ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Η ελευθερία είναι ακριβή

Μιας μέρας πολυτέλεια. «Γκαρσόν, χαβιάρι, σαμπάνια και το Μανιφέστο!» (του Βάουρο, από το «Μανιφέστο»)

Την περασμένη Παρασκευή, το «Μανιφέστο» έβαλε ένα δύσκολο στοίχημα. Και το
κέρδισε. Αποδεικνύοντας ότι η ελευθερία είναι, πράγματι, ακριβή.

«ΕΙΜΑΣΤΕ λίγο συγκινημένοι. Θα μπορούσε να είναι η ημέρα της κηδείας μας, κι
αντί γι’ αυτό ήταν σχεδόν ένα βάπτισμα. Ξεπεράσαμε τα 40.000 φύλλα, πολύ πάνω
από τον καθημερινό μας μέσο όρο. Ένας ειδικός μού είπε ότι οι εισπράξεις μας
θα είναι περίπου όσες προσφέρει ένα ντέρμπυ του ποδοσφαιρικού πρωταθλήματος
στο γήπεδο Σαν Σίρο. Συγχωρήστε τη χυδαιότητα των υπολογισμών μου. Για να σας
πείσω ότι δεν είμαι χυδαίος, θα κάνω μια προσπάθεια να φανταστώ έναν προς έναν
όλους αυτούς τους ανθρώπους που πήγαν σε 10.000 περίπτερα και αγόρασαν μια
εφημερίδα που έκανε 50.000 λιρέτες. Οι περισσότεροι είναι οι πιστοί μας
αναγνώστες, που δεν είναι πλούσιοι, αυτή η ενεργή μειονότητα που εδώ και 26
χρόνια στηρίζει αυτή την εφημερίδα και τις μάχες που δίνει. Άλλοι εξέφρασαν με
τον τρόπο αυτό την αλληλεγγύη τους. Μοιάζει εύκολο, αλλά δεν είναι. Δεν είναι
“φυσιολογικό”. Δεν είναι καν ένα θαύμα, μα κάτι παραπάνω: ένα μάθημα
δημοκρατίας, που δεν αφορά μόνον εμάς, αλλά (αν δεν είναι υπερβολικό) και την
ιταλική κοινωνία». «Ακριβή ελευθερία» ήταν ο πρωτοσέλιδος τίτλος του ειδικού
τεύχους της ιταλικής κομμουνιστικής εφημερίδας «Ιλ Μανιφέστο», που κυκλοφόρησε
την Παρασκευή στην τιμή των 50.000 λιρετών (7.500 δρχ.). «Πανάκριβη ελευθερία»
ήταν ο τίτλος του άρθρου (στο οποίο ανήκει το παραπάνω απόσπασμα), που
υπέγραφε την επομένη ο ιδρυτής της εφημερίδας Λουίτζι Πιντόρ, ενθουσιασμένος
και ενθαρρυμένος από την ανταπόκριση της κοινής γνώμης σ’ αυτή τη δραματική
έκκληση. «Γνωρίζαμε ότι αν η χθεσινή μας κυκλοφορία ισοδυναμούσε με
πιστοποιητικό θανάτου, δεν θα ερχόταν και το τέλος της Ιστορίας», τονίζει ο
βετεράνος κομμουνιστής. «Ήμασταν πεπεισμένοι, όμως, ότι θα χανόταν μια μορφή
πολιτικής έκφρασης και μια ελεύθερη φωνή».

Για να επιβιώσει σήμερα στην Ιταλία μια εφημερίδα σαν το «Μανιφέστο», πρέπει
να πουλάει περί τα 40.000 φύλλα την ημέρα. Αν όμως την περίοδο 1989-90 η
κυκλοφορία της έφτανε τα 50.000 με 60.000 φύλλα, σήμερα έχει πέσει στο μισό. Η
κρίση αυτή, θύματα της οποίας είναι ακόμη η «Ουνιτά» και η «Λιμπερατσιόνε»,
οφείλεται, μεταξύ άλλων, και στο γεγονός ότι στην εξουσία βρίσκεται η
Κεντροαριστερά. Για πρώτη φορά εδώ και πολύ καιρό, λέει ο Πιντόρ, δεν υπάρχει
κίνδυνος επιστροφής της Δεξιάς. «Παρατηρείται έτσι μια επανάπαυση των
αριστερών πολιτών. Μετά τη νίκη του Μπερλουσκόνι κατεβάζαμε στις πλατείες,
μόνοι μας, χιλιάδες άτομα. Σήμερα, η Αριστερά στην κυβέρνηση έχει αποκοιμίσει
τον κόσμο. Οι εντάσεις στην κοινωνία είναι μικρότερες. Παρά ταύτα, τα
προβλήματα παραμένουν. Φταίμε εμείς, λοιπόν, που δεν αποκωδικοποιούμε τα
μηνύματα. Δεν δαγκώνουμε πια».

Η λύση, για πολλούς, θα ήταν το «Μανιφέστο» να απαλλαγεί από τον «επαρχιώτικο»
χαρακτήρα του και να γίνει μια ευρωπαϊκή εφημερίδα, στα πρότυπα της «Μοντ».
Σοβαρή, αλλά πάντα οργισμένη.