ΠΡΟΣΩΠΑ Μια συναρπαστική ιστορία

Μάρτιν Σκορτσέζε. Μετά επτά χρόνια τελείωσε την ταινία του για το Θιβέτ

Εδώ και 25 χρόνια αφηγείται με μοναδικό τρόπο ιστορίες για τη βία στις
αμερικανικές μεγαλουπόλεις· με την τελευταία ταινία του κάνει στροφή 180 μοιρών.

ΑΠΟ τους «Κακόφημους δρόμους» ως τον «Ταξιτζή», από το «Οργισμένο είδωλο» ως
«Τα καλά παιδιά», οι ήρωες του Μάρτιν Σκορτσέζε ήταν γκάνγκστερ, μποξέρ,
ψυχοπαθείς, μεγαλωμένοι στο σκληρό «σχολείο του δρόμου»: καμιά σχέση με τον
Τενζίν Γκιάτσο, τον ήρωα της καινούριας ταινίας του, «Κουντούν», ο οποίος
γεννήθηκε σ’ ένα χωριό χαμένο στα όρη του Θιβέτ και στα δυόμισι χρόνια του
αναγνωρίσθηκε ως η μετενσάρκωση του Βούδα της Αγάπης και της Συμπόνοιας και
ανακηρύχθηκε 14ος Δαλάι Λάμα. «Στο “Κουντούν” δεν υπάρχει πραγματική δράση
μέχρι που οι Κινέζοι εισβάλλουν στο Θιβέτ», λέει ο Σκορτσέζε στην «Κοριέρε».
«Αυτό με ανάγκασε να επανεξετάσω το αφηγηματικό στυλ μου και να μελετήσω
τελετουργίες όπως να πίνεις ένα φλιτζάνι τσάι, να προσεύχεσαι ή να διαλογίζεσαι».

Όταν το 1990 η Μελίσα Μάθισον, σύζυγος του Χάρισον Φορντ και σεναριογράφος του
«Ε.Τ», του μίλησε για ένα νέο σενάριό της με θέμα τον πολιτικό και πνευματικό
ηγέτη των Θιβετανών, ο Σκορτσέζε γοητεύθηκε. Σκέφτηκε τα Ιμαλάια, τα
μυστηριώδη μοναστήρια, τον άνθρωπο που ένας ολόκληρος λαός είναι διατεθειμένος
να πληρώσει πανάκριβα την πίστη του στις διδαχές του. Κι ενώ η Μάθισον
διόρθωνε το σενάριό της με συνεντεύξεις με τον ίδιο τον Δαλάι Λάμα, ο
Σκορτσέζε τελείωνε ταινίες που είχε ήδη αναλάβει («Τα καλά παιδιά», «Η ηλικία
της αθωότητας», «Καζίνο») και άρχιζε τις προσπάθειες για να του επιτρέψουν να
κάνει γυρίσματα πρώτα στο Θιβέτ και μετά στην Ινδία. Κατέληξε να συμβιβαστεί
μ’ ένα Μαρόκο ξανασχεδιασμένο από τον Ντάντε Φερέτι: «Πήραμε τέσσερις Κινέζους
για να υποδυθούν τον Μάο και τους στρατηγούς. Οι άλλοι είναι Θιβετανοί που
έφεραν στην ταινία τις εμπειρίες τους, τους ρυθμούς τους, τις τελετουργίες
τους, την απλότητά τους… Τα γυρίσματα ήταν όλο γέλια. Οπότε ούρλιαζα “πάμε”
για ν’ αρχίσει το γύρισμα, όλοι με κορόιδευαν».

Επτά χρόνια πέρασαν από τότε και η ταινία είναι τώρα έτοιμη. Η προβολή της
αρχίζει σε μια περίοδο που γίνεται πολύς λόγος για τον Βουδισμό και το Θιβέτ ­
άλλες τρεις ταινίες μ’ αυτό το θέμα είναι ήδη έτοιμες: «Και “Τα καλά παιδιά”
είχαν βγει μαζί με τέσσερις άλλες ταινίες για γκάνγκστερ, ανάμεσά τους και “Ο
Νονός Μέρος 3”. Είναι βέβαια σύμπτωση, αλλά στην προκειμένη περίπτωση
ενδεικτική της χρεοκοπίας των δυτικών θρησκειών να αντιμετωπίσουν την
περιρρέουσα πνευματική δυσφορία. Η ιστορία του Δαλάι Λάμα με συνάρπασε γιατί
είναι δραματική και γιατί αξίζει να την αφηγηθεί κανείς. Είναι η ιστορία ενός
ηγέτη που μάχεται εναντίον της μισαλλοδοξίας και ενός λαού που εξεγείρεται
αρνούμενος τη βία».