ΑΥΤΟΙ

… αγορές εξακολουθούν να κινδυνεύουν από τα αρνητικά οικονομικά φαινόμενα
της Ασίας, λέει ο Τζωρτζ Σόρος. Και η κρίση ­ όπως έδειξε και η πτώχευση της
Γιαμαΐτσι ­ δεν έληξε. Ο ζάπλουτος χρηματιστής, που δηλώνει και φιλόσοφος
(είναι ο θεωρητικός της reflexivity, ή ανακλαστικότητας, για το αλληλένδετο
των οικονομικών φαινομένων), εξελίσσεται επίσης σε επικριτή του
νεοφιλελευθερισμού, όπως φαίνεται και από το νέο του βιβλίο, την
«Καπιταλιστική Απειλή». Η τωρινή κρίση, λέει σε συνέντευξή του στην «Ουνιτά»,
είναι η τρίτη μετά το 1982 και το 1994. «Εκείνες ξεκινούσαν από το Μεξικό.
Αυτή άρχισε από το Χονγκ Κονγκ και την Ταϊβάν και απλώθηκε στην Ασία, για να
φτάσει ως τη Ρωσία και την Ουκρανία. Μοιάζει περαστική. Αλλά δεν αποκλείω
επιδείνωση και οικονομικές καταρρεύσεις».

… διεθνώς, μπορεί να επέλθει με δύο τρόπους, λέει ο Σ. «Πρώτη περίπτωση: Ένα
πρωί, η Κορέα δεν καταφέρνει πια να ελέγξει την κρίση στις τράπεζές της, και
για να τις σώσει αποδύεται σε αλόγιστο εξωτερικό δανεισμό. Κατόπιν, αδυνατεί
να εξοφλήσει τις υποχρεώσεις της. Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο χάνει κάθε
διάθεση να προσφέρει τη βοήθειά του σε μια σειρά από κυβερνήσεις. Δεύτερη
περίπτωση: Ας υποθέσουμε ότι η Κορέα, και πάλι, η οποία περνά δυσκολίες (και
ήδη υποτιμά το νόμισμά της), αρχίζει να πουλά την παραγωγή της όσο όσο.
Επιδίδεται δηλαδή σε διεθνές ντάμπινγκ τιμών. Κύμα υποτιμήσεων απλώνεται στην
Ασία. Αμερική και Ευρώπη, μοιραία, καταφεύγουν στον προστατευτισμό». Οι δύο
αυτές ήπειροι πάντως, λέει ο Σ., κινδυνεύουν λιγότερο. Αρκεί η κρίση να μην
ξεπεράσει κάποια όρια. «Οι ΗΠΑ μάλιστα ωφελήθηκαν από την τελευταία ασιατική
κρίση. Χωρίς αυτήν, θ’ ανέβαζαν κάποια στιγμή τα επιτόκια, πράγμα που θα
επιβράδυνε την ανάπτυξη. Όσο για την Ευρώπη, η ενοποίηση της αγοράς της
αποτελεί ασπίδα. Διαφορετικά, θα ήταν και αυτή έκθετη σε κρίσεις ασιατικού τύπου».

… είναι η πιο ηχηρή φωνή της Νιγηρίας που ζητάει δημοκρατία. Πρόσφυγας στις
χώρες των πρώην αποικιοκρατών, ο πρώτος Νομπελίστας της Μαύρης Αφρικής γυρίζει
την Ευρώπη και την Αμερική προσπαθώντας να ευαισθητοποιήσει τις κυβερνήσεις
στο δράμα των συμπατριωτών του και βοηθώντας την αντίσταση κατά της
δικτατορίας του στρατηγού Αμπάσα, που από το 1993 έχει μετατρέψει τη Νιγηρία
σε μια απέραντη φυλακή. Αλλά ο Σ. δεν είναι καθόλου ευχαριστημένος με τους
πνευματικούς ανθρώπους της Αφρικής. Οι περισσότεροι προτιμούν τους εύκολους
δρόμους. «Το έχουν παρακάνει ­ λέει στη «Μοντ» ­ με την εξιδανίκευση του
αφρικανικού παρελθόντος, με τις εθνικιστικές κορώνες, τον σωβινισμό στην
τέχνη, την έλλειψη κάθε κριτικού πνεύματος».

… γελά πικρά με τα καμώματα του Αμπάσα, που ξάφνου ανακάλυψε τη γαλλική
κουλτούρα και ανακήρυξε τη γαλλική δεύτερη γλώσσα της χώρας του (για να μπει
στο μάτι των Άγγλων πρώην αποικιοκρατών). «Μιλά για μόρφωση ο άνθρωπος που μας
έκανε λαό αγραμμάτων, που κλείνει τα πανεπιστήμια, που βασανίζει τους
καθηγητές, που απαγορεύει τους συλλόγους εκπαιδευτικών». Αλλά τι να πει ο Σ.
και για τις άλλες μαύρες κυβερνήσεις; Έχουν άριστες σχέσεις με τον τύραννο.
«Εκείνο που με πείραξε περισσότερο είναι η στάση της Νότιας Αφρικής. Αντί
κυρώσεων ή μποϋκοτάζ, υπέγραψε συμφωνία τεράστιας οικονομικής σημασίας με το
Λάγκος. Καμμιά πίεση, τίποτα. Κρίμα. Από τον Μαντέλα, τουλάχιστον, περίμενα
λίγο μεγαλύτερη ευαισθησία».