Κοινωνικές θυσίες στο βωμό του ευρώ

Τέρμα τα «δίφραγκα». Στη ζωή μας μπαίνει το ευρώ. Η ημέρα που για την αγορά
ενός πακέτου τσιγάρων στο περίπτερο της γειτονιάς θα απαιτούνται 1,5 ή 2 ευρώ
και όχι το συνηθισμένο χαρτονόμισμα σε δραχμές δεν είναι και τόσο μακριά.

Βέβαια, και τα ρέστα… θα υπολογίζονται σε ευρωσέντς ή ευρωλεπτά. Θα μπορούμε
να μαθαίνουμε ότι για το γάλα ή το ψωμί απαιτείται κάποιο ποσό σε ευρώ ή ότι η
εφημερίδα στοιχίζει ας πούμε ένα ευρώ.

Η πορεία έχει ήδη ξεκινήσει. Τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης κάνουν τις
αναγκαίες θυσίες για να μετάσχουν στο κοινό νόμισμα από την πρώτη φάση. Στο
πρώτο εξάμηνο του 1998 θα επιλεγούν τα κράτη που πληρούν τα κριτήρια σύγκλισης
που έχουν τεθεί από τη Συνθήκη του Μάαστριχτ.

Κάθε κράτος πρέπει να έχει πληθωρισμό 3% ή ακόμα χαμηλότερο, έλλειμμα στον
προϋπολογισμό μέχρι 3% του ΑΕΠ και δημόσιο χρέος μικρότερο ή ίσο με το 60% του ΑΕΠ.

ΤΑ ΟΦΕΛΗ

Την 1η Ιανουαρίου του 1999 θα καθορισθούν αμετάκλητα σταθερές ισοτιμίες μεταξύ
των νομισμάτων για τις χώρες-μέλη. Η ισοτιμία για παράδειγμα του γερμανικού
μάρκου με το ευρώ θα είναι αυτή που θα διαμορφωθεί την ημέρα εκείνη. Τότε οι
ισοτιμίες θα «κλειδώσουν». Για την καθιέρωση του ευρώ θα χρειαστούν άλλα δύο
χρόνια αλλά την Πρωτοχρονιά του 2002 θα εμφανιστεί για πρώτη φορά. Τότε οι
συναλλαγές θα γίνονται με ευρώ.

Τα οφέλη από την καθιέρωση ενός κοινού νομίσματος είναι πολλά, λένε οι
ειδικοί. Τα βασικότερα είναι:

1 Μηδενίζεται ο συναλλαγματικός κίνδυνος. Δηλαδή δεν θα χάνουν οι
συναλλασσόμενοι από τις μεταβολές στις ισοτιμίες των νομισμάτων ή όταν θα
αλλάζουν νομίσματα για να ταξιδέψουν ή να αγοράσουν αγαθά και υπηρεσίες σε
άλλη χώρα-μέλος. Επίσης δεν θα υπάρχει κίνδυνος να χάσει ένας πολίτης ή μια
εταιρεία όταν συμφωνήσει να πληρώσει ή να πληρωθεί τμηματικά με ένα
μακροχρόνιο συμβόλαιο. Αυτό γιατί δεν θα υπάρχει περίπτωση υποτίμησης ή
διολίσθησης, ενώ και ο πληθωρισμός μεταξύ των χωρών-μελών θα τρέχει με τον
ίδιο ρυθμό.

Οι καταναλωτές θα γνωρίζουν πόσο κοστίζει π.χ. στη Γερμανία η συγκεκριμένη
γυναικεία κολόνια, ή στη Γαλλία το ουίσκι της συγκεκριμένης μάρκας ή ένα
οικόπεδο 2 στρεμμάτων στην Ισπανία. Όλες οι τιμές θα είναι σε ευρώ.

2 Ο καταναλωτής δεν θα χρειάζεται να πληρώνει προμήθειες για να αλλάξει
το νόμισμα στο οποίο διατηρεί την περιουσία του, αν αποφασίσει να επενδύσει σε
μετοχές ή ακίνητα στη Μ. Βρετανία.

3 Το 60% των συναλλαγών των κρατών-μελών πραγματοποιείται με άλλες
χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το ποσοστό αυτό θα αυξηθεί σημαντικά, εφόσον
αρθούν φόροι, δασμοί και γραφειοκρατικά εμπόδια, που οφείλονται ουσιαστικά
στην ύπαρξη διαφορετικών νομισμάτων και οικονομικών μεγεθών στις χώρες-μέλη.
Οι συναλλαγές θα γίνουν ταχύτατες και πιο απλές.

Ως τότε όμως απαιτούνται πολλά ακόμη να γίνουν πριν ανοίξει η αυλαία για το
νέο νόμισμα.

Όλοι συμφωνούν ότι η Ευρώπη πρέπει να ιδρώσει στα επόμενα χρόνια γιατί μόνον
έτσι θα κερδίσει τα σημαντικά οφέλη που υπόσχεται η καθιέρωση του ενιαίου
νομίσματος και θα γλιτώσει από το κόστος που βαρύνει τις συναλλαγές, λόγω της
πληθώρας των νομισμάτων.

ΟΙ ΠΑΡΟΧΕΣ

Οι θυσίες που απαιτούνται και το τίμημα είναι βαρύ για όλες τις χώρες, ακόμα
και για τις πιο προηγμένες από την Ελλάδα. Στο στόχαστρο για περικοπές έχουν
μπει ήδη οι κοινωνικές παροχές, το συνταξιοδοτικό σύστημα και οι αναπηρικές
συντάξεις. Στην Ιταλία, όπου ο πληθωρισμός υπολογίζεται να φθάσει το 3% στο
τέλος του χρόνου και το έλλειμμα του προϋπολογισμού να μην υπερβεί το 3%, τα
πράγματα φαίνεται να πηγαίνουν καλά. Όμως το δημόσιο χρέος της Ιταλίας
υπερβαίνει το 120% και αυτό απαιτεί οικονομίες.

Πρόσφατα η ιταλική κυβέρνηση αποφάσισε περικοπές στις αναπηρικές συντάξεις,
καθώς υπολογίζεται ότι οι «ψευδοανάπηροι» είναι εκατοντάδες χιλιάδες. Φέτος το
Ιταλικό Δημόσιο θα καταβάλει περισσότερα από 33 δισ. δολάρια για αναπηρικές
συντάξεις, καθώς το 10% των Ιταλών ή περίπου 6 εκατομμύρια πολίτες δηλώνουν
κάποια αναπηρία.

Έτσι πρόσφατα η ιταλική κυβέρνηση συγκρότησε επιτροπές που εξετάζουν ποιοι
παίρνουν τις συντάξεις αυτές και αν πράγματι τις δικαιούνται. Θα
επανεξετασθούν οι περιπτώσεις περίπου 1.400.000 Ιταλών για να διαπιστωθεί αν
καλώς παίρνουν την αναπηρική τους σύνταξη ή το επίδομα.

Εντεταλμένοι κρατικοί λειτουργοί παίρνουν συνεντεύξεις από τους ίδιους τους
συνταξιούχους και εξετάζουν τα στοιχεία τους. Έχουν εντολές να στέλνουν τους
ανάπηρους-μαϊμούδες στη Δικαιοσύνη. Ανταποκρίσεις από την Ιταλία αναφέρουν
περίπτωση «τυφλού» που ήταν επαγγελματίας οδηγός σε λεωφορείο…

ΤΑ ΠΟΣΟΣΤΑ

Οι Ιταλοί διαθέτουν το 20% του ΑΕΠ σε κοινωνικές δαπάνες, ενώ οι Γάλλοι το
23%. Αντίθετα στη Μ. Βρετανία το ποσοστό είναι 13% και οι επιχειρηματίες και
τραπεζίτες στη γηραιά Αλβιώνα δηλώνουν υπερήφανοι για τα δικά τους επιτεύγματα
και δύσπιστοι για τις επιδόσεις των άλλων κρατών.

Στην Ελλάδα, οι δαπάνες για κοινωνικές παροχές φθάνουν το 13% του ΑΕΠ και
υπολογίζεται ότι αν δεν γίνουν σημαντικές αλλαγές το 2015 θα φθάσουν το 15%.
Το Ελληνικό Δημόσιο δαπανά περισσότερα από 3,6 τρισεκατομμύρια δραχμές κάθε
χρόνο για συντάξεις και κοινωνικές παροχές.

ΤΗΝ ΑΠΟΤΡΟΠΗ της δημιουργίας ατύπου Συμβουλίου των κρατών – μελών της ζώνης
του ευρώ, που θα οδηγούσε σε δύο ταχύτητες της Οικονομικής και Νομισματικής
Ένωσης, πέτυχαν η Ελλάδα μαζί με τη Μ. Βρετανία, τη Σουηδία και τη Δανία στο
Συμβούλιο Υπουργών Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών (ECOFIN) στις Βρυξέλλες.
Την Ελλάδα εκπροσώπησε ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών κ.
Γιάννος Παπαντωνίου.

Το Συμβούλιο ECOFIN δεν συμφώνησε σε πρόταση, που υποστηρίχθηκε κυρίως από τη
Γαλλία και τη Γερμανία, για τη δημιουργία ατύπου οργάνου των κρατών – μελών
που θα συμμετέχουν στο ευρώ με αποκλεισμό των άλλων κρατών – μελών. Ο κ.
Παπαντωνίου υποστήριξε ότι η δημιουργία αυτού του άτυπου Συμβουλίου παραβιάζει
τη Συνθήκη, δημιουργεί δύο κατηγορίες κρατών – μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
υποβαθμίζει το ρόλο του Συμβουλίου ECOFIN, και δεν μπορεί να γίνει αποδεκτό.

Το άλλο θέμα που απασχόλησε το Συμβούλιο ECOFIN ήταν ο κώδικας συμπεριφοράς
για τη φορολογία των επιχειρήσεων και των αποταμιεύσεων. Υπήρξε πολιτική
συμφωνία που θα οδηγήσει στην αποτελεσματική αντιμετώπιση του φορολογικού
ανταγωνισμού και στην εξάλειψη «φορολογικών παραδείσων» με την καθιέρωση
ελάχιστων συντελεστών φορολογίας. Η συμφωνία αυτή αναμένεται να οδηγήσει σε
μεγαλύτερη φορολογική δικαιοσύνη και στη μείωση φορολογικών ανισοτήτων και
στρεβλώσεων στις χρηματαγορές στο εσωτερικό της Ε.Ε.