ΑΥΤΟΙ

… διανοούμενοι ανακαλύπτουν άλλη μια φορά, μετά τη δεκαετία του ’60, την
πολιτική στράτευση. Η φλόγα βέβαια δεν καίει όπως τότε. Υπάρχει μια ελαφρά
ανορεξία στις διακηρύξεις πίστης που υπογράφουν για το σοσιαλδημοκρατικό κόμμα
του Όσκαρ Λαφονταίν. «Μας κινεί ένα είδος νοσταλγίας και μια αίσθηση
καθήκοντος», είπε ο Γκύντερ Γκρας. Δεν πρόκειται ακριβώς για «πνευματικές
συγγένειες», όπως εκείνη του Πέτερ Χαίρτλινγκ για τον Βίλλυ Μπραντ. Δεν
υπάρχει πάθος, όπως όταν ο Γκόλο Μαν έγραφε τους λόγους του Μπραντ και ο
Χάινριχ Μπελ εκστασιαζόταν με την Οστπολιτίκ.

… διανόηση είχε παγώσει απέναντι στους σοσιαλδημοκράτες ήδη από τα χρόνια
του Χέλμουτ Σμιτ, που χτύπησε αλύπητα την τρομοκρατία. Χρειαζόταν τόση
σκληρότητα για τη ΡΑΦ και τους Μπάαντερ-Μάινχοφ; έλεγαν. Μερικοί
«προοδευτικοί» είχαν στενοχωρηθεί. Αλλά πάλι, 15 χρόνια Κολ είναι πολύ. Και
έτσι, πνεύματα όπως ο σχεδιαστής Κλάους Σταικ και ο τέως διευθυντής της
Ακαδημίας Καλών Τεχνών του Βερολίνου Βάλτερ Γιένς (αρχηγοί της κίνησης), ο
σκηνοθέτης Φόλκερ Σλαίντορφ, ο συγγραφέας Γιόχαν Στράσσερ και, βέβαια, ο Γκρας
άρχισαν τις διακηρύξεις και τα ψηφίσματα και τη συλλογή υπογραφών. Σαφής η
στήριξη προς το SPD. «Φυσικά ­ προσθέτει ο Γκρας ­ στο μέτρο των δυνάμεων που
μας απομένουν…».

… το αλάθητο οι διανοούμενοι. Ο Γκρας (φωτ.) προκάλεσε αντιδράσεις τον
Οκτώβριο με την εκστρατεία του κατά της «αφιλοξενίας» του Κολ για τους
μετανάστες: η Γερμανία έχει το ευρωπαϊκό ρεκόρ στην παροχή ασύλου σε ξένους.
Υπάρχει και μια αίσθηση μοναξιάς σ’ αυτά τα ψηφίσματα της ομάδας Σταικ-Γιένς:
οι διανοούμενοι της πρώην Ανατολικής Γερμανίας απέχουν. Πεισματικά, υπογράφουν
δικά τους χαρτιά (Διακήρυξη της Ερφούρτης) υπέρ «όλων των προοδευτικών
δυνάμεων» (πρώην ΚΚ, Πράσινων κ.λπ.), συχνά με ανοιχτή κριτική κατά των
σοσιαλδημοκρατών. Το πιο οδυνηρό όμως είναι η στάση του ίδιου του SPD.
Αδιάφορα έως εχθρικά είναι πολλά στελέχη του απέναντι στον Γκρας και τους
άλλους. Και ο αχάριστος Γκέρχαρτ Σραίντερ ­ ο πιθανότατος υποψήφιος για την
καγκελλαρία ­ αντί να καλέσει τους συγγραφείς για ένα ευχαριστώ, προτίμησε να
ταξιδέψει στο Σηάτλ και να φωτογραφηθεί με τον Μπιλ Γκέητς….

… του Ζοσπέν πάντως, τώρα πια, όχι μόνο εισάγει μετανάστες αλλά και παράγει.
Το «Νουβέλ Ομπσερβατέρ» δημοσιεύει τις διευθύνσεις εννέα παρισινών γραφείων
«εκπατρισμού» (το ένα είναι κρατικό) που βοηθούν χιλιάδες Γάλλους να
εγκαταλείψουν τη χώρα τους για να δουλέψουν στο εξωτερικό. Η ανεργία συνήθως,
όχι η αναζήτηση της περιπέτειας, είναι αυτή που τους οδηγεί ως το κατώφλι των
γραφείων αυτών. Οι μισοί περίπου φεύγουν για να μην επιστρέψουν ποτέ. Εδώ και
λίγον καιρό, επανακυκλοφορεί και το «Περιοδικό των Εκπατρισμένων», με
πληροφορίες για θέσεις εργασίας στο εξωτερικό. Κατά τους επίσημους αριθμούς,
πάνω από ενάμισυ εκατομμύριο Γάλλοι εργάζονται ήδη σε ξένες χώρες, κυρίως στην
Ευρώπη. «Οι περισσότερες ευκαιρίες είναι στην Αγγλία και στην Ιρλανδία ­
δήλωσε ο Ντανιέλ Σενιγιά, διευθυντής γραφείου μετανάστευσης στην οδό Πιγκάλ. ­
Ζητούνται προπάντων μηχανικοί και τεχνίτες με τουλάχιστον πενταετή πείρα και
εργατοϋπάλληλοι για εστιατόρια και οικοδομές. Ζητάει όμως και η Αμερική κάπου
κάπου προσωπικό για ειδικές εργασίες, λ.χ. γκαρσόνια και μαγείρους για
κρουαζιέρες στην Καραϊβική». Και μερικούς λαντζέρηδες, ίσως, για τη μαγεία των τροπικών.