Αιχμές για τοκογλυφία

Ο πρόεδρος του Αρείου Πάγου, κ. Στέφ. Ματθίας, χρειάστηκε να παρέμβει αρκετές φορές για να ηρεμήσουν τα πνεύματα

Νομοθετική παρέμβαση στο ζήτημα του ανατοκισμού που επιβάλλουν οι τράπεζες
στις δανειοδοτήσεις μελετά το υπουργείο Δικαιοσύνης, ενώ ο υπουργός κ. Ευάγ.
Γιαννόπουλος εξέφρασε χθες την αντίθεσή του στην πρακτική που ακολουθείται
σήμερα από τα πιστωτικά ιδρύματα, αφήνοντας μάλιστα αιχμές για τοκογλυφία.

ΤΟ υπουργείο θα προχωρήσει σε αλλαγές στο νομοθετικό πλαίσιο του ανατοκισμού,
αμέσως μετά τη δημοσίευση της απόφασης της Ολομελείας του Αρείου Πάγου (σ.σ.:
αναμένεται να εκδοθεί στις αρχές του 1998) και το θέμα επεξεργάζεται ήδη η
νομοπαρασκευαστική επιτροπή που έχει συγκροτηθεί για τις αλλαγές που
προωθούνται ­ σε ποινικό και αστικό επίπεδο ­ στο ζήτημα της τοκογλυφίας.

Ο κ. Γιαννόπουλος τόνισε χαρακτηριστικά χθες ότι η προσωπική του θέση είναι
πως «ο τόκος δεν τοκίζεται» και «πολύ περισσότερο ο ανατοκισμός δεν μπορεί να
γίνεται μονομερώς». Και εντάσσοντας το ζήτημα στις αλλαγές που σχεδιάζει το
υπουργείο για την αντιμετώπιση της τοκογλυφίας («μία από τις μάστιγες της
κοινωνίας», όπως είπε), γνωστοποίησε ότι με τις νέες νομοθετικές διατάξεις το
συγκεκριμένο αδίκημα δεν θα διώκεται μόνον κατ’ έγκληση, αλλά αυτεπαγγέλτως
από τις εισαγγελικές αρχές.

Ωστόσο, το υπουργείο έχει καταλήξει να προχωρήσει σε ριζική αναμόρφωση (προς
το αυστηρότερο) των σχετικών ποινικών διατάξεων, αλλά και σε αλλαγές των
διατάξεων του Αστικού Κώδικα που ρυθμίζουν το θέμα του ανατοκισμού από τις
τράπεζες. Ειδικότερα, από την αρμόδια νομοπαρασκευαστική επιτροπή μελετάται να
καταργηθεί νομοθετικά η δυνατότητα των πιστωτικών ιδρυμάτων να ανατοκίζουν ­
και μάλιστα μονομερώς ­ οφειλόμενους τόκους, χωρίς χρονικό ή άλλο περιορισμό.
Και την πορεία προς αυτήν την κατεύθυνση, βεβαίως, θα διευκολύνει μια
ενδεχόμενη απόφαση της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου υπέρ των δανειοληπτών.
Σημειώνεται, εξάλλου, ότι αυτή τη δυνατότητα που έχουν σήμερα οι τράπεζες
κατήγγειλε ως παράνομη στη χθεσινή συνεδρίαση της Ολομέλειας και ο εισαγγελέας
του Ανωτάτου Δικαστηρίου κ. Παν. Δημόπουλος.

Σε ό,τι αφορά την ποινική αντιμετώπιση της τοκογλυφίας, η νομοπαρασκευαστική
επιτροπή έχει ακόμη καταλήξει:

* Να αυξηθούν έως 5 τα χρόνια φυλάκισης (από 2) που μπορούν να επιβληθούν σε
όποιον καταδικάζεται για τοκογλυφία.

* Να μετατραπεί σε κακούργημα το αδίκημα (με ποινή κάθειρξης έως 10 χρόνια)
για τους «κατ’ επάγγελμα και κατά συνήθεια» τοκογλύφους.

Ο εισαγγελέας του Αρείου Πάγου, κ. Παν. Δημόπουλος, κάλεσε τους αρεοπαγίτες «να ανατρέψουν τη νομολογία» του Ανωτάτου Δικαστηρίου

Η ΧΘΕΣΙΝΗ συζήτηση στην Ολομέλεια του Αρείου Πάγου για το θέμα του
ανατοκισμού, την οποία παρακολούθησαν δεκάδες «θύματα» των τραπεζών, διεξήχθη
μέσα σε κλίμα έντασης και διαξιφισμών.

Οι δανειολήπτες έκαναν λόγο για «ληστρικά, αιμοδιψή τραπεζικά ιδρύματα» και
στο πλευρό τους στάθηκε, όπως ήταν γνωστό, ο εισαγγελέας του Ανωτάτου
Δικαστηρίου κ. Παν. Δημόπουλος, ο οποίος κάλεσε τους αρεοπαγίτες «να
ανατρέψουν τη νομολογία του δικαστηρίου», τονίζοντας ότι «ο ανατοκισμός,
δηλαδή ο τόκος επί των τόκων, είναι επικίνδυνος για τον οφειλέτη γιατί
πολλαπλασιάζει ραγδαίως το χρέος και τον οδηγεί σε υπερχρέωση, χωρίς πολλές
φορές να προλάβει να το καταλάβει, απονεκρώνει τις παραγωγικές του δυνάμεις,
παραλύει το ηθικό του και τελικά τον φέρει σε απόγνωση…».

Ο πρόεδρος του Αρείου Πάγου κ. Στεφ. Ματθίας χρειάστηκε αρκετές φορές να
παρέμβει, ύστερα από λεκτικούς διαπληκτισμούς των νομικών εκπροσώπων των
τραπεζών με τους εκπροσώπους των δανειοληπτών ή και δανειολήπτες που
βρίσκονταν στο ακροατήριο και διαμαρτύρονταν.

Η πλευρά της Ένωσης Ελληνικών Τραπεζών ­ που υπέβαλε αίτημα αναβολής της
συζήτησης, το οποίο απερρίφθη ­ υπεραμύνθηκε της νομιμότητας του ανατοκισμού,
επικαλούμενη τις προγενέστερες αποφάσεις του Αρείου Πάγου. Ακόμη, ανέφερε ότι
ανατοκισμός γίνεται και στις καταθέσεις των συναλλασσομένων, ενώ κατέληξε ότι
το επίμαχο ζήτημα δεν αφορά όσους καταβάλλουν κανονικά τις δόσεις των οφειλών
τους και πως ο ανατοκισμός αποσκοπεί, κυρίως, στην αποτροπή των επισφαλών δανειοδοτήσεων.

Η Ολομέλεια του Αρείου Πάγου καλείται να κρίνει τη νομιμότητα του ανατοκισμού,
όταν αυτός γίνεται μονομερώς από τις τράπεζες. Και ο εισαγγελέας του Ανωτάτου
Δικαστηρίου τόνισε ότι σε κάθε περίπτωση ο ανατοκισμός πρέπει να γίνεται με
έγγραφη συμφωνία του συναλλασσομένου, ως προς το ποσοστό και τον χρόνο που θα
αρχίσει να «τρέχει» ο τόκος επί των τόκων. Θέτοντας, όμως, υπό αμφισβήτηση τη
νομιμότητα ακόμη και μιας τέτοιας συμφωνίας, αφού ο δανειολήπτης υπέγραψε από
«πίεση και ανάγκη» να δανειοδοτηθεί.

Από την πλευρά των τραπεζών η τελευταία κουβέντα στη χθεσινή συζήτηση ήταν πως
μια απόφαση κατά του ανατοκισμού θα επιφέρει «μεγάλο πλήγμα στα τραπεζικό
σύστημα και στην αξιοπιστία του, με τεράστιες συνέπειες για την ελληνική οικονομία…».