουρα η διάθεσή του: Δύο
χρόνια μετά έχει πολύ περισσότερες αιτίες και αφορμές για να εκνευρίζεται ­ η
φιλοσοφική διάθεση του παρελθόντος έχει περιοριστεί, οι πιέσεις είναι
πολλαπλές και οι νίκες πρέπει να συνεχίζονται.

Δεν έχει κατορθώσει να σταθεροποιήσει ένα «μόντους βιβέντι» με τους επωνύμους
του ΠΑΣΟΚ: Ο κ. Α. Τσοχατζόπουλος ακολουθεί μετά το συνέδριο μία τακτική που
θα μπορούσε να συνοψιστεί ως «κριτική στήριξη» του Πρωθυπουργού, αλλά η κίνησή
του δεν οφείλεται σε κάποια πρωτοβουλία του ίδιου του κ. Σημίτη. Ο κ. Γερ.
Αρσένης παραμένει στην κυβέρνηση μόνον και μόνον επειδή ο κ. Σημίτης επέλεξε
να μην τον αποπέμψει μετά την εκδήλωση της διαφωνίας του για τη συμφωνία στο
θέμα των ΝΑΤΟϊκών στρατηγείων.

Ο κ. Σημίτης αμφιταλαντεύεται και σήμερα μεταξύ του μοντέλου του «πρώτου
μεταξύ ίσων» που του επιβάλλει η αισθητική του και του μοντέλου του «ηγεμόνα»
που του επιβάλλουν πότε οι καταστάσεις και πότε οι συνεργάτες του.

Η «κεντροαριστερά» δεν προχωράει, η κυβέρνηση μοιάζει τραυματισμένη, οι
ψηφοφόροι αδημονούν ή δυσαρεστούνται, το κόμμα ­ όπως και ο ίδιος ­ δεν θέλει
να αλλάξει συνήθειες. Όμως, ο κ. Κ. Σημίτης έχει αποκτήσει μία νέα συνήθεια:
Να νικά ­ κι αυτή είναι μια συνήθεια που δύσκολα κόβεται…