[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ]

ΤΗΝ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΗ εβδομάδα διεξήχθησαν οι ετήσιες εξετάσεις της Ενώσεως
Συντακτών. Πήρε μέρος η τελευταία ίσως φουρνιά δημοσιογράφων που εγγράφεται
στο επαγγελματικό της σωματείο κατόπιν εξετάσεων. Μια συντεχνιακή πρακτική ­
με την κυριολεκτική σημασία της λέξης ­ αναμένεται σύντομα να καταργηθεί και
τυπικά. Καιρός ήταν. Άλλωστε είχε ξεπεραστεί εκ των πραγμάτων: εδώ και πολλά
χρόνια οι δημοσιογράφοι έχουν χάσει τον έλεγχο των συνθηκών εργασίας τους. Τα
μέσα ενημέρωσης έχουν ενταχθεί απολύτως στους μηχανισμούς της αγοράς με όλα
όσα θετικά ή αρνητικά αυτό συνεπάγεται.

Κατά ένα παράδοξο τρόπο όμως, την ώρα που οι ίδιοι οι δημοσιογράφοι
αναγκάζονται να εγκαταλείψουν τις συντεχνιακές τους πρακτικές, το αίτημα των
εξετάσεων επανέρχεται από την πλευρά της κοινωνίας. Γιατί ­ λένε κάποιοι ­ ο
γιατρός να χρειάζεται άδεια άσκησης επαγγέλματος και δημοσιογράφος να μπορεί
να γίνει «ο κάθε άσχετος»; Και μάλιστα όταν αποδεδειγμένα ασκεί τόση επιρροή
στην κοινή γνώμη; Το αίτημα ­ η σωστή ενημέρωση δηλαδή ­ ασφαλώς είναι θεμιτό.
Απευθύνεται όμως σε λάθος αποδέκτες. Γιατί οι δημοσιογράφοι λίγα πράγματα
μπορούν να κάνουν. Ως επαγγελματίες είναι υποχρεωμένοι να αναζητούν τη
μεγιστοποίηση του κοινού τους. Αν λοιπόν η αγορά ­ δηλαδή οι αναγνώστες ­
αποζητούν ένα κουτσομπολίστικο περιοδικό, τότε είναι βέβαιο πως θα βρεθούν
κάποιοι να το εκδώσουν.

Και φυσικά σοβαρή εκδοχή του κουτσομπολιού δεν υπάρχει.

Για να το πούμε διαφορετικά, ακόμα και αν όλοι οι δημοσιογράφοι τηρούσαν με
ευλάβεια τους πιο αυστηρούς κώδικες δεοντολογίας, είναι περίπου βέβαιο πως η
ποιότητα της ενημέρωσης θα παρέμενε ουσιαστικά αμετάβλητη. Αντιθέτως, γνήσια
επαναστατικό αίτημα θα ήταν ­ ιδίως για την Ελλάδα ­ να τηρούνται οι κανόνες
του ελεύθερου ανταγωνισμού και στην ενημέρωση. Που πάνω απ’ όλα προϋποθέτει
υγιείς και κυρίως ανεξάρτητες εκδοτικές επιχειρήσεις. Μια τέτοια φιλελεύθερη
προσέγγιση όμως αποτελεί ανάθεμα για την ημέτερη κατεστημένη διανόηση. Σταθερά
προσηλωμένοι στο παρελθόν, λοιπόν, αφήνουμε τις εξελίξεις να συντελούνται
ερήμην μας…