Αλλαγές ύστερα από 160 χρόνια

Σύνηθες χάος. Όσον αφορά τις ουρές στη Γραμματεία. Μέσα στα αμφιθέατρα οι παραδόσεις συνεχίζονται με δυναμικό ρυθμό, αλλά οι προβληματισμοί αυξάνονται. Η αιτία; Τα «σενάρια» που δίνουν και παίρνουν περί δημιουργίας δικηγορικής σχολής ή δευτέρου κύκλου σπουδών

Στόχος της, η εκπαίδευση «ανδρών ικανών» που θα εργάζονται ώστε να επικρατήσει
η δικαιοσύνη, το δίκαιο. Έτσι τουλάχιστον έλεγε ο Ν.Ι. Σαρίπολος, τον
περασμένο αιώνα, στην πρώτη παράδοσή του στους φοιτητές. Έτσι λένε σήμερα και
πολλοί καθηγητές, σ’ αυτούς που πρωτοπερνούν το γεμάτο γκράφιτι κατώφλι της.

Ο ΛΟΓΟΣ για τη Νομική Σχολή Αθηνών, που συμπληρώνει φέτος 160 χρόνια βίου
(ιδρύθηκε επί Όθωνος το 1837). Το μέλλον της οποίας όμως ­ κατά πολλούς ­
φαντάζει αβέβαιο.

Δεύτερο πεδίο σπουδών ύστερα από το πτυχίο, νέου τύπου άσκηση και σκληρότερες
εξετάσεις φαίνεται ότι θα είναι τα νέα στοιχεία που θα εισβάλουν στη ζωή
χιλιάδων φοιτητών, ταράζοντας τις πατροπαράδοτες συνήθειες της Νομικής Αθηνών.

Στις αίθουσες της Νομικής, στους διαδρόμους, στα προαύλια, στα «φοιτητικά
καφενεία», το φλέγον ζήτημα του τελευταίου καιρού είναι η εντόνως
φημολογούμενη δημιουργία Δικηγορικής Σχολής, η φοίτηση στην οποία θα αποτελεί
απαραίτητη προϋπόθεση, ύστερα από το πτυχίο Νομικής, ώστε να ασχοληθεί κανείς
με το επάγγελμα. «Να αχρηστεύσουν το πτυχίο, θέλουν», λέει ο δευτεροετής
Αντώνης Ηλιόπουλος, «να δημιουργήσουν ουσιαστικά κλειστό αριθμό
νεοεισερχομένων στο επάγγελμα και ειδικά στον Δικηγορικό Σύλλογο Αθηνών. Αυτό
λέγεται numerus clausus. Όλοι οι “νομικάριοι” το ξέρουμε έτσι, όπως μαθαίνουμε
φέτος στα συνταγματικά δικαιώματα. Τι πάνε να κάνουν δηλαδή; Όσοι μπήκαν στον
στίβο ήδη, καλώς, και οι άλλοι μείνετε έξω. Δεν φθάνει δηλαδή που αν δεν έχεις
μέσον, ουσιαστικά, τελείωσες. Πας να εργασθείς σε κάποιο δικηγορικό γραφείο
και μετατρέπεσαι σε καφετζής ή στην καλύτερη περίπτωση μίζερα πληρωμένος
υπάλληλος, που είναι πάντα στο έλεος του “μεγαλοδικηγόρου”. Και ύστερα μιλάνε
για ελεύθερο επάγγελμα…».

«Ουδέποτε υπήρξε τέτοια απόφαση για δημιουργία ειδικής υποχρεωτικής σχολής,
μετά τις σπουδές, ούτε για κλειστό αριθμό εισακτέων στον ΔΣΑ», αναφέρει στα
«ΝΕΑ» ο πρόεδρος του ΔΣΑ κ. Αντώνης Ρουπακιώτης. «Στην τροποποίηση του
Δικηγορικού Κώδικα, που τώρα εκπονείται από ειδική επιτροπή, της οποίας είμαι
και εγώ μέλος, αλλάζουν ορισμένα πράγματα. Έτσι, η κακή παράδοση του τρόπου με
τον οποίο γίνεται σήμερα, σε πολλές περιπτώσεις, η άσκηση, τελειώνει. Η άσκηση
θα γίνεται πλέον υπό την εποπτεία και ευθύνη του ΔΣΑ, ώστε να γίνεται σωστά
και αποτελεσματικά. Θα γίνεται θεσμοθετημένη άσκηση στους Δικηγορικούς
Συλλόγους, με σεμινάρια και έλεγχο».

Ο κ. Ρουπακιώτης συνεχίζει: «Τώρα, όσον αφορά το άλλο θέμα, το πρώτο πεδίο
σπουδών του μελλοντικού νομικού, θα περιλαμβάνει έναν κύκλο τριών με τεσσάρων
χρόνων, ύστερα από την επιτυχή ολοκλήρωση του οποίου θα δίδεται ένα πτυχίο. Θα
έπεται ένα δεύτερο πεδίο σπουδών, για ενάμιση-δύο χρόνια, που θα αφορά τα
νομικά επαγγέλματα. Ύστερα από την ολοκλήρωση και αυτού θα ακολουθεί η
θεσμοθετημένη άσκηση στους Δικηγορικούς Συλλόγους, που μάλλον θα κρατάει
ενάμιση χρόνο. Μετά το πέρας των προαναφερθέντων, θα διεξάγονται εξετάσεις
κύρους από το ΔΣΑ. Χαρακτηριστικό όλων αυτών των σταδίων θα είναι η
σοβαρότητα. Αυτό δεν σημαίνει κατ’ ανάγκην περιορισμό των νέων δικηγόρων, ούτε
δημιουργία κλειστού αριθμού. Όσοι και να ‘ναι οι επιτυχόντες στις τελικές
εξετάσεις που θα διεξάγονται, τόσοι θα εισέρχονται στον ΔΣΑ».

Για τα παραπάνω, ο πρεόδρος του Νομικού Τμήματος της Σχολής, κ. Νικόλαος
Κλαμαρής, αναφέρει ότι αν και δεν έχει ενημερωθεί επίσημα από τους αρμόδιους
φορείς σχετικά με την πρόταση αυτή, θεωρεί την ενδεχόμενη δημιουργία
Δικηγορικής Σχολής ως μη απαραίτητη.

ΜΙΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ χάους επικρατεί στη Σχολή. Εκατοντάδες φοιτητές συνωστίζονται
στις θυρίδες της Γραμματείας, που ανοίγει τρεις φορές την εβδομάδα, για δύο
ώρες κάθε φορά. Η ουρά φθάνει έξω, μέχρι το απέναντι πεζοδρόμιο της Σόλωνος.
Άλλοι τόσοι φοιτητές αγωνίζονται να διασχίσουν την κοσμοπλημύρα, ώστε να
φθάσουν σε ένα παλαιό τραπέζι, δίπλα στις σκάλες, το οποίο έχει πλήρως
καταληφθεί από κάτι τσαλακωμένα, πατημένα χαρτιά, στα οποία οι φοιτητές
κυριολεκτικά βουτάνε. Πρόκειται για τα αποτελέσματα των εξετάσεων του
Σεπτεμβρίου, που μόλις ­ μέσα Νοεμβρίου ­ έχουν αρχίσει να ανακοινώνονται.
Γραμμένοι τοίχοι παντού και εκπρόσωποι κομματικών παρατάξεων που μοιράζουν
χαρτιά, τα οποία καταλήγουν συχνότερα στο βρώμικο δάπεδο, συμπληρώνουν την
εικόνα. Καλώς ήλθατε στους χώρους της Νομικής Σχολής Αθηνών.«Κάτω οι
υποκριτές! γράφει με έντονα κόκκινα γράμματα μία ανακοίνωση επάνω στον τοίχο.
«Θέλουν να αχρηστεύσουν το πτυχίο μας», ανησυχεί μία άλλη. Και γύρω, μεταξύ
των φοιτητών, την ώρα του διαλείμματος, η συζήτηση θεριεύει. «Με την Σχολή δεν
είχαμε κανένα πρόβλημα, από απόψεως καθηγητών, και ποιότητας μαθημάτων. Ακόμη
και καθηγητές μεγαλοδικηγόροι, “ονόματα”, έρχονται στις παραδόσεις τους
τακτικά, στην συντριπτική τους πλειονότητα», λέει ο τεταρτοετής φοιτητής,
Γεράσιμος Ερρίκος, «άλλο είναι το μεγάλο μας πρόβλημα: το κτιριακό. Αυτό, μαζί
με το θέμα της έλλειψης βιβλιοθήκης και ηλεκτρονικών υπολογιστών». «Κύριε
συνάδελφε», είναι η συνηθέστερη επίκληση που ακούγεται στα αμφιθέατρα και τους
διαδρόμους της Νομικής Αθηνών. Υπάρχει μία παράξενη συνάφεια, μία οικειότητα
μεταξύ διδασκόντων, φοιτητών, και μεταπτυχιακών σπουδαστών. Το εν δυνάμει
κοινό μέλλον ενώνει. Η εικόνα των γραβατωμένων δικηγόρων με την χαρακτηριστική
δερμάτινη τσάντα, που συνέχεια τρέχουν αγχωμένοι, κατά μήκος της Σόλωνος,
είναι ο κοινός προορισμός. Έτσι, και με το Συμβούλιο της Επικρατείας που
φαντάζει στο βάθος της Πανεπιστημίου, μόλις ανέβει κανείς στο ψηλότερο σημείο
της Νομικής (εκεί όπου υψώθηκε η σημαία της αντίστασης, τον καιρό της χούντας,
εκεί τώρα έχει καταληφθεί από κάποια νεολαιίστικη οργάνωση της Σχολής και έχει
ερειπωθεί). Η δικηγορία, η δικαστική λειτουργία, η συμβολαιογραφία, είναι, 160
χρόνια τώρα, η φυσική, η αδιάλειπτη συνέχεια, ύστερα από το ­ κατά γενικήν
ομολογίαν ­ δύσκολα αποκτηθέν πτυχίο. Όχι πια όμως, απ’ ό,τι φαίνεται…

«Πέρα από το γνωστό κτιριακό πρόβλημα και την αποτυχία που γνώρισαν τα
λεγόμενα μαθήματα επιλογής», αναφέρει ο καθηγητής του Συνταγματικού Δικαίου,
κ. Νίκος Αλιβιζάτος, «το κρίσιμο μέγεθος είναι να βρεθεί η ισορροπία ανάμεσα
στο να είναι η Νομική Αθηνών, σχολή γνώσης και επιστήμης που εμφυσεί την
κοινωνική συνείδηση στους φοιτητές της, αλλά και που να προσφέρει την
δυνατότητα για επαγγελματική αποκατάσταση. Και παρά τις δυσκολίες που
συναντούν οι νέοι δικηγόροι, πρόκειται για ένα φοβερά ελεύθερο επάγγελμα, όπου
εάν αξίζεις και δουλέψεις πολύ, τα καταφέρνεις».

ΜΕ ΣΥΖΗΤΗΣΗ γύρω από τα θέματα της υποδομής του Πανεπιστημίου και τα
προγράμματα των προπτυχιακών και μεταπτυχιακών σπουδών ξεκίνησε χθες διημερίδα
με θέμα τα «160 Χρόνια Νομικής Αθηνών: Παρόν και Μέλλον Νομικών Σπουδών και Επαγγελμάτων».

Σκοπός της διημερίδας (φωτογραφία), που διοργανώθηκε από τον νεοσυσταθέντα
Σύλλογο Αποφοίτων της Νομικής Αθηνών, με τη συμπαράσταση του διδακτικού –
εκπαιδευτικού της προσωπικού, είναι να εξετάσει τα πάντα επίκαιρα προβλήματα
και τις προοπτικές της νομικής εκπαίδευσης και των νομικών επαγγελμάτων.

Μεταξύ των χθεσινών ομιλητών για το θέμα των προπτυχιακών σπουδών ήταν ο
πρόεδρος του Νομικού Τμήματος κ. Νικόλαος Κλαμαρής και ο καθηγητής κ. Νίκος
Αλιβιζάτος, ενώ συντονίστρια ήταν η δημοσιογράφος των «ΝΕΩΝ» κ. Λίνα Αλεξίου.
Για το πρόγραμμα των μεταπτυχιακών σπουδών μίλησαν, μεταξύ άλλων, ο καθηγητής
κ. Μιχάλης Σταθόπουλος και ο καθηγητής κ. Σπύρος Φλογαΐτης.

Σήμερα στη διημερίδα αναμένεται να ακουσθεί η θέση του υπουργείου Δικαιοσύνης
για τις νομικές σπουδές, από τον υπουργό κ. Ευάγγελο Γιαννόπουλο. Αναμένεται
επίσης με μεγάλο ενδιαφέρον και η ομιλία του κ. Αντώνη Ρουπακιώτη, προέδρου
του ΔΣΑ, αναφορικά με τις προτεινόμενες αλλαγές στη σχέση Πανεπιστημίου και
Δικηγορικού Συλλόγου.