[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ]

Ο διάλογος αυθεντικός σε λεωφορείο. Δύο επιβάτες λογομαχούν ­ αδιάφορο γιατί ­
και ο ένας, εμφανώς πιο «γραμματιζούμενος», παρατηρεί τον άλλον, αρκετά
προσβλητικά, για τις λάθος εκφράσεις που χρησιμοποιεί. Όλοι παρακολουθούμε με
ενδιαφέρον πώς θα εξελιχθεί ο καβγάς, η ατάκα όμως βγαίνει αυθόρμητα και είναι
αφοπλιστική: «Τώρα θα μιλήσουμε ή θα κάνουμε γραμματική;». Το θυμήθηκα προ
ημερών, διαβάζοντας τις δηλώσεις του προέδρου του Ραδιοτηλεοπτικού Συμβουλίου
να «ασχοληθούμε ­ το συμβούλιο δηλαδή ­ και με το ζήτημα της γλώσσας».

Ούτε ο πρώτος είναι φυσικά ούτε ο τελευταίος που θέλει να σώσει την ελληνική
γλώσσα. Το εγχείρημα όμως στην περίπτωσή του μοιάζει εξόχως κωμικό. Ο κ.
Κασιμάτης, για παράδειγμα, οραματίζεται σχολές «ορθοφωνίας» για εκφωνητές
(πιθανώς εννοεί δημοσιογράφους, εκτός κι αν θέλει να αναστήσει την παράδοση
της ΥΕΝΕΔ και της ΕΙΡΤ όταν οι εκφωνητές δεν ήταν δημοσιογράφοι). Ορθοφωνίας
όμως ως προς τι; Θα απαγορεύσει τις ντοπιολαλιές; Ή θα περιοριστεί απλώς στον
ορθό χρωματισμό των εννοιών;

Και γενικότερα ποια θα είναι η σωστή γλώσσα που θα είναι αποδεκτή από το
Ραδιοτηλεοπτικό Συμβούλιο; Θα επιτρέπονται οι ξένες λέξεις; Μπορεί κάποιος να
είναι «κουλαριστός» στις ειδήσεις; Σε μία νεανική εκπομπή; Ή μήπως στις
αθλητικές μεταδόσεις; Ακόμη χειρότερα τι θα γίνεται με τους ανεπίδεκτους
μαθήσεως; Θα πρέπει να αντιγράφουν εκατό φορές τη σωστή διατύπωση; Θα
αποβάλλονται του επαγγέλματος; Λεπτομέρειες, που ασφαλώς ο κ. Κασιμάτης δεν θα
έχει σκεφθεί καθώς φλέγεται να σώσει την (τηλεοπτική) μας γλώσσα.

Τις ίδιες ημέρες πάντως με τον πρόεδρο του ΕΡΣ και άλλος ένας ­ αρθρογράφος
αυτός ­ ανησυχούσε για τη γλώσσα. Για την ακρίβεια για την «εκπούστευσή» της.
Η σύμπτωση δεν είναι τυχαία. Είναι γνωστός αφορισμός πως όποιος δεν γνωρίζει
καλά τη γλώσσα δεν μπορεί να σκεφθεί και σωστά. Πολύ πιο σωστό όμως είναι το
αντίστροφο: όποιος ελέγχει τη γλώσσα ελέγχει και την σκέψη. Γι’ αυτό και όλα
αυτά τα γλωσσικά παραληρήματα είναι επικίνδυνα. Εμείς, βλέπετε, θέλουμε να
συνομιλήσουμε όχι να κάνουμε γραμματική…