Ο δάσκαλος των πεινασμένων

Ο Θανάσης Νικολαΐδης είναι ένας διαφορετικός δάσκαλος. Και κάνει αθόρυβα
την προσωπική του εκπαιδευτική μεταρρύθμιση. Μια μεταρρύθμιση τέτοια, που
είναι κρίμα ότι ξεκινάει πάντα σαν προσωπική υπόθεση.

Σε κοντέινερ. Εκεί μαθαίνει γράμματα τα παιδιά ο Θανάσης Νικολαΐδης για να κλείσει τις κερκόπορτες του Ελληνισμού

«Ο ΔΙΚΟΣ μου Θεός…», αρχίζει να συλλαβίζει τραγουδιστά στα μαζεμένα
παιδάκια, μπροστά σε ένα κοντέινερ-σχολείο, μέσα στις λάσπες του συνοικισμού
Τσιγγάνων στα Εξαμίλια, «… είναι πολύ μεγάλος…». Δεκαπέντε ζευγάρια
ματάκια φωτίζονται και άλλα τόσα ζευγάρια χεράκια υψώνονται τότε στον ουρανό:
«… και χωράει όλους τους ανθρώπους κι όλα τ’ αστέρια…», συμπληρώνουν εν
χορώ τα παιδιά. Χαμογελάνε. Τα πόδια τους πλατσουρίζουν στη λάσπη. Πεινάνε.
Δεν έχουν καν τουαλέτες. Προχτές πλημμύρισαν. «Πώς να μιλήσω για τη γνώση σε
πεινασμένους;», αναρωτιόταν κάποτε ένας λόγιος. Αλλά τα παιδιά στα Εξαμίλια
συλλαβίζουν Ελληνικά. Και το κοντέινερ-σχολείο γράφει πάνω από την πόρτα,
χειρόγραφο σε ένα χαρτί τετραδίου: «Νηπιακό Κέντρο Εξαμιλίων, Γιώργου
Γεννηματά, Μελίνας Μερκούρη, Πέτρου Μώραλη».

Και οι τρεις τους, αν κοιτάνε από τ’ αστέρια, θα ‘ναι ευτυχείς έστω γι’ αυτό
το κοντέινερ που πρόσφεραν στον εξαθλιωμένο, παρατημένο από το κράτος
συνοικισμό. Γιατί θα αντικρύσουν δροσερά λουλούδια να ανθίζουν από την τριγύρω
λάσπη, θα δουν παιδιά, αγράμματα ως χτες, να γράφουν το όνομά τους και να
τραγουδάνε για τον Θεό τους. Που δεν είναι κατώτερος και τους χωράει όλους. Θα
δουν τη 16χρονη Αγγελικούλα, που διδάχτηκε από τον κ. Νικολαΐδη και τώρα κάνει
εκείνη τη δασκάλα τους, όταν δεν μπορεί ο δάσκαλος. Θα δουν την 9χρονη…
βοηθό της, τη Βαγγελίτσα, να δείχνει κι εκείνη στ’ αδερφάκια της πώς
συλλαβίζουν. Θα δουν την αξιοπρέπεια στα μάτια τους και τη λάσπη στα μαλλιά
τους. Την πρώτη την κερδίζουν κάθε μέρα, στη δεύτερη υποχρεώνονται να ζουν.
Και τέλος, θα δουν την προσωποποίηση της έννοιας δάσκαλος, τον Θανάση
Νικολαΐδη, παρόντα επί τω ­ πιο δύσκολο ­ έργω: Να έχει παρατήσει από προχτές
την οργανική θέση του καθηγητή θεολόγου σε Λύκειο των Αχαρνών αδιαφορώντας για
τις όποιες συνέπειες και να ζει (κυριολεκτικά: να ζει και να κοιμάται στο
πάτωμα του κοντέινερ…) στον συνοικισμό των Τσιγγάνων, προσπαθώντας να
πολεμήσει το «τέρας». Τον λειτουργικό αναλφαβητισμό, που ­ διαβάσαμε μόλις
προχτές ­ σαρώνει σε όλη την Ευρώπη…

Γιατί το κάνει με αυτό τον τρόπο; Γιατί η Ελλάδα είναι σκληρή με τα παιδιά
της. Ο άνθρωπος αυτός 25 ολόκληρα χρόνια έχει γυρίσει αυτοβούλως τον κόσμο,
από την Αυστραλία ως τη Ρωσία, την Κάτω Ιταλία και γενικά όπου υπάρχουν
Έλληνες, με ιερό σκοπό. Να διδάξει Ελληνικά όσους από αυτούς δεν τα γνωρίζουν
(Τσιγγάνοι, Πόντιοι, παιδιά μεταναστών) με μια πρωτότυπη, δικής του επινόησης
τραγουδιστή μέθοδο συλλαβισμού, τη Γοργόνα.

Όμως, ενώ οι αρμόδιοι του Υπ. Παιδείας του υποσχέθηκαν από πέρυσι ότι θα τον
ξαναέστελναν στη Ρωσία να διδάξει αναλφάβητους (ο ίδιος, αν και 57 χρόνων δεν
θέλει να μείνει στην Αθήνα με τίποτα, έχει να δώσει αλλού τη μάχη του, λέει),
μετά του είπαν να μείνει εδώ, για «να βοηθήσει με τους Τσιγγάνους». Έτσι,
παρότι είχε εγκριθεί η απόσπασή του στη Ρωσία, ο κ. Νικολαΐδης δεν πήγε.
Περίμενε όλη την περυσινή χρονιά. Αλλα, τον… ξέχασαν! Δεν τον απέσπασαν.
Άλλοι αρνούνται τέτοιες «αποστολές» κι αυτός που έχει τάξει εκεί τον εαυτό
του, εμποδίζεται να πάει! Μια ακόμα ελληνικότατη σχιζοφρένεια. Αποτέλεσμα; Ο
κ. Νικολαΐδης αρνείται να χάσει δεύτερη χρόνια υπηρετώντας σε κανονικό σχολείο
στο Μενίδι κι αποφασίζει να πάρει μόνος πρωτοβουλία. Διά του Τύπου απευθύνει
γράμμα στον υπουργό, τον Πρωθυπουργό, κάθε αρμόδιο: «Η θέση μου στο 1ο Λύκειο
Αχαρνών ας αναπληρωθεί από άνεργο καθηγητή. Και παρακαλώ να με αναζητήσετε
ανάμεσα στα νήπια των Εξαμιλίων. Εκεί αξίζει να εφαρμόσω εγώ τη μεταρρύθμισή
μου. Στη λάσπη».

Το διανοείστε; Ο άνθρωπος αυτός, αγανακτισμένος που αγνοούν την 25ετή προσφορά
του, αναγνωρισμένη από Γεννηματά, Μώραλη και Μελίνα, αναγνωρισμένη από τους
συλλόγους των ομογενών και των Τσιγγάνων, αναγκάζεται να παρατήσει τη ζωή του
και το σχολείο του και να κινήσει άφραγκος για μια ιερή τρέλα. Το ‘χει
ξανακάνει, μάλιστα δυό φορές στο παρελθόν και πάντα εκ των υστέρων του έλεγαν
εμμέσως «καλά έκανες που έφυγες», δηλαδή τον απάλλασσαν από την κατηγορία της
εγκατάλειψης θέσεως. Πάλι καλά, δηλαδή… Θα ζει, λοιπόν, στο πάτωμα του
κοντέινερ «ώσπου να αποφασίσουν πώς θα με αξιοποιήσουν». Δεν θεωρεί ότι
εγκαταλείπει τη θέση του όμως: «Γιατί δεν καταλαβαίνουν ότι δεν μιλάω για τα
δικά μου τα παιδιά (σ.σ.: έχει τέσσερα) αλλά για τα παιδιά του Ελληνισμού. Κι
έμαθα στη ζωή μου, ότι “ευπαθής ομάδα” πληθυσμού σημαίνει είτε κερκόπορτα είτε
έπαλξη. Αν τη δεις σαν κερκόπορτα, θα μπει κάποτε το ξένο συμφέρον και θα την
κάνει πράγματι. Εγώ τη βλέπω έπαλξη. Και πολεμάω».

Τέτοιο βόλι, καλό σου να ‘ναι Δάσκαλε.

43χρονη μαθήτρια. Δάσκαλος είναι ο Αθαν. Νικολαΐδης, δασκάλα – βοηθός του η 16χρονη Αγγελικούλα και μαθήτρια η 43χρονη Μαρία, με 8 παιδιά και 10 εγγόνια, που έμαθε μόλις να γράφει το όνομά της!

Η ΜΑΡΙΑ είναι 43 χρόνων, έχει 8 παιδιά και 10 εγγόνια (!) ζει σε μια παράγκα
ενάμισι δωματίου μαζί τους και περπατάει στη λάσπη. Αλλά χθες, παρά τη
συννεφιά, ήταν το πρόσωπό της ολοφώτεινο: είχε μάθει, επιτέλους, να γράφει το
όνομά της!

Η εικόνα παραξενεύει. Όρθιος, πάνω από τη Μαρία, ο δάσκαλος, ο Θανάσης
Νικολαΐδης. Δίπλα της, η… βοηθός-δασκάλα, η 16χρονη Αγγελικούλα, που μπορεί
να μην έχει ακόμα δικά της, έχει όμως πνευματικά της παιδιά όλα τα παιδιά του
συνοικισμού ­ και εσχάτως έχει μαθήτρια και τη Μαρία, που θα μπορούσε να ‘ναι
η γιαγιά της! Τριγύρω τους, όλα τα παιδιά του συνοικισμού. Από βρέφη, μέχρι
έφηβοι. Και κοντά τους, οι μεγαλύτεροι.

Η Μαρία κρατάει με υπερηφάνεια το τετράδιο. Ίδια με την παιδική περηφάνια που
έχουν όλα τα παιδιά του καταυλισμού, μόλις συνειδητοποιούν ότι μπορούν να
διαβάσουν και να γράψουν απλές λέξεις αρχικά, σύνθετες αργότερα.

Το λέμε σαν αστείο: «Γνώρισα κι ευτυχισμένους Τσιγγάνους». Αλλά δεν είναι
καθόλου αστείο. Η Μαρία είναι ευτυχισμένη. Η ίδια Μαρία που τη θέλουμε εμείς
καθαρή, ντόμπρα, ηρωίδα των 8 παιδιών και των 10 εγγονιών, που θα ενισχύσουν
τη δημογραφία μας, αναγκάζεται να ζει σε ένα κοινόβιο χωρίς τουαλέτες (δεν
τους αφήνουν να φτιάξουν τουαλέτες) και να αγωνίζεται μονάχη. Μα δεν τη
νοιάζει τι θέλουμε εμείς να γίνει ­ δι’ επιφοιτήσεως άραγε; Σήμερα, έμαθε να
γράφει το όνομά της. Και καμιά λάσπη δεν μπορεί να της θαμπώσει αυτή τη νίκη.
Λάμπει ολόκληρη!