Υπάλληλοι υπάρχουν, αλλά οι ουρές είναι… ανίκητες

Παντού ουρές. Συνηθισμένη εικόνα. Αλλά και η αντίδραση του πολίτη δημιουργική. Μελέτη βιβλίου και μάλιστα με τίτλο που μιλά για επανάσταση

Στο κεντρικό Ταχυδρομείο του Συντάγματος, όπου καθημερινά εξυπηρετούνται
περίπου 6.000 άτομα, το οργανόγραμμα προβλέπει 48 υπαλλήλους. Όμως πίσω από τα
ταμεία βρίσκονται μόλις 35 υπάλληλοι, οι οποίοι, χωρισμένοι σε βάρδιες,
προσπαθούν να τα… βάλουν με τις ουρές που σχηματίζονται σχεδόν καθημερινά.
Την ίδια στιγμή σε Ταχυδρομεία στην Κρήτη, στην Πάτρα και στα Γιάννενα, όπως
λέει ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας Εργαζομένων στα ΕΛΤΑ. κ. Φίλιππος Θωμάς,
«περισσεύουν» δεκάδες υπάλληλοι.

ΠΡΟΚΕΙΤΑΙ για μια συνηθισμένη κατάσταση στον χώρο των δημοσίων υπηρεσιών. Οι
ουρές που σχηματίζονται στα υποκαταστήματα της Αθήνας, μόνο τυχαίες δεν είναι.
Και το χειρότερο είναι ότι οι χιλιάδες πολίτες καθημερινά είναι ουσιαστικά
δέσμιοι αυτών των ουρών. «Είναι το τίμημα του πελατειακού συστήματος»,
παραδέχεται ο γενικός γραμματέας του υπουργείου Εσωτερικών, αρμόδιος για την
Δημόσια Διοίκηση κ. Ανδρέας Λοβέρδος. «Η κατανομή των υπαλλήλων σε αρκετές
υπηρεσίες όλης της χώρας είναι ανορθολογική. Επιπλέον, είναι σχεδόν αδύνατον
να μετακινήσουμε έναν υπάλληλο που περισσεύει σε μια υπηρεσία στην επαρχία, σε
κάποια άλλη που παρουσιάζει ελλείψεις στην Αθήνα».

ΥΨΗΛΕΣ ΔΑΠΑΝΕΣ

Τα στοιχεία του Οργανισμού Οικονομικής Ανάπτυξης και Συνεργασίας δείχνουν ότι
παρότι το ποσοστό των εργαζομένων στον δημόσιο τομέα στην Ελλάδα είναι
μικρότερο από πολλές χώρες του εξωτερικού, οι δαπάνες που προορίζονται για την
Δημόσια Διοίκηση είναι αρκετά υψηλές. «Είναι η εικόνα του παραλόγου του
Δημοσίου στην Ελλάδα, που συμπληρώνεται από το γεγονός ότι επειδή δεν μπορούμε
να κάνουμε μετατάξεις εκεί που παρουσιάζονται προβλήματα στην εξυπηρέτηση του
κόσμου, αναγκαζόμαστε να προσλάβουμε και άλλους υπαλλήλους. Αλλά αυτό δεν
λέγεται λύση», τονίζει ο κ. Λοβέρδος.

Οι δημόσιοι υπάλληλοι σήμερα, αν προστεθούν οι εργαζόμενοι στην εκπαίδευση,
στα Σώματα Ασφαλείας και στις Ένοπλες Δυνάμεις, ξεπερνούν το μισό εκατομμύριο.
Πάνω από τους μισούς εργάζονται σε υπηρεσίες της Αθήνας. Παρ’ όλα αυτά «αν
λάβουμε υπόψη το οργανόγραμμα, σχεδόν όλες οι υπηρεσίες στην Αθήνα έχουν
έλλειψη προσωπικού», όπως λέει ο πρόεδρος της ΑΔΕΔΥ κ. Γιάννης Κουτσούκος.
«Απαιτείται άμεσα η ενίσχυση των υπηρεσιών αιχμής, ώστε να μην ταλαιπωρείται ο
πολίτης. Όμως μερικές φορές είναι δύσκολο να μετακινηθεί ένας υπάλληλος της
επαρχίας στην Αθήνα, αφού τα συστήματα μετακίνησης υπολείπονται σε στοιχεία αντικειμενικότητας».

4.000 ΝΕΕΣ ΘΕΣΕΙΣ

Σύμφωνα με στοιχεία της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Προσωπικού Οργανισμών
Κοινωνικής Πολιτικής, υπάρχουν σήμερα περίπου 4.000 κενές οργανικές θέσεις στα
ταμεία. Το υποκατάστημα ΙΚΑ της Αθήνας λειτουργεί με 43 υπαλλήλους λιγότερους
από τον προβλεπόμενο αριθμό. Είναι χαρακτηριστικό ότι ο διοικητής του ΙΚΑ, σε
πρόσφατη εισηγητική του έκθεση για την οικονομική κατάσταση του Ιδρύματος,
κάνει λόγο για κενά περίπου 1.100 διοικητικών και υγειονομικών υπαλλήλων, που
θα μπορούσαν να δώσουν λύσεις σε πολλά προβλήματα που ταλαιπωρούν τον πολίτη.

ΕΛΛΕΙΨΕΙΣ

Το 58,7% των υπαλλήλων που εργάζονται σε δημόσιες υπηρεσίες, Νομικά Πρόσωπα
Δημοσίου Δικαίου, Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης και Κρατικά Νομικά Πρόσωπα
Ιδιωτικού Δικαίου απασχολείται σε υπηρεσίες της Αθήνας. Οπότε εύλογα γεννάται
το ερώτημα αν οι 230.000 περίπου υπάλληλοι της πρωτεύουσας δεν επαρκούν.
«Έχουμε έλλειψη προσωπικού, όμως το κυριότερο πρόβλημα που αντιμετωπίζουμε
είναι ότι δεν υπάρχει ισοκατανομή των υπαλλήλων ανάμεσα στις υπηρεσίες. Γι’
αυτόν το λόγο σχηματίζονται οι ουρές και ταλαιπωρείται ο κόσμος», τονίζει ο
διευθυντής των Ταχυδρομείων του Συντάγματος κ. Σίμος Μεγρέμης.

ΑΝΙΣΟΚΑΤΑΝΟΜΗ

Οι περισσότερο παραδέχονται ότι το πρόβλημα έχει να κάνει με την ανισοκατανομή
του προσωπικού. Υπάλληλοι, με άλλα λόγια, υπάρχουν, αλλά πώς μπορούν να
εξυπηρετήσουν γρήγορα και αποτελεσματικά τον πολίτη όταν σε κάποιες υπηρεσίες
υπάρχουν κενά και σε άλλες… περισσεύουν; «Υπάρχουν μεγάλα κενά υπαλλήλων σε
καίριες υπηρεσίες, που, σε συνδυασμό με την έλλειψη μηχανοργάνωσης,
δημιουργούν τεράστιο πρόβλημα», λέει ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας Διοικητικών
υπαλλήλων του ΙΚΑ κ. Γιάννης Περήφανος. Τι απαντάνε οι διοικήσεις των
Οργανισμών για αυτή την κατάσταση; «Η ανισοκατανομή είναι ένα υπαρκτό
πρόβλημα. Με τη μεταφορά των πληθυσμών προς την Αθήνα, απαιτείται προσαρμογή
του αριθμού των υπαλλήλων που υπηρετούν σε κεντρικά πόστα. Υπάρχει πολύ
προσωπικό στην περιφέρεια που πρέπει να έρθει στην πρωτεύουσα για να βελτιωθεί
η κατάσταση», λέει ο διευθυντής ενημέρωσης της διοίκησης των Ελληνικών
Ταχυδρομείων κ. Βασίλης Μητροσίλης.

Ταχυδρομείο Συντάγματος. Τριάντα πέντε υπάλληλοι (έναντι 48 που προβλέπει το οργανόγραμμα) προσπαθούν να τα… βάλουν με τις ουρές

ΜΕΧΡΙ να πάρει «σάρκα και οστά» το φιλόδοξο σχέδιο, σύμφωνα με το οποίο ο
πολίτης θα παίρνει όλα τα πιστοποιητικά στο σπίτι με ένα απλό τηλεφώνημα,
υπάρχουν ορισμένα πράγματα που μπορούν να μειώσουν τις ουρές και την
ταλαιπωρία στις δημόσιες υπηρεσίες και που κάθε πολίτης οφείλει να γνωρίζει.
Περιλαμβάνονται στους νόμους 1599/1986 και 1943/1991 που ρυθμίζουν τις σχέσεις
κράτους – πολίτη:

* Για στοιχεία που αναγράφονται στην ταυτότητά σας δεν χρειάζεται η υποβολή
πιστοποιητικών (π.χ. πιστοποιητικό γεννήσεως).

* Οι υπηρεσίες οφείλουν να διαθέτουν τα χαρτόσημα και τις αιτήσεις που
απαιτούνται και όχι να στέλνουν τον πολίτη στο απέναντι… ψιλικατζίδικο. Όπως
αναφέρεται σε πρόσφατη έκδοση του περιοδικού της Ένωσης Καταναλωτών «Η
Ποιότητα της Ζωής» (Ε.Κ.ΠΟΙ.ΖΩ.), αν δεν υπάρχει αρμόδιος υπάλληλος για την
παροχή αυτών των πραγμάτων, έχετε το δικαίωμα να απαιτήσετε να σας τα φέρουν.

* Δεν είστε υποχρεωμένοι να περιφέρεστε από γραφείο σε γραφείο από την στιγμή
που έχετε καταθέσει την αίτηση στη δημόσια υπηρεσία. Η διακίνηση των εγγράφων
γίνεται μόνο ενδοϋπηρεσιακά από τον αρμόδιο υπάλληλο και εντός συγκεκριμένης
προθεσμίας (κάθε πιστοποιητικό πρέπει να εκδίδεται μέσα σε δέκα ημέρες).

* Η Ε.Κ.ΠΟΙ.ΖΩ. υπενθυμίζει ότι το γνήσιο της υπογραφής δεν θεωρείται
αποκλειστικά από τις αστυνομικές αρχές, αλλά και από οποιαδήποτε δημόσια ή
κοινοτική αρχή (π.χ. ένας δικηγόρος).

* Έχετε το δικαίωμα να ζητήσετε να δείτε από μια υπηρεσία οποιοδήποτε έγγραφο
σάς αφορά, ακόμα και ολόκληρο τον φάκελό σας για ένα θέμα. Έχουν την υποχρέωση
να σας το δείξουν.

* Αν αντιληφθείτε ότι καταθέσατε κάποια αίτηση σε λάθος υπηρεσία, δεν
χρειάζεται να στηθείτε και πάλι στην ουρά. Αποτελεί υποχρέωση της αρμόδιας
αρχής, όπως λέει η Ε.Κ.ΠΟΙ.ΖΩ., να το διαβιβάσει μέσα σε πέντε ημέρες στην
αρμόδια υπηρεσία και, μάλιστα, να σας ενημερώσει και εγγράφως γι’ αυτή την ενέργεια!

* Όλες οι πράξεις των δημοσίων υπηρεσιών πρέπει να είναι επαρκώς
αιτιολογημένες, αλλιώς μπορούν να να κηρυχθούν άκυρες από τα αρμόδια
διοικητικά δικαστήρια.

Μέσα σε ένα χρόνο, το 1996, στην Ε.Κ.ΠΟΙ.ΖΩ. έφτασαν 1.347 καταγγελίες για
περιπτώσεις όπου οι υπηρεσίες δημιούργησαν προβλήματα στους πολίτες. Πρώτος
στον αριθμό παραπόνων είναι ο ΟΤΕ και ακολουθούν η ΕΥΔΑΠ και η ΔΕΗ.

ΜΕΧΡΙ 50% φτάνουν τα κενά στη δύναμη ορισμένων ταμείων. Οι ελλείψεις σε
προσωπικό, σε συνδυασμό με την κακή οργάνωση σε ορισμένες υπηρεσίες και την
απουσία μηχανοργάνωσης, δημιουργούν ουρές και ταλαιπωρία στον κόσμο.

«Τα προβλήματα αυτά ευθύνονται κυρίως για την παροχή κάκιστων υπηρεσιών στον
πολίτη», λέει ο πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Προσωπικού Οργανισμών
Κοινωνικής Πολιτικής κ. Γιώργος Κουτρουμάνης.

Ουρές, όμως, δεν έχουν μόνο οι δημόσιες υπηρεσίες, αλλά και οι τράπεζες.

Συνήθως τις ημέρες πληρωμών, οι ουρές, ιδιαίτερα στις γειτονιές,
«συναγωνίζονται» αυτές των δημοσίων υπηρεσιών.

«Οι εργατοώρες που χάνονται μπροστά στα γκισέ είναι εκατομμύρια και το άγχος
και η ταλαιπωρία που προστίθενται στους συναλλασσόμενους ανυπολόγιστη»,
τονίζει ο πρόεδρος της ΟΤΟΕ κ. Δημήτρης Κουσελάς.

«Οι τράπεζες πρέπει άμεσα να εκσυγχρονισθούν, έτσι ώστε να πάψουν να
παρουσιάζουν αυτή την κακή εικόνα». Ήδη έχουν γίνει κάποια βήματα σε αυτό τον
τομέα.

Η επέκταση και η αξιοποίηση των ΑΤΜ και η ενεργοποίηση του διατραπεζικού
συστήματος πληρωμών «ΔΙΑΣ», που επιτρέπει στον καταναλωτή να έχει πρόσβαση
στον λογαριασμό του από μηχανήματα διαφόρων τραπεζών, μείωσαν τις ουρές.

Πρόσφατα η Εθνική Τράπεζα υιοθέτησε μια διαφορετική μέθοδο για να περιορίσει
την ταλαιπωρία του κόσμου.

Ο πελάτης έχει τη δυνατότητα, μπαίνοντας στο υποκατάστημα και με το πάτημα
ενός κουμπιού σε ένα μηχάνημα στην είσοδο, να μάθει πόση ώρα πρέπει να
περιμένει (καθιστός) για να εξυπηρετηθεί. Έτσι, μπορεί, με έναν αριθμό
προτεραιότητας που παίρνει, είτε να φύγει και να ξαναέρθει την κατάλληλη
στιγμή είτε να περιμένει στην «καθιστή ουρά».

Όπως λέει ο πρόεδρος της ΑΔΕΔΥ κ. Γιάννης Κουτσούκος, και ο δημόσιος τομέας
χρειάζεται άμεσα εκσυγχρονισμό. «Μαζί με την κάλυψη κενών και την αποκέντρωση
των υπηρεσιών, η είσοδος της τεχνολογίας είναι σε θέση να μειώσει την
ταλαιπωρία του πολίτη», λέει. «Είναι χαρακτηριστικό ότι από τότε που για την
έκδοση της φορολογικής ενημερότητας απαιτείται το πάτημα ενός μόνο κουμπιού
στον ηλεκτρονικό υπολογιστή, οι ουρές έχουν σχεδόν εξαφανισθεί. Γιατί να μη
γίνεται το ίδιο και με την έκδοση των άλλων πιστοποιητικών που χρειαζόμαστε;».

«ΚΑΝΕΙΣ δεν έχει μπει στον κόπο να δει τι υπαλλήλους έχει το Δημόσιο και τι
ειδικότητες έχουν. Όλοι αρνούνται να μπουν στον κόπο να κάνουν μια συστηματική
καταγραφή, αφού πιστεύουν ότι ωφελημένος θα βγει τελικά αυτός που θα τους
αντικαταστήσει. Όμως, πώς είναι δυνατόν να γίνουν σωστές μετατάξεις χωρίς να
γνωρίζουμε τι ειδικότητα έχει αποκτήσει ο κάθε δημόσιος υπάλληλος;».

Ο γενικός γραμματέας του υπουργείου Εσωτερικών κ. Ανδρέας Λοβέρδος πιστεύει
ότι για την ταλαιπωρία και τις ουρές που σχηματίζουν οι πολίτες ευθύνονται
κατ’ αρχήν οι ίδιες οι υπηρεσίες που δεν ρίχνουν το βάρος τους στις ώρες
αιχμής, στη συνέχεια το υπουργείο Εσωτερικών και, τέλος, το γεγονός ότι ο
πολίτης δεν έχει τη δυνατότητα να ζητεί τα πιστοποιητικά που χρειάζεται με πιο
απλό τρόπο.

Στο σχέδιο «Καποδίστριας» περιλαμβάνονται διατάξεις που στόχο έχουν να…
δαμάσουν τις ουρές. Όπως λέει ο κ. Λοβέρδος, η πρόθεση είναι ο πολίτης
σύντομα, με τη συνεργασία του ΟΤΕ, των ΕΛΤΑ και των άλλων υπηρεσιών, να μπορεί
να αποκτήσει το πιστοποιητικό που χρειάζεται με ένα απλό τηλεφώνημα.

Πάντως, η μελέτη για το «who is who» των δημοσίων υπαλλήλων της χώρας είναι
κάτι που πρέπει να γίνει. «Χρειάζονται 2-3 χρόνια για να ολοκληρωθεί μια
τέτοια μελέτη», λέει ο κ. Λοβέρδος. «Όμως, αν θέλουμε να έχουμε μετατάξεις και
μείωση της ταλαιπωρίας των πολιτών στις υπηρεσίες, ίσως πρέπει να σκεφθούμε να
αναθέσουμε σε μια εταιρεία να κάνει αυτή την καταγραφή».