Οι ΗΠΑ πιέζουν με τα F-15

Πιέσεις στην Αθήνα ασκούν οι Ηνωμένες Πολιτείες και στην Άγκυρα η Ευρωπαϊκή
Ένωση με στόχο να μην απομακρυνθεί η ευρωπαϊκή προοπτική της Τουρκίας.

Η ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΗ πλευρά διεμήνυσε στην Αθήνα ότι δεν είναι έτοιμη αυτή τη στιγμή
να προκρίνει την πώληση αμερικανικών F-15 στην Ελλάδα, δίνοντας την εντύπωση
της ύπαρξης ενός άτυπου «εμπάργκο» για την προμήθεια των αεροσκαφών του τύπου
αυτού από τη χώρα μας.

Η πρόθεση αυτή των ΗΠΑ έγινε γνωστή στον Έλληνα πρέσβη στην Ουάσιγκτον, κ. Λ.
Τσίλα, ο οποίος με τη σειρά του επικοινώνησε αμέσως με την Αθήνα.

Το άτυπο αυτό εμπάργκο, έλεγαν διπλωματικοί κύκλοι, έχει στόχο να πιεστεί η
Αθήνα να υιοθετήσει πιο διαλλακτική στάση στη Σύνοδο Κορυφής του Λουξεμβούργου
και να επιτρέψει κάτω από ορισμένες προϋποθέσεις την ένταξη της Τουρκίας στην
Ευρωπαϊκή Διάσκεψη.

Η… ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ

Η κίνηση αυτή των ΗΠΑ (που εκδηλώνεται για δεύτερη φορά τους τελευταίους
μήνες) γίνεται σε μία χρονική στιγμή κατά την οποία αμερικανικοί στρατιωτικοί
κύκλοι υποστήριζαν ότι ενδεχόμενη προμήθεια του συγκεκριμένου αεροσκάφους από
την Αθήνα ίσως να ανατρέψει την ισορροπία δυνάμεων στο Αιγαίο.

Την προηγούμενη φορά που οι ΗΠΑ εκδήλωσαν την πρόθεσή τους για άτυπο
«εμπάργκο», υπήρξαν επιστολές της αμερικανικής κυβέρνησης προς το ελληνικό
υπουργείο Άμυνας, διαβεβαιώνοντας ότι δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα στο θέμα
αυτό. Ωστόσο και πάλι το Στέιτ Ντιπάρτμεντ επανέρχεται ασκώντας πιέσεις στην Αθήνα.

ΝΑ ΣΥΜΜΟΡΦΩΘΕΙ

Την ίδια στιγμή, την ύστατη προσπάθεια να πειστεί η Άγκυρα να συμμορφωθεί με
τους όρους που έχει θέσει η Ευρωπαϊκή Ένωση καταβάλλει σήμερα η
λουξεμβουργιανή προεδρία.

Ο πρωθυπουργός του Λουξεμβούργου, Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ, και ο υπουργός
Εξωτερικών, Ζακ Πόος, θα μεταβούν στην τουρκική πρωτεύουσα και θα συναντηθούν
με τον Μεσούτ Γιλμάζ και τον Ισμαήλ Τζεμ. Η προεδρία θα κάνει σαφές ότι η
Τουρκία δεν θα έχει ούτε ενταξιακό ούτε προενταξιακό καθεστώς, αλλά θα
μπορούσε να μετάσχει σε μια ­ περιορισμένων αρμοδιοτήτων ­ Ευρωπαϊκή Διάσκεψη,
εφόσον συμμορφωθεί με τους όρους του Συμβουλίου της 29ης Απριλίου (σεβασμός
του διεθνούς δικαίου και χρήση των οργάνων που το εφαρμόζουν, συμβολή στην
επίλυση του Κυπριακού, αποφυγή βίας και απειλής βίας, ανθρώπινα δικαιώματα).

Διπλωματικοί κύκλοι στην Αθήνα έλεγαν ότι στην περίπτωση που η Άγκυρα εμμείνει
στην αδιάλλακτη στάση της ­ όπως όλα δείχνουν ότι θα πράξει ­ η
λουξεμβουργιανή προεδρία θα αποφύγει την «τουρκοποίηση» της Συνόδου Κορυφής
του Δεκεμβρίου. Θα θεωρήσει έτσι λήξαν το θέμα και θα θέσει την Τουρκία εκτός
του κεφαλαίου της διεύρυνσης. Στην περίπτωση αυτή και ο Πρωθυπουργός δεν θα
υποχρεωθεί να προβάλει «βέτο» για δεύτερη φορά σε διάστημα μικρότερο του ενός μηνός.

ΣΚΛΗΡΟΣ Ο ΤΖΕΜ

Πάντως, ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών, κ. Τζεμ, σε συνέντευξή του σε βελγική
εφημερίδα, χρησιμοποίησε «σκληρές εκφράσεις» έναντι των «15» ­ εμφανίστηκε
όμως εξαιρετικά διαλλακτικός στο ζήτημα που κυρίως «καίει» τους εταίρους, αυτό
της τελωνειακής ένωσης. Παρά τις απειλές που έχει εκτοξεύσει κατά καιρούς η
Άγκυρα, ο κ. Τζεμ έκανε σαφές ότι δεν πρόκειται να αμφισβητηθεί η συμφωνία
τελωνειακής ένωσης Τουρκίας – Ε.Ε. Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών, όμως,
υπογράμμισε ότι εάν η χώρα του δεν επιλεγεί για ένταξη, τότε και η Κοινότητα
θα πάψει να είναι στις πολιτικές προτεραιότητες της Άγκυρας.

Κινητικότητα, όμως, επικρατεί και στο Κυπριακό, καθώς σήμερα πραγματοποιείται
στο Παρίσι σύσκεψη των ειδικών απεσταλμένων για το Κυπριακό. Θα μετάσχουν ο
Αμερικανός Ρίτσαρντ Χόλμπρουκ, ο Βρετανός Ντέιβιντ Χάνι, ο εκπρόσωπος της Ε.Ε.
Κέστερ Χίσλιμ και ο απεσταλμένος του γ.γ. του ΟΗΕ, Ντιέγκο Κόρντοβεζ.