Σε τροχιά ρήξης Τουρκία – ΕΟΚ

Σε τροχιά ρήξης εισέρχονται οι σχέσεις Τουρκίας – Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς
οι «15», λόγω του ελληνικού βέτο, δεν συμφωνούν στην ένταξη της Τουρκίας στην
Ευρωπαϊκή Διάσκεψη.

Ο Πρωθυπουργός Κώστας Σημίτης συναντήθηκε χθες με τον πρόεδρο του Συμβουλίου Αποδήμου Ελληνισμού Άντριου Άθενς, καθώς και με αντιπροσωπεία Αμερικανών γερουσιαστών

ΥΣΤΕΡΑ απ’ αυτό με «άδεια χέρια» επισκέπτεται την Άγκυρα την ερχόμενη Πέμπτη η
προεδρία του Λουξεμβούργου, ενώ δεν αποκλείεται η περαιτέρω σκλήρυνση της
στάσης της Άγκυρας απέναντι στην Ένωση.

Χθες, δύο μόνο 24ωρα μετά τη Σύνοδο Κορυφής, η Ελλάδα επανέλαβε και σε επίπεδο
υπουργών Εξωτερικών χθες στις Βρυξέλλες την άσκηση βέτο στη συμμετοχή της
Τουρκίας στη λεγόμενη Ευρωπαϊκή Διάσκεψη. Έτσι, ο Πρωθυπουργός του
Λουξεμβούργου κ. Ζαν Κλοντ Γιούνκερ και ο υπουργός Εξωτερικών κ. Ζακ Πόος
μεταβαίνουν στην τουρκική πρωτεύουσα χωρίς εντολή (mandat) και θα υποχρεωθούν
να μεταφέρουν έτσι στην τουρκική κυβέρνηση μόνο συμπεράσματα και όχι «κοινή
θέση» των «15». Η προεδρία θα μιλήσει μόνο στο όνομα των «14», ελπίζοντας να
ξεμπλοκάρει η κατάσταση είπε χαρακτηριστικά στα «ΝΕΑ» εκπρόσωπος της προεδρίας
του Λουξεμβούργου.

Και διευκρίνισε ότι αυτό ισχύει τόσο για την περίπτωση της εφαρμογής της
Τελωνειακής Ένωσης με την Τουρκία όσο και για τη συμμετοχή της στην Ευρωπαϊκή Διάσκεψη.

ΔΥΟ ΟΡΟΙ

Ο υπουργός Εξωτερικών Θόδωρος Πάγκαλος διαμήνυσε στις Βρυξέλλες ότι δεν μπορεί
να αποδεχθεί την ένταξη της Τουρκίας στη Διάσκεψη όσο από την πλευρά της
αρνείται να σεβασθεί στοιχειώδης όρους της διεθνούς νομιμότητας. Και έθεσε δύο
βασικές προϋποθέσεις:

* Την αποδοχή της γενικής δικαιοδοσίας του Δικαστηρίου της Χάγης.

* Την μη παρεμπόδιση της ενταξιακής πορείας της Κύπρου, συμβάλλοντας μάλιστα
θετικά από την πλευρά της για την αποστρατιωτικοποίηση της νήσου.

Παρά το γεγονός ότι βρισκόταν στις Βρυξέλλες, ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών κ.
Ισμαήλ Τζεμ δεν επρόκειτο να έχει καμία απολύτως επαφή, ούτε καν τυπική, με
τους αξιωματούχους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, υποδηλώνοντας έτσι την δυσφορία της
Άγκυρας για την ματαίωση του Συμβουλίου Σύνδεσης. Ο κ. Τζεμ, με επιστολή του
άλλωστε προς τους «15» ομολόγους του, με ημερομηνία 21 Νοεμβρίου, εκφράζει τη
δυσαρέσκειά του για τα αποτελέσματα της Συνόδου Κορυφής και την αρνητική
πορεία των σχέσεων της Τουρκίας με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Ο επικεφαλής της
τουρκικής διπλωματίας προειδοποιεί μάλιστα ότι ενδέχεται με βάση αυτές τις
εξελίξεις να σκληρύνει η Τουρκία την στάση της.

Μάλιστα ύστερα από αυτό πολλοί διπλωμάτες προβλέπουν ότι η Τουρκία μπορεί να
προχωρήσει σε ουσιαστική ρήξη, κατ’ αρχήν με την Ελλάδα (αποφασίζοντας να
προσαρτήσει το βόρειο τμήμα της Κύπρου μόλις αρχίσουν οι διαπραγματεύσεις
ένταξης), αλλά και με την Ευρώπη (καταγγέλλοντας την ίδια τη Συμφωνία της
Τελωνειακής Ένωσης).

Η προεδρία, ύστερα από εκτεταμένη συζήτηση επεσήμανε πάντως και πάλι την
αδυναμία των «15» να καταλήξουν σε κοινή θέση, απέφυγε όμως να κρατήσει
αποστάσεις από την Ελλάδα.

Θα μεταφέρουμε στην Άγκυρα μόνο τη θέση των «14», δήλωσε ο υπουργός Εξωτερικών
Ζακ Πόος. Ανεξάρτητα από την ελληνική στάση στο Συμβούλιο έγινε και μια πρώτη
μεγάλη συζήτηση για την μελλοντική διεύρυνση και την προενταξιακή στρατηγική,
όπου παρουσιάσθηκαν σειρά από αντιθέσεις αλλά και καινούργιες προτάσεις.

ΚΙΝΚΕΛ: ΧΩΡΙΣ ΤΟΥΡΚΙΑ

Είναι χαρακτηριστική η πρόταση του Γερμανού υπουργού Εξωτερικών Κλάους Κίνκελ
να δημιουργηθεί μια «Επιτροπή Διεύρυνσης» που θα συμπεριλαμβάνει τις 11
υποψήφιες για ένταξη χώρες, χωρίς την Τουρκία, ενώ προτάθηκε στην Ευρωπαϊκή
Διάσκεψη να συμμετέχουν μέχρι και 26 χώρες (ακόμη και η Ελβετία με την
Νορβηγία), όπου θα συζητούνται γενικά πολιτικά θέματα καθώς και ζητήματα του
τρίτου πυλώνα (ναρκωτικά, λαθρεμπόριο, λαθρομετανάστες κ.λπ.).

Για όλα αυτά όμως υπήρξε μια γενική σύγχυση, καθώς ο μεν Κλάους Κίνκελ
υποστήριζε ότι δεν μπορεί να διαπραγματεύεται η Κοινότητα με όλο τον κόσμο
ταυτόχρονα (ο Αυστριακός υπουργός Εξωτερικών συμπλήρωνε ότι κάτι τέτοιο είναι
τεχνικά αδύνατο), ενώ ο Ισπανός κ. Αμπέλ Ματούτες υπογράμμιζε την ανάγκη
παράλληλων διαδικασιών με όλους ανεξαιρέτως τους υποψηφίους.

Το πρωί στο Συμβούλιο, παρουσία και του αναπληρωτή υπουργού Εξωτερικών κ. Γ.
Παπανδρέου, συζητήθηκαν άλλωστε τα μέσα χρηματοδότησης της Διεύρυνσης με βάση
την ατζέντα 2000 όπου φάνηκε μια γενική συμφωνία για ένα ξεκίνημα γύρω από ένα
ποσό της τάξεως των 1,5 δισ. ECU που θα προέρχεται κυρίως από το πρόγραμμα
PHARE. Η Επιτροπή έχει προτείνει τριπλάσιο ποσό.

ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΑ να επαναληφθούν αμέσως μετά τις κυπριακές εκλογές του Φεβρουαρίου
οι διαπραγματεύσεις στην Κύπρο καταβάλλει ο ειδικός σύμβουλος του γενικού
γραμματέα του ΟΗΕ Ντιέγκο Κόρντοβεζ, ο οποίος συναντήθηκε χθες με τον
Πρωθυπουργό Κ. Σημίτη.

Στο ίδιο πνεύμα κινήθηκε και η συνάντηση του υφυπουργού Εξωτερικών Γ.
Κρανιδιώτη με τον βοηθό του Ρ. Χόλμπρουκ, Τ. Μίλερ.

Ο κ. Σημίτης συναντήθηκε χθες και με αντιπροσωπεία Αμερικανών γερουσιαστών και
τον πρόεδρο του Συμβουλίου Αποδήμου Ελληνισμού, Άντριου Άθενς.

Την ίδια στιγμή «με εξαντλητική λεπτομέρεια» χειρίζεται η κυβέρνηση το θέμα
των εξελίξεων σχετικά με τη νέα δομή του ΝΑΤΟ, δήλωσε χθες ο κυβερνητικός
εκπρόσωπος Δ. Ρέππας, ο οποίος επιβεβαίωσε το γεγονός ότι ο υπουργός Παιδείας
Γ. Αρσένης έχει αποστείλει επιστολή στον Πρωθυπουργό για το θέμα του ΝΑΤΟ.

Ο κ. Ρέππας στη διάρκεια της ενημέρωσης των δημοσιογράφων που έγινε χθες από
τη Θεσσαλονίκη, απαντώντας σε ερώτηση για το αν η κυβέρνηση έχει επιφυλάξεις
σχετικά με τη νέα δομή του ΝΑΤΟ, επεσήμανε ότι η νέα κατάσταση που
διαμορφώνεται στους κόλπους της Συμμαχίας θα πρέπει να εξυπηρετεί και τα
εθνικά συμφέροντα, ενώ σε περίπτωση που δεν συμβαίνει κάτι τέτοιο η Ελλάδα
έχει το δικαίωμα να ασκήσει βέτο.

ΣΤΗΝ… ΑΝΤΕΠΙΘΕΣΗ πέρασαν χθες οι οπαδοί μιας πιο διαλλακτικής ­ και όπως
υποστηρίζουν, πιο ρεαλιστικής ­ στάσης στην εξωτερική πολιτική, μετά την
πληθώρα ανακοινώσεων και εκδηλώσεων από μέρους των «σκληρών».

Οι Χρήστος Ροζάκης, Ντόρα Μπακογιάννη και Λεωνίδας Κύρκος, υπό την αιγίδα του
σημιτικού ΟΠΕΚ, τάχθηκαν υπέρ της διατήρησης ανοιχτών διαύλων επικοινωνίας
μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, με σκοπό τη βελτίωση των σχέσεων των δύο χωρών.

Την πιο αισιόδοξη άποψη εξέφρασε ο καθηγητής και πρώην υφυπουργός Εξωτερικών
Χρήστος Ροζάκης, ο οποίος θεωρεί ως ικανοποιητικό τον τρόπο με τον οποίο μέχρι
τώρα η Ελλάδα αντιμετωπίζει την τουρκική εξωτερική πολιτική.

Ο κ. Ροζάκης χαρακτήρισε τη τουρκική πολιτική «αναθεωρητική», που στοχεύει
στην ανατροπή των ισορροπιών στο Αιγαίο: «Πρέπει να υπάρξει εμπλουτισμός τής
βήμα προς βήμα πολιτικής, με την υπογραφή συνυποσχετικού για Ίμια και
υφαλοκρηπίδα για προσφυγή στη Χάγη». Ζήτησε ακόμη να εξελιχθεί η επικοινωνιακή
πολιτική μεταξύ των δύο χωρών.

Πιο επιφυλακτική ήταν η βουλευτής της Ν.Δ. Ντόρα Μπακογιάννη, η οποία
υποστήριξε ότι η μέχρι τώρα ελληνική εξωτερική πολιτική δεν έχει ενιαία εθνική
στρατηγική. Ωστόσο, παραδέχθηκε ότι πρέπει να ανοίξουν οι ορίζοντες
συνεργασίας σε οικονομικό, πολιτιστικό και κοινωνικό επίπεδο ανάμεσα στις δύο χώρες.

Αλλά και ο ιστορικός ηγέτης της ανανεωτικής Αριστεράς Λεωνίδας Κύρκος
επεσήμανε την ανάγκη συνεργασίας των δύο πλευρών, ενώ σημείωσε ότι στη
διαμόρφωση της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής πρέπει να συνυπολογισθεί και η
βούληση του τουρκικού λαού.