ΑΥΤΟΙ

… δεν είχε διανοηθεί ­ στα πιο νεοφιλελεύθερα όνειρά της ­ να εφαρμόσει στην
εκπαίδευση αυτό που ετοιμάζει για φέτος ο Τόνυ Μπλαιρ: εκχώρηση των δημόσιων
σχολείων στην ιδιωτική πρωτοβουλία. Μάνατζερ από τον χώρο της βιομηχανίας και
του κεφαλαίου θα αναλάβουν τα πρώτα σχολεία το φθινόπωρο, και το μέτρο θα
επεκταθεί βαθμιαία σε 500 σχολεία 25 επαρχιών. «Θα προτιμηθούν τα χειρότερα»,
δηλώνει το υπουργείο Παιδείας. Τα πιο αποτυχημένα σε επιδόσεις και σε συνθήκες
λειτουργίας. Τα πιο μισητά σε μαθητές και καθηγητές εξίσου. Οι νέοι διευθυντές
θα εισαγάγουν τους κανόνες της ιδιωτικής επιχείρησης σε ό,τι αφορά τις
επενδύσεις, το κόστος, το προσωπικό. Θα μπορούν ν’ απολύουν καθηγητές και
διοικητικούς αν τους κρίνουν ανίκανους ή περιττούς. Θα μπορούν ακόμη και ν’
αλλάζουν το σχολικό πρόγραμμα βάσει των «αναγκών της εποχής» ­ και, προφανώς,
της αγοράς.

… μαζεύει ήδη προσφορές. Τράπεζες, ασφαλιστικές εταιρείες, βιομηχανίες,
ακόμη και επιχειρήσεις τροφίμων συναγωνίζονται ποια να πρωτοπάρει ένα σχολείο.
Μαζί, και την προβλεπόμενη γερή κρατική επιχορήγηση, για την οποία όμως οι
ίδιες υποχρεούνται να βάλουν άλλα τόσα. Λίγες αποβλέπουν σε κέρδη. Για τις
περισσότερες, είναι θέμα γοήτρου. Η «μεταρρύθμιση» (η κυβέρνηση επιμένει ότι
δεν έχει καμμιά σχέση με «ιδιωτικοποίηση») θα ανταμείψει τους άξιους και τους
φίλεργους: Οι νέοι μάνατζερ θα δώσουν αυξήσεις ή πριμ όπου το κρίνουν σκόπιμο.
Θα ευπρεπίσουν κτίρια και χώρους, θα κομίσουν εξοπλισμό και, ίσως, ιδέες. Θα
χτυπήσουν (ελπίζει ο Μπλαιρ) τη χαλαρότητα, τον χουλιγκανισμό, το ρουσφέτι.
Αλλά τα συνδικάτα των καθηγητών είναι επί ποδός. Η αριστερή πτέρυγα των
Εργατικών κοντεύει να πάθει αποπληξία. Έχουν κυριολεκτικά αλαλιάσει. Βράζουν.
Δεν θα ‘ρθει το φθινόπωρο; Οψόμεθα εις Φιλίππους…

… στο νέο βιβλίο της, τον «Παράδεισο» ­ το πρώτο μετά το Νόμπελ ­ μιλάει για
ρατσισμό, αλλά με τον πιο απροσδόκητο τρόπο: χωρίς να λέει πουθενά ποιο είναι
το χρώμα των γυναικών που περιγράφει. Ξέρουμε μόνο ότι έχουν εγκατασταθεί,
ομάδα αντικομφορμιστική, σ’ ένα πρώην μοναστήρι του Ρούμπυ, χωριού της
Οκλαχόμας του 1876. Το Ρούμπυ είναι τόπος λευκών, αυτές όλες μαύρες πλην μιας.
Η παρουσία τους, τα ήθη τους, ερεθίζουν τους ντόπιους. Πώς ν’ απαλλαγούν απ’
αυτές; Κάποια στιγμή γίνεται η έφοδος. Και το βιβλίο αρχίζει απ’ το τέλος:
«Πρώτη ­ ξεκινά ­ σκότωσαν τη λευκή». Ακολουθεί ένα πελώριο φλας-μπακ. Όπου
μαθαίνουμε τα πάντα για τις ηρωίδες, το παρελθόν τους, τα αισθήματά τους, τις
πιο μύχιες σκέψεις τους ­ εκτός απ’ το ποιες είναι οι μαύρες και ποια η άσπρη.
«Μόνο ένας πολύ οξυδερκής αναγνώστης θα λύσει το αίνιγμα», λέει ένας κριτικός.

… έχουν μαγευτεί. Η 66χρονη Μόρρισον, λένε, βρίσκεται στην πιο δημιουργική
στιγμή της. Μεγάλη κυρία της αμερικάνικης λογοτεχνίας, η συγγραφέας της «Τζαζ»
­ για το Χάρλεμ της δεκαετίας του ’20 ­ είναι πάλι στο στοιχείο της με τον
«Παράδεισο», καθώς αγγίζει τα πιο βαθειά αισθήματα και ταμπού στη χώρα της,
χωρίς πουθενά να φτηναίνει. Τα μήντια συναγωνίζονται ποιο να της πρωτοπάρει
συνέντευξη. Το «Νιούσγουηκ» πρόλαβε το «Τάιμ» στην παρουσίαση του έργου. Αλλά
το «Τάιμ» ετοίμασε αφιέρωμα. Τα κανάλια πολιορκούν τη «θεία Τόνι» για
συνεντεύξεις. Και προμηνύεται μεταφορά του έργου στην οθόνη. Το ερώτημα είναι
πώς θα διασωθεί ­ και οπτικά ­ το «αίνιγμα» που θέτει η συγγραφέας.