«Πλυντήριον η ωραία Ελλάς»

Γίνονται έρευνες για να εντοπισθούν καταθέσεις ή άλλες επενδύσεις που έχουν γίνει από άτομα που τέλεσαν αξιόποινες πράξεις (ληστείες, λαθρεμπόριο ναρκωτικών κ.ά.)

Στα χέρια του εισαγγελέα βρίσκονται 30 υποθέσεις για ξέπλυμα χρήματος.
Πρόκειται για υποθέσεις που έχουν εξεταστεί κατ’ αρχήν από την επιτροπή (έχει
ως αποκλειστικό αντικείμενο την έρευνα περιπτώσεων ξεπλύματος βρώμικου
χρήματος), η οποία έκρινε ότι θα πρέπει γι’ αυτές να γίνει και δικαστικός
έλεγχος.Σύμφωνα με πληροφορίες, για ορισμένες από τις υποθέσεις αυτές, που
εντοπίστηκαν μετά τις αναφορές που έχουν κάνει οι ίδιες οι τράπεζες, υπάρχουν
ενδείξεις που οδηγούν σε διασυνδέσεις με την αλβανική και τη ρωσική μαφία.

Αν και οι έρευνες που διεξάγει η αρμόδια επιτροπή καλύπτονται από το απόρρητο,
εν τούτοις από πληροφορίες προκύπτει ότι οι τράπεζες έχουν υποβάλει στην
επιτροπή τουλάχιστον 60-70 αναφορές για πιθανό ξέπλυμα βρώμικου χρήματος.

Πρόκειται για περιπτώσεις στις οποίες το ξέπλυμα γίνεται με καταθέσεις σε
τράπεζες μεγάλων ποσών, με την αποστολή από το εξωτερικό εμβασμάτων, αλλά και
με εγγυητικές επιστολές. Υπάρχει, μάλιστα, και μία καταγγελία από επαρχιακή
πόλη, που αφορούσε δραχμοποίηση σε ρευστό μεγάλου ποσού συναλλάγματος από
υπήκοοο χώρας της Ανατολικής Ευρώπης, ο οποίος εμφανίστηκε για να αγοράσει
μεγάλες ποσότητες εσπεριδοειδών.

ΑΠΟ ΒΟΡΡΑ ΚΙΝΔΥΝΟΣ

Στις υποθέσεις αυτές, που ερευνώνται, εμπλέκονται κυρίως άτομα που προέρχονται
από τις Δημοκρατίες της πρώην Σοβιετικής Ένωσης, αλλά και άτομα από την
Αλβανία. Εμπλέκονται, όμως, και Έλληνες. Οι υποθέσεις που ερευνώνται έχουν
σχέση κυρίως με τη Βόρεια Ελλάδα.

Όπως τόνιζαν τραπεζίτες, οι οποίοι είναι επιφορτισμένοι με τον έλεγχο των
περιπτώσεων ξεπλύματος βρώμικου χρήματος, υπάρχουν «πράξεις που κινούν
υποψίες, αλλά είναι πολύ δύσκολο να στοιχειοθετηθούν συγκεκριμένες
κατηγορίες». Ανέφεραν χαρακτηριστικά περιπτώσεις ατόμων που εμφανίζονταν
συγκεκριμένες μέρες σε υποκατάστημα της τράπεζάς τους, που βρίσκεται σε
περιοχή όπου υπάρχει καζίνο, και έκαναν καταθέσεις μεγάλων ποσών.

ΑΡΣΗ ΑΠΟΡΡΗΤΟΥ

Πάντως, γίνονται και έρευνες για να εντοπισθούν καταθέσεις ή άλλες επενδύσεις
που έχουν γίνει από άτομα που τέλεσαν αξιόποινες πράξεις (ληστείες,
λαθρεμπόριο ναρκωτικών κ.ά.). Στελέχη τραπεζών έλεγαν, μάλιστα, χθες ότι συχνά
οι αρμόδιες δικαστικές αρχές ζητούν την άρση του τραπεζικού απορρήτου,
προκειμένου να ελέγχουν καταθέσεις αυτών των ατόμων.

Από την άλλη πλευρά, το γεγονός ότι στις γειτονικές χώρες το τραπεζικό σύστημα
βρίσκεται ακόμα στα σπάργανα, αποτελεί κατά τη γνώμη των ειδικών ένα πρόσθετο
λόγο για ξέπλυμα βρώμικου χρήματος μέσω Ελλάδος.

Οι μηχανισμοί όμως ελέγχου που έχουν στήσει τα πιστωτικά ιδρύματα, αρχίζουν να
κινητοποιούνται όταν στην τράπεζα γίνεται συναλλαγή που κινεί τις υπόνοιες για
ξέπλυμα. Τότε ο αρμόδιος υπάλληλος καταγράφει την υπόθεση και ειδοποιεί τον
υπεύθυνο της τράπεζας, στον οποίο έχει ανατεθεί η αρμοδιότητα για τη
συγκεκριμένη παράνομη πράξη. Αφού διαπιστωθεί η σοβαρότητα της υπόθεσης, στη
συνέχεια ο φάκελος προωθείται στην αρμόδια επιτροπή, η οποία έχει ως
αποκλειστικό αντικείμενο τη διερεύνηση υποθέσεων ξεπλύματος βρώμικου χρήματος.
Παράλληλα, υπάρχει ροή πληροφοριών και από διεθνείς οργανισμούς, όπως π.χ. της
αρμόδιας επιτροπής που έχει έδρα τον ΟΟΣΑ και την Ιντερπόλ.

«ΜΠΛΟΚΟ» στο ξέπλυμα βρώμικου χρήματος επιχειρούν να στήσουν η Τράπεζα της
Ελλάδος και οι εμπορικές τράπεζες. Ο μηχανισμός πληροφόρησης και ελέγχου που
έχει «στηθεί» μεταξύ των τραπεζών λειτουργεί ήδη και επικεντρώνεται κυρίως
στις καταθέσεις μεγάλων ποσών, στις περιπτώσεις που ζητείται να φυλαχτούν
περιουσιακά στοιχεία μεγάλης αξίας, στις μισθώσεις για θυρίδες
θησαυροφυλακίου, καθώς και σε άλλες συναλλαγές που είναι ασυνήθιστες ή
προκαλούν υπόνοιες.

Τις διαδικασίες ελέγχου προβλέπει εγκύκλιος της Τράπεζας της Ελλάδος που έχει
σταλεί προς όλες τις τράπεζες και τις υποχρεώνει να ακολουθούν τα παρακάτω
«βήματα»:

* Να ζητούν την ταυτότητα του πελάτη όταν η συναλλαγή υπερβαίνει τα 4,5
εκατομμύρια δραχμές και να ζητούν να μάθουν το επάγγελμά του. Στην περίπτωση
που τη συναλλαγή έχει αναλάβει να πραγματοποιήσει τρίτο άτομο για λογαριασμό
άλλου, τότε πρέπει να αποδεικνύεται αφενός η ταυτότητα του τρίτου ατόμου καθώς
και του πελάτη.

* Να λαμβάνουν σε κάθε περίπτωση τα ευλόγως απαιτούμενα μέτρα προκειμένου να
συλλέξουν πληροφορίες για την πραγματική ταυτότητα των πελατών τους ή των τρίτων.

* Να εξετάζουν με ιδιαίτερη προσοχή κάθε συναλλαγή που από τη φύση της μπορεί
να συνδεθεί με νομιμοποίηση εσόδων από εγκληματική δραστηριότητα. Εδικότερα να
εξετάζουν τις πολύπλοκες και ασυνήθιστες συναλλαγές καθώς και τις συναλλαγές
μεγάλων χρηματικών ποσών που δεν έχουν εμφανή οικονομικό ή άλλο νόμιμο σκοπό,
καθώς και τις συναλλαγές με άτομα που προέρχονται από χώρες που επιδεικνύουν
χαλαρότητα σε τέτοιου είδους ελέγχους.

* Να τηρούν τα στοιχεία της συναλλαγής για πέντε τουλάχιστον χρόνια.

* Να ορίσουν ένα διευθυντικό στέλεχος στο οποίο θα αναφέρονται κατά τράπεζα
όλες οι πληροφορίες που υπάρχουν και οι υπόνοιες για προσπάθεια να ξεπλυθεί
χρήμα. Αν το στέλεχος αυτό κρίνει ότι οι πληροφορίες και τα στοιχεία αποτελούν
ένδειξη εγκληματικής δραστηριότητας τότε θα ενημερώνει την αρμόδια επιτροπή
που έχει συσταθεί.

* Να μην πραγματοποιούν συναλλαγές για τις οποίες γνωρίζουν ή βάσιμα
υποπτεύονται ότι συνδέονται με νομιμοποίηση εσόδων από εγκληματική
δραστηριότητα, εκτός και αν αυτό απαιτείται για να μη δυσχερανθεί η αποκάλυψη
περιουσιακών στοιχείων. Στην τελευταία αυτή περίπτωση η αναφορά υποβάλλεται
αμέσως μετά την εκτέλεση της συναλλαγής.